د طالبانو حکومت سترې محکمې اعلان کړی چې د هېواد په هېڅ ولایت کې د ذوالحجې میاشتې هلال نه دی لیدل شوی، له همدې امله سبا یکشنبه د ذوالقعدې دېرشمه ورځ ګڼل کېږي او بل ورځ د ذوالحجې لومړۍ نېټه ده.
د سترې محکمې د اعلان له مخې، د راتلونکې اوونۍ چهارشنبه چې د جوزا له شپږمې نېټې سره برابره ده، د لوی اختر لومړۍ ورځ او د ذوالحجې لسمه نېټه به وي.
همداراز، راتلونکې سې شنبه به د عرفې ورځ وي.
راپورونه وايي چې نن سهار د بلوچستان د مستونګ ولسوالۍ په مربوطاتو کې بلوڅو وسلوالو د پاکستاني پوځ پر یو پوځي کاروان کمیني برید کړی دی.
د سرچینو د معلوماتو له مخې، د پوځ شاوخوا شل موټر د سیمې له لارې په حرکت کې وو چې وسلهوالو پرې برید کړی.
ویل کېږي په دې برید کې لږ تر لږه دوه پوځي موټر تخریب شوي او ګڼو عسکرو ته مرګژوبله اوښتې ده.
تر اوسه د مرګژوبلې دقیق شمېر په رسمي ډول نه دی تایید شوی، خو ځینو راپورونو ادعا کړې چې له شلو زیات پاکستاني عسکر وژل شوي یا ټپیان شوي دي.
د پاکستان پوځ او حکومتي چارواکو تر دې مهاله د پېښې په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.
د یادونې ده چې په وروستیو میاشتو کې د بلوچستان په بېلابېلو سیمو کې پر امنیتي ځواکونو بریدونه زیات شوي، او بلوڅ بېلتونپالې ډلې د دغه حملو د برید مسوولیت اخلي.
د فاکس نیوز د راپور له مخې، د امریکا یو متقاعد سمندري جنرال ادعا کړې چې ناپېژندل شوې هوايي پدیدې (UAP) ښايي د «لوړې کچې غیر انساني هوښیارۍ» له لوري کنټرولېږي.
ټیم ګالودېټ، چې د UAP پدیدو په اړه د امریکا له مشهورو څېرو ګڼل کېږي، ویلي هغه داسې ویډیویي شواهد لیدلي چې پکې نامعلوم الوتونکي شیان د سمندر او فضا ترمنځ په بېساري سرعت تګ راتګ کوي؛ داسې حرکتونه چې د اوسني بشري ټکنالوژۍ له وړتیاوو لوړ بلل کېږي.
نوموړي زیاته کړې: «موږ د داسې غیر انساني هوښیار موجودیت له فعالیتونو خبر یو چې د دغو پدیدو د حرکت لارښوونه کوي.»
په امریکا کې د هغه څرګندونو هغه بحثونه چې په وروستیو کلونو کې د امریکا د پوځ او استخباراتي ادارو له خوا هم څېړل شوي دي، د UFO او UAP پدیدو په اړه روان بحثونه یو ځل بیا تاوده کړي.
راپورونه وايي چې د طالبانو حکومت د کابل د امنیه قوماندانۍ پخوانی ویاند او ستر مبلغ «جنرال» مبین له بند څخه ازاد شوی دی.
د طالبانو حکومت اړوند ادرسونو د نوموړي د خوشې کیدو خبر ورکړی دی.
د دغه خبر په اړه تراوسه رسمي سرچینو او د «جنرال» مبین اړوند ایکس ادرس څه نه دي ويلي.
د یادونې وړ ده چې «جنرال» مبین په ټولنیزو رسنیو کې نه یوازې د طالبانو پر حکومت بلکې د پاکستان او ځینو سیاسي څېرو پرضد څرګندونې کولې چې وروسته د طالبانو د حکومت له لوري ونیول شو او پر یو کال بند محکوم شو.
د ایرانۍ رسنیو د راپورونو له مخې، د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي په یوه نااعلان شوې سفر تهران ته تللی او هلته یې له ایراني چارواکو سره لیدنې کړې دي.
راپورونه وایي چې دا سفر د سیمې د امنیتي وضعیت، د ایران او پاکستان ترمنځ د اړیکو، او روانو سیمهییزو تحولاتو په تړاو ترسره شوی دی.
ځینې سرچینې زیاتوي چې د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر هم له لوړپوړي پلاوي سره تهران ته رسېدلی و، او د دواړو هېوادونو چارواکو د امنیتي همکارۍ، سرحدي وضعیت، او د منځني ختیځ د کړکېچونو په اړه يې خبرې کړې دي.
تر اوسه د پاکستان یا ایران حکومتونو د دې سفر بشپړ رسمي جزئیات نه دي خپاره کړي.
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د نړۍ د کاتولیکانو مشر پاپ لېو ته په استولي پیغام کې د ایران جګړې په تړاو د هغه د اخلاقي او منطقي دریځ ستاینه کړې ده.
په دغه پیغام کې راغلي چې د امریکا او اسرائیل بریدونه یوازې د ایران پر ضد نه، بلکې د نړیوال قانون او انساني ارزښتونو پر ضد هم دي.
پزشکیان ویلي، دغه بریدونه د نړیوالو اصولو او د هېوادونو د حاکمیت ښکاره نقض ګڼل کېږي.
هغه زیاته کړې چې ایران د مشروع دفاع په چوکاټ کې د بریدګرو هېوادونو اهداف او ګټې په نښه کړې دي.
د ایران ولسمشر همداراز له نړیوالې ټولنې غوښتي چې د امریکا د هغو اقداماتو پر وړاندې چې نوموړي غیرقانوني بللي، مسؤلانه غبرګون وښيي.
