د طالبانو حکومت د ریاست‌الوزرا اداري مرستیال مولوي عبدالسلام حنفي د یوه پلاوي په مشرۍ ننګرهار ته سفر کړی، چې د کور او ښار جوړونې وزیر نجیب‌الله حقاني هم ورسره مل دی.

ارګ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې ښاغلي حنفي اړوندو مسوولینو ته سپارښتنه کړې چې له پاکستان څخه راستنېدونکو کډوالو ته غوره او منظم خدمات وړاندې کړي، څو د هغوی اړتیاوې په سمه توګه پوره شي.

په اعلامیه کې همداراز راغلي چې نوموړي په ننګرهار کې د راستنېدونکو دایمي مېشتېدنې بهیر ارزولی او د دې بهیر د لا ښه تنظیم لپاره یې لازمې لارښوونې کړي دي.

دا سفر په داسې حال کې ترسره کېږي چې په وروستیو کې له پاکستان څخه د افغانانو د راستنېدو بهیر چټک شوی او هره ورځ زرګونه کسان خپل هېواد ته راګرځي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په خپلې ټولنیزې شبکې تروث سوشیال کې د هرمز تنګي یوه نقشه خپره کړې چې پکې د دې مهم سمندري تنګي نوم «د ټرمپ تنګي» ته بدل شوی ښودل شوی دی.

تر اوسه د دې اقدام په اړه د سپینې ماڼۍ رسمي وضاحت نه دی ورکړل شوی، خو دا کار په داسې وخت کې کېږي چې په سیمه کې سیاسي او پوځي ترینګلتیاوې زیاتې شوې دي.

د هرمز تنګی د نړۍ له مهمو ستراتیژیکو لارو څخه ګڼل کېږي، چې د نړیوالو نفتو د لېږد یوه لویه برخه ترې تېرېږي.

د امریکا د کورنیو چارو وزیر، داګ برګم ویلي چې ایران د نفتو له عوایدو څخه تر ۲۴ پورې وسله‌والو ډلو ته مالي ملاتړ ورکاوه، او واشنګټن هڅه کوي د اقتصادي او انرژۍ فشارونو په زیاتولو سره د ترهګرۍ د تمویل مخه ونیسي.

برګم وویل: «هغوی د نفتو له پیسو څخه تر ۲۴ بېلابېلو ترهګرو ډلو ته مالي ملاتړ ورکاوه. نو ځکه دا محاصره یوازې فزیکي نه ده، بلکې اقتصادي محاصره هم ده، څو ډاډ ترلاسه شي چې هغوی نور د نړۍ په کچه د ترهګرۍ او برمته نیولو لپاره نغدې پیسې ونه لري.»

هغه زیاته کړې چې د ایران حکومت په اصل کې هماغه د سپاه پاسداران دی چې یو نفتي هېواد اداره کوي، او د واشنګټن فشارونه پر تهران د دې لپاره دي چې د سیمې او نړۍ په کچه د نیابتي ډلو مالي سرچینې وتړي.

برګم وویل: «موږ باید نور د ایران نوم ونه کاروو، بلکې باید هغه یوازې سپاه پاسداران وبولو. موږ له یوه ترهګر سازمان سره مخ یو چې د نفتو میدان لري، او لکه څنګه چې د امریکا ولسمشر ویلي، هغوی له پوځي پلوه مات شوي دي.»

د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد د روسیې د دفاع وزیر اندري بلوسوف هغه څرګندونې په کلکه رد کړې چې افغانستان یې د ترهګرۍ سرچینه بللې وه.

ښاغلي مجاهد ویلي، دا اندېښنې بې‌ځایه دي او یو ځل بیا یې ټینګار کړی چې د افغانستان خاوره به د هېڅ هېواد پر ضد ونه کارول شي.

بلخوا، تېره ورځ د شانګهای د همکاریو سازمان په غونډه کې بلوسوف ویلي وو چې افغانستان لا هم بې‌ثباته دی او د ترهګریزو ګواښونو مهمه سرچینه پاتې ده.

د طالبانو حکومت وایي چې په افغانستان کې هېڅ بهرنۍ وسله‌واله ډله نشته او ټول هېواد د دوی تر کنټرول لاندې دی.

