د پاکستان په پلازمېنه اسلاماباد او راولپنډۍ کې ځینو پوهنتونونو د ایران او امریکا د خبرو دویم پړاو ته د نږدې کېدو له امله حضوري ټولګي ځنډولي دي.
د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې، په اسلاماباد او راولپندي کې یو شمېر پوهنتونونو خپل حضوري درسونه بند کړي او تدریسي بهیر یې انلاین ته اړولی دی.
راپورونه وايي چې ازموینې هم ځنډول شوې دي.
که څه هم د ایران او امریکا د خبرو د دویم پړاو دقیقه نېټه لا نه ده اعلان شوې، خو د ځینو پوهنتونونو درسي پروګرامونه د اپرېل له ۲۰مې تر ۲۴مې پورې انلاین دوام لري.
شمالي کوریا څو بالسټیک توغندي د خپل ختیځ سمندر پر لور توغولي، چې دا د روان کال اوومه ازموینه بلل کېږي.
د جنوبي کوریا او جاپان چارواکو ویلي چې توغندي د سینپو ښار ته نږدې توغول شوي او د کوریا ټاپووزمې ختیځ لور ته لوېدلي دي.
د راپورونو له مخې، دغه توغندي د جاپان اقتصادي سیمې ته نه دي داخل شوي.
د اټومي انرژۍ د نړیوالې ادارې مشر رافایل ګروسي ویلي چې شمالي کوریا په اټومي برخه کې د پام وړ پرمختګ کړی دی.
د شمالي کوریا مشر کیم جونګ اون مخکې ټینګار کړی و چې د دوی اټومي ځواک د هېواد د امنیت لپاره مهم او نه بدلېدونکی دی.
د افغان سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد د پاکستان هڅې ستایلي، خو د عمران خان له کورنۍ او ملاتړو سره چلند یې ناعادلانه بللی دی.
زلمي خلیلزاد د وروستیو سیمهییزو بدلونونو په اړه ویلي چې د پاکستان حکومت هڅې، چې د امریکا، اسرائیل او ایران ترمنځ د کړکېچ د کمولو لپاره ترسره کېږي، د ستاینې وړ دي.
هغه ټینګار کړی چې د عمران خان له کورنۍ او ملاتړو سره چلند ناعادلانه او اندېښمنوونکی دی او باید له پامه ونه غورځول شي.
خلیلزاد ویلي چې عدالت او د سیاسي حقونو درناوی په هر هېواد کې د دوامدار ثبات لپاره ضروري دي.
هغه خبرداری ورکړی چې که دا مسایل له پامه وغورځول شي، نو د اسلاماباد ډیپلوماټیک اعتبار به اغېزمن شي.
دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې پاکستان په وروستیو کې د سیمهییزو او نړیوالو قدرتونو ترمنځ د تاوتریخوالي د کمولو په برخه کې فعال رول لوبولی، خو په کور دننه د سیاسي مخالفینو، په ځانګړي ډول د عمران خان، د چلند له امله تر نیوکو لاندې دی.
الجزیره وایي، د اسراییل او حزبالله ترمنځ په نښتو کې لږ تر لږه ۱۴ اسراییلي سرتېري وژل شوي او شاوخوا ۶۵۰ نور ټپیان دي.
د الجزیرې د راپور له مخې، دا مرګژوبله د اسراییلي پوځ له لوري هم تایید شوې ده.
تر اوسه د ټپیانو د روغتیايي وضعیت په اړه بشپړ جزییات نه دي ورکړل شوي، خو ویل کېږي چې ځینې یې سخت ټپیان دي.
له دې وړاندې، حزبالله او اړوندو رسنیو د اسراییلي ټانکونو د ویجاړېدو خبرونه هم ورکړي وو.
سره له دې چې له بیروت څخه د ۱۰ ورځني اوربند اعلان شوی، راپورونه ښيي چې لا هم د دواړو خواوو ترمنځ نښتې دوام لري.
