د ننګرهار ځايي طالب چارواکو ویلي چې د تورخم له لارې له پاکستانه افغانستان ته د قاچاق په توګه راوړل شوي ۵۰۴ کیلوګرامه امونه ضبط او له منځه وړل شوي دي.

د باختر دولتي خبري اژانس د راپور له مخې، دغه امونه په ناقانونه ډول هېواد ته لېږدول کېدل چې د تورخم قرنطین ادارې کارکوونکو ونیول.

خپرو شویو انځورونو کې لیدل کېږي چې چارواکي ضبط شوي امونه سیند ته غورځوي.

د ننګرهار د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ رئیس، مولوي عبدالستار محمد، ویلي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ د ځنډېدو له امله هېچا ته اجازه نه ورکول کېږي چې کرنیز یا مالدارۍ محصولات په ناقانونه ډول هېواد ته وارد کړي.

هغه ټینګار کړی چې د کرنیزو محصولاتو واردات باید د نافذو قوانینو او قرنطیني مقرراتو له مخې ترسره شي، او د قاچاق مخنیوي لپاره به اقدامات دوام ولري.

په همدې حال کې، یو شمېر افغانانو ویلي چې د پاکستان امونه لا هم د کابل او د هېواد د ځینو نورو ښارونو په بازارونو کې موندل کېږي، خو د کمښت له امله یې بیې لوړې شوې دي.

ځايي سرچینو راپور ورکړی چې ناپېژاندو وسله‌والو د خیبر پښتونخوا ایالت د دیر علیا په سیمه کې د پاکستان د پولیسو او سرحدي ځواکونو پر یوې ګډې امنیتي پوستې برید کړی دی.

د سرچینو په وینا، په دغه برید کې د پاکستان د پولیسو یو افسر، عمران خان، وژل شوی او د سرحدي ځواکونو دوه غړي، مدثر او حضرت علي، ټپیان شوي دي.

تر اوسه کومې وسله‌والې ډلې د برید مسؤلیت نه دی منلی، او د پاکستان حکومت او امنیتي چارواکو هم د پېښې په اړه څرګندونې نه دي کړې.

دا برید په داسې حال کې شوی چې په خیبر پښتونخوا کې په وروستیو میاشتو کې پر امنیتي ځواکونو د وسله‌والو بریدونو لړۍ زیاته شوې او هره ورځ په بېلابېلو سيمو کې ګڼ بريدونه ترسره کېږي.

یوه نوې څېړنه ښيي چې طبیعي منظرو ته کتل او د طبیعت تجربه کول کولی شي د انسان د درد احساس کم کړي.

دغه څېړنه د بریتانیا د اېکسیټر پوهنتون او د اتریش د ویانا پوهنتون د څېړونکو یوې ګډې ډلې ترسره کړې ده.

څېړونکو موندلې چې هغه کسان چې د طبیعت منظرې یې لیدلې، د هغو کسانو په پرتله یې د درد احساس کم و چې ښاري سیمې یا د دفترونو داخلي چاپېریالونه یې کتل.

په دې څېړنه کې ۴۹ کسانو برخه اخیستې وه.

ګډونوالو ته د څېړنې پر مهال د درد احساس ورکوونکې برېښنايي جټکې ورکړل شوې او هممهاله یې د طبیعي منظرو، ښاري سیمو او تړلو ځایونو ویډیوګانې کتلې.

څېړونکو د فعال مقناطیسي انځور اخیستنې (fMRI) له لارې د ګډونوالو د مغز فعالیت هم څارلی دی.

پایلو وښودله چې د طبیعت لیدلو پر مهال د درد له احساس سره تړلي د مغز ځینې غبرګونونه کم شوي وو.

د اېکسیټر پوهنتون څېړونکو ویلي، دا موندنې ښيي چې طبیعت یوازې د انسان پر رواني حالت نه، بلکې پر فزیکي احساساتو هم اغېز کولی شي.

د څېړنې مشر لیکوال مکس سټاینینګر ویلي، د طبیعت د درد کمولو اغېز د پام وړ دی، خو خلک باید د ډاکټر له سپارښتنې سره سم درملنې ته دوام ورکړي.

هغه زیاته کړې چې د طبیعت تجربه کېدای شي په راتلونکې کې د درد د کنټرول لپاره د مرستندویې لارې په توګه وکارول شي.

څېړونکي هیله لري چې دا موندنې به د دې په اړه نورې څېړنې وهڅوي چې طبیعي چاپېریال څنګه د انسان پر ذهن، احساساتو او روغتیا اغېز کوي.

دوی ټینګار کوي چې د سالمو طبیعي سیمو ساتنه د انسان د روغتیا لپاره هم مهم ارزښت لري.

که څه هم ارجنټاین د ۲۰۲۶ کال د فوټبال نړیوال جام په پایلوبه کې ماتې وخوړه او د اتلولۍ جام یې له لاسه ورکړ، خو د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې ګڼو مینه‌والو لیونل میسي د دې نړیوال جام تر ټولو ستر اتل بللی دی.