دغه راز د طالبانو حکومت ډاډ ورکوي چې هېچا ته اجازه نه ورکوي چې د افغانستان خاوره د نورو پر ضد وکاروي.

یو تن چې د (داعش) له خراسان څانګې سره د تړاو په شک تورن و، د ۲۰۲۱ کال د کابل هوايي ډګر د برید په تړاو په امریکا کې د توطیې په جرم مجرم وپېژندل شو.

محمد شريف‌الله د فدرالي محکمې له لوري د ترهګرۍ د ملاتړ په تور محکوم شوی او تر ۲۰ کلونو پورې د بند له سزا سره مخ دی. خو منصفه پلاوي ونه شوای کولی پرېکړه وکړي چې آیا د برید مرګونه مستقیم د هغه د کړنو پایله وه که نه، چې دا به د لا سختې سزا لامل ګرځېدلی وای.

د یادونې وړ ده چې د ۲۰۲۱ کال د اګست پر ۲۶مه د کابل هوايي ډګر «ابي ګېټ» دروازه کې په ځانمرګي برید کې شاوخوا ۱۶۰ افغانان او ۱۳ امریکايي سرتېري ووژل شول.

د محکمې له لوري تر اوسه د سزا وروستۍ نېټه نه ده اعلان شوې.

د راپورونو له مخې، محمد شريف‌الله لومړی په پاکستان کې نیول شوی و او وروسته امریکا ته وسپارل شو، څو هلته محاکمه شي.

د امریکا د سپینې ماڼۍ ویاندې، کارولین لیوېت د خپل شخصي ژوند په اړه په تازه څرګندونو کې ویلي چې د هغې واده له یو شتمن او تر ځان ډېر عمر لرونکي کس سره غیرمعمولي دی؛ خو زیاتوي چې دا اړیکه یې بریالۍ او خوښه ده.

لیوېت، چې ۲۸ کاله عمر لري، له خپل مېړه نیکولاس ریکیو سره د پام وړ د عمر توپیر لري، ځکه نوموړی شاوخوا ۶۰ کلن دی.

هغې ویلي چې مېړه یې د ژوند په ستونزمنو پړاوونو کې بشپړ ملاتړ ورسره کړی او هغه یې تر ټولو ښه پلار بللی.

لیوېت دا هم ویلي چې د ژوند د فشارونو سره سره، د خپل مېړه ملاتړ د هغې لپاره ډېر ارزښت لري او خپل واده یې بریالی او ثابت ګڼلی.

د معلوماتو له مخې، دواړه په ۲۰۲۲ کال کې هغه مهال سره وپېژندل، کله چې لیوېت د کانګرس لپاره ټاکنیز کمپاین کاوه.

وروسته یې اړیکه مینې ته واوښته او په ۲۰۲۳ کال کې کوژده وشوه.

راپورونه وايي چې دوی یو زوی هم لري چې په ۲۰۲۴ کال کې زیږېدلی دی.

د امریکا دفاع وزارت وايي چې له ایران سره د روانې پوځي جګړې لګښت تر اوسه شاوخوا ۲۵ میلیارده ډالرو ته رسېدلی، چې دا د پنټاګون له لوري د دې کمپاین لومړنی رسمي او واضح مالي اټکل بلل کېږي.

د پنټاګون سرپرست محاسب جُولز هرسټ د امریکا د استازو جرګې د وسله‌والو خدماتو کمیټې ته ویلي چې د دې لګښت ډېره برخه په مهماتو، هوايي بریدونو، سمندري عملیاتو او د پوځي تجهیزاتو په بیا ډکولو لګېدلې ده.

هغه زیاته کړه چې یوازې د جګړې په لومړۍ اوونۍ کې شاوخوا ۱۱ میلیارده ډالر مصرف شوي وو.

د دفاع وزارت چارواکي وايي، سره له دې چې یو لنډ اوربند هم رامنځته شوی، خو د عملیاتو بشپړ پای لا نه دی روښانه او لګښتونه روان دي.

د دوی په وینا، د منځني ختیځ د دې کمپاین ټولیزه بیه ښايي تر سلګونو میلیارده ډالرو هم واوړي، ځکه د وسلو او دفاعي سیستمونو د بیا برابرولو اړتیا ډېره زیاته ده.