د نیویارک ټایمز د راپور له مخې، ایران لا هم د خپلو بالستیک توغندیو شاوخوا ۷۰ سلنه او د توغندیو د توغولو وسایلو نږدې ۶۰ سلنه ساتلي دي.
نیویارک ټایمز د امریکا د استخباراتي ارزونو په حواله راپور ورکړی چې ایران د جګړې له پیل مخکې د خپلو بالستیک توغندیو نږدې ۷۰ سلنې ته لا هم لاسرسی لري.
په راپور کې ویل شوي چې ایران شاوخوا ۶۰ سلنه د توغندیو توغوونکي (لانچرونه) او نږدې ۴۰ سلنه بېپیلوټه الوتکې (ډرونونه) هم ساتلي دي.
راپور زیاتوي چې کله د ایران او امریکا ترمنځ دوه اوونیز اوربند پیل شو، ایران یوازې خپلو نیمایي لانچرونو ته لاسرسی درلود، خو وروسته وتوانېد چې شاوخوا ۱۰۰ نور لانچرونه له ځمکې لاندې وباسي.
د راپور له مخې، ایران هڅه کوي هغه توغندي هم راوباسي چې د امریکا او اسراییل د بریدونو له امله تر خاورو لاندې پاتې شوي دي.
د راپور په وینا، که دا هڅه بریالۍ شي، نو د ایران توغندیزې زیرمې به بیا د جګړې له مخکې کچې شاوخوا ۷۰ سلنې ته ورسېږي.
راپور ښيي چې د جګړې له زیانونو سره سره، ایران لا هم د پام وړ پوځي ظرفیت ساتلی او هڅه کوي خپل توغندیز ځواک بېرته پیاوړی کړي.
د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار خبرداری ورکړی چې که د خلکو رایې او غوښتنو ته درناوی ونه شي، د افغانستان راتلونکی به له ستونزو سره مخ شي.
حکمتیار د یوې اعلامیې له لارې، چې د خپل ګوند غونډې ته استول شوې، ویلي چې د افغانستان اوسنی وضعیت د هېڅ افغان لپاره د منلو وړ نه دی او ټول د بدلون غوښتونکي دي.
هغه د طالبانو حکومت ته په اشارې سره ویلي، که د خلکو غوښتنو ته پام ونه شي، راتلونکې ورځې به لا سختې وي.
نوموړي د منتخب حکومت، اساسي قانون او ملي اجماع پر رامنځته کېدو ټینګار کړی او ویلي یې دي چې افغانان غواړي خپل مشران د خپلې رایې له لارې وټاکي.
حکمتیار زیاته کړې چې د بهرنیو ځواکونو له وتلو وروسته د خلکو تمه دا وه چې هېواد به له جګړو او بهرنیو مداخلو خلاص شي، خو اوسنی وضعیت د دغو هیلو خلاف دی.
د هغه په وینا، که وضعیت همداسې دوام وکړي، افغانستان به یو ځل بیا د بهرنیو قدرتونو د نیابتي جګړو په ډګر بدل شي.
حکمتیار ټینګار کړی چې سیاسي جوړښت باید ژر بدلون ومومي او واک باید داسې کس ته وسپارل شي چې د خلکو او د هغوی د استازو په مشوره ټاکل شوی وي.
د والسټریټ ژورنال د راپور له مخې، د امریکا پوځ په نږدې ورځو کې پلان لري چې له ایران سره تړلي د تېلو ټانکرونه تلاشي کړي او ځینې سوداګریزې بېړۍ یې په نړیوالو اوبو کې ونیسي.
راپور، چې د امریکایي چارواکو له قوله خپور شوی، وایي دا ګام د واشنګټن له لوري د فشارونو د پراخولو برخه ده، څو تهران اړ کړي چې د هرمز تنګي د تګ راتګ محدودیتونه نرم کړي او د خپل اټومي پروګرام په اړه امتیاز ورکړي.
په ورته وخت کې، ایراني ځواکونو د دې مهمې سمندري لارې پر کنټرول ټینګار کړی او ادعا کوي چې دغه سیمه تر سخت نظارت لاندې ده.