د ارجنټاین د لوبډلې له ماتې وروسته، په ټولنیزو رسنیو کې د میسي په ملاتړ ګڼ احساساتي پیغامونه خپاره شول.

په یوه پراخ شریک شوي پیغام کې راغلي وو: «ستا اوښکې زموږ اوښکې دي، کپتانه. تا موږ ته د ژوند تر ټولو سترې خوشحالۍ راکړې. د هرې شېبې، هر جادويي حرکت او تر وروستۍ سلګۍ پورې د مبارزې لپاره مننه. موږ به تل پر تا ویاړو او تل به دې خوښوو، لیو!»

میسي، چې په ۱۷ کلنۍ کې د ارجنټاین ملي لوبډلې ته لار موندلې وه، له دوو لسیزو زیات یې د خپل هېواد لپاره لوبې کړې او د نړیوال فوټبال په تاریخ کې د تر ټولو اغېزناکو لوبغاړو له ډلې ګڼل کېږي.

که څه هم د ۲۰۲۶ نړیوال جام پایلوبه د ارجنټاین په ماتې پای ته ورسېده، خو د میسي هڅو، مشرتابه او د لوبې تر وروستیو شېبو پورې مبارزې د فوټبال د مینه‌والو درناوی او ستاینه خپله کړه.

ځايي سرچینو راپور ورکړی چې د ایران د سیستان او بلوچستان ولایت د میرجاوه ښار د جمعې امام، مولوي محمد انور ریګي، د ناپېژاندو وسله‌والو په ډزو وژل شوی دی.

د سرچینو په وینا، مولوي محمد انور ریګي نن سهار شاوخوا ۳:۳۰ بجې د «خاتم‌الانبیا» جومات ته د لمانځه د ادا کولو لپاره روان و، چې په لاره کې د وسله‌والو له برید سره مخ شو او خپل ژوند یې له لاسه ورکړ.

سرچینې زیاتوي، نږدې دوه کاله وړاندې هم پر نوموړي په میرجاوه ولسوالۍ کې وسله‌وال برید شوی و، خو هغه مهال ترې روغ وتلی و.

تر اوسه د دغه برید مسؤلیت کومې ډلې پر غاړه نه دی اخیستی.

مولوي محمد انور ریګي د بلوچستان د اهل‌سنت له پېژندل شویو دیني عالمانو څخه و.

په وروستیو کلونو کې د سیستان او بلوچستان په بېلابېلو سیمو کې یو شمېر نور اهل‌سنت عالمان هم په ورته پېښو کې وژل شوي دي.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د ۲۰۲۶ کال د فوټبال نړیوال جام د اتلولۍ له ګټلو وروسته، د هسپانیا دولت او ولس ته مبارکي ویلې ده.

کرزي په خپل پیغام کې د هسپانیا د ملي لوبډلې بریا ستایلې او ویلي یې دي چې د نړیوال جام اتلولي د دې هېواد لپاره یوه مهمه ورزشي لاسته راوړنه ده.

نوموړي د ورزش پر ارزښت هم ټینګار کړی او ویلي یې دي چې سپورټ او نړیوالې ورزشي سیالۍ د هېوادونو ترمنځ د دوستۍ، همغږۍ او متقابل درناوي د پیاوړتیا مهمه وسیله ده.

حامد کرزي زیاته کړې چې ورزشي سیالۍ د سولې، تفاهم او مثبتو اړیکو د پراختیا لپاره ارزښتناک رول لري او د ملتونو ترمنځ د همکارۍ او نږدېوالي فضا رامنځته کوي.

د ۲۰۲۶ کال د فوټبال نړیوال جام په پایلوبه کې هسپانیا ارجنټاین ته ماتې ورکړه او د دویم ځل لپاره یې د نړۍ د اتلولۍ جام خپل کړ.

د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل‌الرحمن د پاکستان پر امنیتي او بهرنیو تګلارو سختې نیوکې کړې او ویلي یې دي چې د پوځ د پالیسو له امله هېواد په سیمه کې له مخ پر زیاتېدونکې انزوا سره مخ شوی دی.

فضل‌الرحمن ویلي، پاکستان له خپلو ګاونډیو هېوادونو سره د اړیکو له ستونزو سره مخ دی.

د هغه په وینا، له هند او افغانستان سره پولې تړلې دي، د چین باور د پخوا په پرتله کم شوی او ایران هم د خپلو امنیتي او سیاسي ستونزو له امله له ځانګړو ننګونو سره مخ دی.

هغه ادعا وکړه چې اسلام‌اباد له چین څخه د چین ـ پاکستان اقتصادي دهلېز (CPEC) د شاوخوا ۱۷۰ میلیارده ډالرو پانګونې د پورونو او مالي ژمنو د معافۍ غوښتنه کړې وه، خو بیجینګ دغه غوښتنه رد کړې ده.

د جمعیت علمای اسلام مشر دا ادعا هم وکړه چې چین د تفتان په سیمه کې د خپلو اقتصادي او پراختیايي فعالیتونو د دوام په اړه هم بشپړ ډاډمن نه دی.