پزشکیان ټینګار کړی چې د سیمهییزو کړکېچونو د پراخېدو مخنیوی د نړیوالې ټولنې ګډ مسؤلیت دی او باید د سیاسي او ډیپلوماټیکو لارو د ستونزو د حل هڅې وشي.
د افغانستان د چارو ادارې پخواني رییس فضل محمود فضلي ویلي، پاکستان د امریکا د پاملرنې د جلب لپاره تل له خطرناکو او منافقانه لارو کار اخیستی او د سیمې امنیتي وضعیت یې د خپلو ستراتیژیکو موخو لپاره کارولی دی.
فضلي په خپله ایکسپاڼه لیکلي چې د پاکستان په تاریخ کې ګڼې خونړۍ پېښې د نړیوالو، په ځانګړي ډول د امریکا د توجه د ترلاسه کولو لپاره کارول شوې دي.
هغه د پاکستان د لومړي صدراعظم لياقت علي خان وژنه، د پخواني ولسمشر محمد ضیاالحق مرموزه مړینه، او د پېښور د پوځي ښوونځي خونړۍ پېښه د بېلګو په توګه یادې کړې دي.
د هغه په وینا، پاکستان اوس هم په خیبر پښتونخوا کې د امنیتي پېښو له رامنځته کېدو وروسته د افغانانو پر سیمو بریدونه کوي او هڅه کوي ځان د ترهګرۍ قرباني وښيي، څو د امریکا ملاتړ او پاملرنه ترلاسه کړي.
فضلي دا وضعیت خطرناکه او خونړۍ ستراتیژیکه لوبه بللې او ټینګار یې کړی چې افغانان باید دغسې سیاستونو ته مشروعیت ور نه کړي.
هغه ویلي، د پاکستان اوسنۍ امنیتي اندېښنې تر ډېره د همدغه هېواد له خوا رامنځته شوي او مهندسي شوي وضعیتونه دي.
د فضلي په خبره:«له همدې امله د دې موضوع په اړه چوپتیا، مبهم دریځونه او یا هم پاکستان سره په همدې محوریت مذاکرات، په عملي ډول د پاکستان همدې خطرناکې لوبې دوام ته مشروعیت ورکول دي. زموږ مسئولیت یوازې ددې خطرناکې لوبې د مشروعیت مخنیوې نه بلکې دا هم دی چې موږ باید په افغانستان کې د دې لوبې مشروعیت ورکوونکي د هغوی له کړنو، خبرو او خاینانه چوپتیا څخه وپېژنو.»
کرملین اعلان کړی چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین به د روانې می میاشتې په ۱۹ او ۲۰مه نېټه د چین د ولسمشر شي جین پینګ په رسمي بلنه چین ته سفر وکړي.
کرملین ویلي، دا سفر د روسیې او چین ترمنځ د ښه ګاونډیتوب، ملګرتیا او همکارۍ د تړون د ۲۵مې کلیزې په مناسبت ترسره کېږي؛ هغه تړون چې په تېرو دوو لسیزو کې یې د دواړو قدرتونو اړیکې لا نږدې کړې دي.
ټاکل شوې ده چې پوتین او شي جینپینګ د دواړو هېوادونو پر دوهاړخیزو اړیکو، اقتصادي او سیاسي همکاریو، او همداراز پر مهمو سیمهییزو او نړیوالو موضوعاتو خبرې وکړي.
دغه سفر په داسې حساس وخت کې ترسره کېږي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تازه له بیجینګ څخه واشنګټن ته ستون شوی، او د نړۍ پام د لویو قدرتونو ترمنځ سیاسي او اقتصادي سیالیو ته اوښتی دی.
د ملګرو ملتونو لپاره د چین استازي فو کونګ د امریکا او بحرین له لوري د هرمز تنګي په اړه پر نوې مسودې سختې نیوکې کړې دي او ویلي یې دي چې هم د دې مسودې محتوا او هم وخت نامناسب دی.
دغه استازي ویلي چې دا طرحه د کړکېچونو په کمولو کې مرسته نه کوي، بلکې د ایران له حکومت سره تاوتریخوالی نور هم زیاتوي.
د مسودې له مخې له تهران غوښتل شوي چې د هرمز تنګي په سیمه کې د بریدونو او د ماینونو د ځای پر ځای کولو فعالیتونه بند کړي.
چین او روسیې تېره میاشت هم د ورته یوې مسودې مخه نیولې وه، او دلیل یې دا وړاندې کړی و چې دغه ډول پرېکړې په ناعادلانه ډول ایران هدف ګرځوي.
فو کونګ ټینګار کړی چې په داسې حساسو مسایلو کې باید د خبرو اترو او ډیپلوماټیکو هڅو له لارې حل لارې ولټول شي، نه د فشارونو او بندیزونو له لارې.
د طالبانو حکومت د لوړو زدهکړو وزیر ندا محمد ندیم د کازان نړۍوال فورم په څنډه کې د روسیې د لومړي وزیر له مرستیال الکسي سره لیدلي دي.
په دې کتنه کې دواړو لورو د افغانستان او روسیې ترمنځ د اقتصادي اړیکو د پراختیا، مستقیمو سوداګریزو راکړو ورکړو او د ګډ اقتصادي کمیسیون د پیاوړتیا پر اړتیا ټینګار کړی دی.
د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي هم ویلي، هغه کړۍ چې هڅه کوي د کابل او مسکو اړیکې خرابې کړي، باید مخه یې ونیول شي.
روسي لوري هم د دې لیدنې پر مهال هیله څرګنده کړې چې د دواړو هېوادونو ترمنځ اقتصادي او سوداګریزې اړیکې لا پراخې او پیاوړې شي، څو د همکاریو نوی پړاو پیل شي.