پنټاګون ویلي چې د اضافي بودجې غوښتنه به ډېر ژر کانګرس ته وړاندې کړي، خو وروستی رقم به هغه وخت اعلان شي کله چې د جګړې د ټولو لګښتونو بشپړه ارزونه وشي.

د فوټبال نړیوال فدراسیون (فیفا) د یوې نوې پرېکړې له مخې افغان ښځینه فوټبال ټیم ته اجازه ورکړې چې بېرته په نړیوالو سیالیو کې ګډون وکړي.

دغه پرېکړه د فیفا شورا په غونډه کې د کاناډا په وانکوور ښار کې تصویب شوې، چې له مخې یې په استثنايي حالاتو کې هغه ټیمونه هم په رسمیت پېژندل کېږي چې د خپلو شرایطو له امله له سیالیو پاتې شوي وي.

د افغان ښځینه ټیم پخوانۍ کپتانه خالده پوپل ویلي، دا به د افغان ښځو لپاره د مقاومت یو مهم سمبول وي او دوی به د کډوالۍ په ټولنو کې د نجونو استعدادونو ته وده ورکړي.

افغان ښځینه ټیم له ۲۰۱۸ کال راهیسې نړیوالو سیالیو کې برخه نه ده اخیستې، او په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته پر ښځو د سپورټ بندیزونو له امله ډېری لوبغاړې بهر ته کډه شوې.

د فیفا مشر جیاني انفانتینو ویلي، دا پرېکړه به افغان لوبغاړو ته دا زمینه برابره کړي چې له بشپړ نړیوال رسمیت سره سیالیو ته راستانه شي.

ټاکل شوې افغان ښځینه ټیم په جون میاشت کې بېرته سیالیو ته راوګرځي.

د روسیې چارواکو اعلان کړی چې د مسکو د «بریا ورځې» سږنی پوځي پریډ به د اوکراین له لوري د احتمالي بریدونو د ګواښ له امله په محدود ډول ترسره شي.

د کرملین ویاند دیمیتري پیسکوف ویلي چې د ترهګریز ګواښ له امله ټول امنیتي تدابیر نیول کېږي؛ خو پریډ به بیا هم د مسکو په سره میدان کې ترسره شي.

د روسیې د دفاع وزارت هم څرګنده کړې چې سږ کال به په پریډ کې درانه پوځي وسایط، ټانکونه او د پوځي ښوونځیو زده‌کوونکي ګډون ونه لري، او دا پرېکړه یې د اوسني امنیتي وضعیت له امله بللې ده.

دغه بدلونونه په داسې حال کې رامنځته کېږي چې اوکراین په وروستیو کې د روسیې په ځینو سیمو کې خپل بریدونه زیات کړي دي.

کیف وایي چې یوازې نظامي هدفونه په نښه کوي؛.خو مسکو بیا اوکراین د ترهګریزو فعالیتونو په ترسره کولو تورنوي.

د یادونې ده چې دا لومړی ځل دی چې د اوکراین د جګړې له پیل راهیسې په مسکو کې د بریا ورځې پریډ له درنو پوځي تجهیزاتو پرته ترسره کېږي.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف ویلي چې د تهران او واشنګټن ترمنځ د منځګړیتوب هڅې لا هم روانې دي، خو د سولې خبرې اوس مهال له خنډ سره مخ شوې دي.

نوموړي زیاته کړې چې د دواړو لورو ترمنځ د تفاهم لپاره هڅې کېږي، خو په وینا یې، د مذاکراتو بهیر د بېلابېلو ستونزو له امله په ټپه درېدلی دی.

شهباز شریف د هېواد د اقتصادي وضعیت په اړه هم خبرې کړې او ویلي یې دي چې د ستونزو یو غر زموږ مخې ته ولاړ دی، په ځانګړي ډول یې د سون‌توکو د بیو لوړېدو ته اشاره کړې ده.

هغه ډاډ څرګند کړی چې حکومت د دغو ستونزو د حل لپاره کار کوي او په وینا یې، تمه ده چې دا ننګونې به په نږدې راتلونکې کې حل شي.