راپور زیاتوي چې وروستي پوځي تحرکات او د کښتیو پر وړاندې بریدونه، د نړیوالو کښتۍ چلولو شرکتونو اندېښنې زیاتې کړې دي.
د ډونالډ ټرمپ ادارې ته نږدې سرچینو ویلي، دا اقدامات ښايي یوازې اقتصادي فشار نه وي، بلکې د سمندري تقابل د پراخېدو نښه هم وي.
د هند د بهرنیو چارو وزارت تایید کړې چې د دې هېواد تر بیرغ لاندې دوه د نفتو لېږدوونکې کښتۍ د هرمز تنګي څخه د تېرېدو پر مهال د ایران د نظامي ځواکونو له لوري هدف ګرځېدلې دي.
د پېښې په غبرګون کې، نوي ډیلي کې د ایران سفیر محمد فتحعلي د هند د بهرنیو چارو له وزیر ویکرام میسري سره لیدنې ته احضار شوی.
هندي لوري په دې ناسته کې د پېښې په اړه «ژوره اندېښنه» څرګنده کړې او ټینګار یې کړی چې د هند سوداګریزو کښتیو لپاره دې د هرمز تنګي له لارې خوندي تګ راتګ ژر تر ژره بېرته عادي شي.
د هند د بهرنیو چارو وزیر له ایراني سفیر وغوښتل چې د نوي ډیلي دریځ د تهران چارواکو ته ورسوي او د ورته پېښو د مخنیوي لپاره عملي ګامونه واخیستل شي.
بلخوا، د بریتانیا د سمندري سوداګرۍ د عملیاتو اداره (UKMTO) ویلي چې له دغو دوو کښتیو پرته یوه بله بار وړونکې بېړۍ هم د یوه توغندي په برید کې زیانمنه شوې
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، د نامعلومو الوتونکو شیانو (UFO) اړوند د حکومت د اسنادو په تازه ارزونه کې «یو شمېر ډېر مهم او په زړه پورې معلومات» موندل شوي دي، او هغه د دفاع وزارت ته سپارښتنه کړې چې د دغو اسنادو د خپرولو بهیر ژر تر ژره پیل کړي.
ټرمپ ټینګار کړی چې د دې اسنادو لومړۍ برخه به ډېر ژر د عامو خلکو لپاره خپره شي، څو خلک پخپله پرې قضاوت وکړي او معلومه کړي چې دا پدیده رښتیا ده که نه.
هغه ویلي، د UFO موضوع لا هم له ګڼو ناحلو پوښتنو سره مخ ده او داسې مسایل پکې شته چې «د انسان ذهن ژور فکر ته اړ باسي.»
د سپینې ماڼۍ له لوري دا اقدام په داسې حال کې کېږي چې په وروستیو کلونو کې د نامعلومو فضايي پدیدو په اړه نړیواله لېوالتیا زیاته شوې ده، او د امریکا حکومت تر فشار لاندې دی چې په دې برخه کې خپل پټ معلومات له عامه خلکو سره شریک کړي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې واشنګټن لا هم ایران سره د روانو خبرو اترو په بهیر کې دی، او د ورځې تر پای پورې به روښانه شي چې آیا دواړه لوري د کومې احتمالي موافقې پر لور پرمختګ کولی شي او که نه.
ټرمپ د سپینې ماڼۍ په اوول دفتر کې د خبریالانو سره د خبرو پر مهال ادعا وکړه چې ایران د ځینو فشارونو د زیاتولو هڅه کړې او د هرمز تنګي د بیا تړلو موضوع یې راپورته کړې ده.
هغه وویل: «ایران لږ چالاکي وکړه… هغوی غوښتل بیا د هرمز تنګی وتړي، خو دوی نه شي کولی له موږ څخه باج واخلي.»
د ټرمپ په وینا، امریکا به د خپلو ګټو او د نړیوالو اوبو د ازاد تګ راتګ په اړه هېڅ ډول فشار ته غاړه کېنږدي.