د پاکستان د غر ختنې په یوه خطرناکه پېښه کې تجربه‌کار غره‌ختونکي سید علي شاه میا ژوند له لاسه ورکړ.

راپورونه وايي، د سوات د تر ټولو لوړې څوکې فلک سر ته له ختلو وروسته د غره‌ختونکو یوه ډله د ستنېدو په حال کې وه چې د لارې په اوږدو کې د ۵ زره او ۶۰۰ مترو په لوړوالي کې سید علي شاه میا پر یخنۍ پوښلې ډبرینه ځوړنده برخه کې وښوېد او سخت ټپي شو.

د نوموړي ملګرو د ژغورنې لپاره سمدستي هڅې وکړې، خو د ټپونو د شدت له امله یې ژوند ونه ژغورل شو.

سید علي شاه میا د پاکستان له تجربه‌کارو غره‌ختونکو څخه ګڼل کېده او د لوړو څوکو د ختلو په برخه کې یې اوږده تجربه لرله.

د هغه مړینه د پاکستان د غره‌ختنې ټولنې لپاره یوه درنه ضایعه بلل شوې ده.

د غره‌ختونکو ډله چې د فلک سر څوکې ته له بریالي ختلو وروسته د خوښۍ په حالت کې وه، د دې ناورین له امله یې بریا په غم بدله شوه.

د غره‌ختنې متخصصین وايي چې د نړۍ په لوړو غرنیو سیمو کې د واورې، یخ، سختې هوا او خطرناکو لارو له امله هر سفر له جدي خطرونو سره مل وي، او تجربه هم تل د طبیعي پېښو پر وړاندې د بشپړ خوندیتوب تضمین نه شي کولای.

د پاکستان تر کنټرول لاندې کشمیر کې فعالې څېرې سردار امان د دغه هېواد پر سیاسي او امنیتي وضعیت سختې نیوکې کړې او ویلي یې دي چې خلک نور د موجودو شرایطو د دوام توان نه لري.

سردار امان په یوه وینا کې د حکومت پر جوړښت نیوکه کړې او ویلي یې دي: «موږ نور له دې حکومت سره ژوند نه شو کولای. دا حکومت نه دی؛ بلکې د زورواکو او د نشه‌يي توکو د قاچاقبرانو مرکز دی.»

هغه همداراز ادعا کړې چې په پاکستان کې د نشه‌يي توکو د قاچاق د ډېرو شبکو تر شا د پوځ کسان ولاړ دي او د خپلې خبرې د ټینګار لپاره یې ویلي چې دا خبره په «شهادت» یادوي.

د نوموړي دا څرګندونې په داسې مهال دي چې په پاکستان کې د پوځ د سیاسي او امنیتي رول په اړه له یو شمېر سیاسي او ټولنیزو جریانونو له خوا نیوکې روانې دي.

د پوځ منتقدین ادعا کوي چې دغه اداره له خپل دفاعي رول څخه هاخوا په سیاسي چارو کې نفوذ لري.

یوه نوې څېړنه ښيي چې د مصنوعي وېښتانو د لګولو لپاره په کارېدونکو سرېښو کې داسې کیمیاوي مواد موندل شوي چې ښايي د سینې سرطان او د هورمونونو د ګډوډۍ له خطر سره تړاو ولري.

د امریکا د کیمیاوي ټولنې په ژورنال کې خپره شوې څېړنه کې ساینسپوهانو د وېښتانو د اوږدولو د بېلابېلو محصولاتو، لکه وېګ، برېډنګ وېښتان، وېوز او کلپ-اېن ډولونو بېلګې ارزولې دي.

څېړونکو ویلي، په ډېرو ازمویل شوو محصولاتو کې نږدې ۵۰ احتمالي خطرناک کیمیاوي مواد موندل شوي دي.

د دوی په وینا، دا مواد ځکه د اندېښنې وړ دي چې مصنوعي وېښتان د اوږدې مودې لپاره د سر له پوستکي سره مستقیم تماس لري.

د څېړنې اصلي لیکوالې ډاکټرې الیسیا فرانکلن ویلي، مصرفوونکي باید پوه شي چې د ښکلا په ځینو محصولاتو کې کوم کیمیاوي مواد کارول کېږي، ځکه دغه مواد کېدای شي د اوږدې مودې لپاره د پوستکي له لارې بدن ته داخل شي.

ساینسپوهان وايي، د مصنوعي وېښتانو نړیوال بازار په چټکۍ وده کوي او اټکل کېږي چې تر ۲۰۲۸ کال پورې به یې ارزښت له ۱۴ میلیاردو ډالرو واوړي، خو د روغتیايي خوندیتوب په اړه یې لا هم جدي پوښتنې شته.

څېړونکي ټینګار کوي چې د دې صنعت لپاره د لا سختو مقرراتو او د تولیداتو د موادو په اړه د لا زیاتې روڼتیا اړتیا لیدل کېږي.