پښتون سیاستوال افراسیاب خټک ویلي، چې په کابل کې د روږدو پر روغتون د پاکستان هوایي برید یو قتل عام دی.
نوموړي په خپل ایکسپاڼه لیکلي چې د روږدو مرکز کې د ناروغانو وژل د سختې غندنې وړ عمل دی او د قربانیانو کورنیو سره یې خواخوږي څرګنده کړې ده.
هغه زیاته کړې چې د روغتونونو هدف ګرځول هر ځای کې جرم ګڼل کېږي او د نړیوالو بشري اصولو ښکاره سرغړونه ده.
افراسیاب خټک همداراز ټینګار کړی چې د ترهګرۍ پر ضد جګړه اوس د نسل وژنې لپاره پټ نوم ګرځېدلی او باید د نړیوالې ټولنې پام دې خوا ته واړول شي.
د هند د بهرنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې ویلي چې په کابل کې د روږدو د درملنې پر روغتون شوی هوايي برید بزدلانه او د انسانیت ضد عمل دی.
په اعلامیه کې راغلي چې دا ډول بریدونه د افغانستان پر حاکمیت ښکاره تېری بلل کېږي او د سیمې د سولې او ثبات لپاره جدي ګواښ رامنځته کوي.
هند ټینګار کړی چې نړیواله ټولنه باید د دې پېښې عاملین حساب ته راکاږي او د ملکي وګړو پر وړاندې د ورته پېښو مخه ونیسي.
همداراز، هند د ټپیانو د درملنې او د اغېزمنو کورنیو د ملاتړ لپاره د نړیوالو مرستو پر اړتیا ټینګار کړی او په پای کې یې له افغانستان سره خپل بشپړ ملاتړ یو ځل بیا څرګند کړی دی.
د ملي دفاع وزارت پخواني مرستیال تمیم عاصي د پاکستان د وروستیو هوايي بریدونو په غبرګون کې ویلي چې یوازې بیانیې، اعلامیې او د غچ اخیستنې روایتونه د سلګونو وژل شویو کسانو د وینو بدل نه شي اخیستلای او نه هم د پاکستان بریدونه درولای شي.
نوموړي ویلي، چې د جګړې په محاسباتو کې بدلون د پوځي بازدارندګۍ له رامنځته کولو پرته ممکن نه دی، او که رښتینی بدلون غوښتل کېږي، نو باید عملي پوځي اقدامات ترسره شي.
تمیم عاصي وړاندیز کړی چې د پاکستان په خیبرپښتونخوا او بلوچستان ایالتونو کې د پوځ او پولیسو ټولې پوځي اډې او امنیتي پوستې باید په هدف بدلې شي.
هغه همدارنګه ویلي چې د پاکستان دننه د هدفونو بانک باید د دغه هېواد مهمو بنسټیزو او حیاتي زېربناوو ته هم وغځول شي.
د نوموړي په خبره، د پاکستان د هوايي ځواک پوځي پیلوټان هم باید مشروع پوځي هدفونه وګرځول شي او باید داسې وضعیت رامنځته شي چې هیڅ پوځي پیلوټ د امنیت احساس ونه کړي.
تمیم عاصي زیاتوي، تر هغه چې جګړه د جګړهپالو تر کورونو او کورنیو پورې ونه رسېږي، د بریدونو د درېدلو تمه نه شي کېدای.
د مالیې پخواني وزیر عمر زاخېلوال په ننګرهار او کابل کې پر یو روغتون د پاکستان له لوري د ترسره شویو هوايي بریدونو په اړه سخت غبرګون ښودلی او دا یې یو وحشیانه او د غندنې وړ عمل بللی دی.
نوموړي ویلي چې په دغو بریدونو کې لسګونه بېګناه ناروغان شهیدان شوي دي.
د هغه په وینا، پر ملکي سیمو او روغتیايي مرکزونو دا ډول بریدونه د افغانستان د ملي حاکمیت ښکاره سرغړونه او د منل شویو نړیوالو قوانینو بربنډ نقض دی.
عمر زاخېلوال ټینګار کړی چې دا ډول د کرکې ډک او زورزیاتی بریدونه نه شي کولای د پاکستان د امنیتي ستونزو او ګواښونو په کمولو کې مرسته وکړي، بلکې برعکس به د سیمې لپاره د لا ژورو ناامنیو او تاوتریخوالي د زیاتېدو سبب شي.
د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد ددې عکس په خپرولو سره ویلي:«دا هغه بې ګناه ملکیان او معتادین دي چې بیګا شپه په ۲۰۰۰ بستریز روغتون کې د (پاکستاني پوځي حلقې) په بمبار کې اکثره شهیدان شول.»
د افغانستان د مشرانو جرګې پخواني رییس فضل الهادي مسلمیار پر کابل د پاکستان د پوځي رژیم له لوري ترسره شوي هوايي بریدونه په سختو ټکو غندلي دي.
نوموړي ویلي چې پاکستاني پوځ تېره شپه په کابل کې پر یوه ملکي روغتون هوايي برید کړی چې په پایله کې یې سلګونه بېګناه ناروغان شهیدان او ټپیان شوي دي.
د هغه په وینا، دا ستر وحشت، ظلم او جبر په هېڅ ډول د توجیه وړ نه دی.
مسلمیار زیاته کړې چې هغه د شهیدانو له کورنیو سره په دې درانه غم کې ځان شریک بولي او ټپیانو ته د بېړنۍ روغتیا دعا کوي.
د ده په خبره، په جګړه کې د روغتونونو، ښوونځیو، عامه ځایونو او ملکي وګړو په نښه کول یو ستر جنایت او نه بښونکی جرم دی.
هغه ټینګار کړی چې دا ډول کړنې د ټولو بشري ارزښتونو او نړیوالو قوانینو ښکاره سرغړونه ده.
مسلمیار پر نړیوالې ټولنې، د ملګرو ملتونو د امنیت شورا او د بشري حقونو پر نړیوالو ادارو غږ کړی چې د دې برید جدي پلټنه وکړي او د پاکستان پوځي رژیم د نړیوالې محکمې پر وړاندې حساب ورکوونکی کړي.
د افغان سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد کابل کې د پاکستان د پوځي رژیم وروستي هوايي بریدونه اندېښمنوونکي بللي او د ملکي وګړو د وژنې او ټپي کېدو پېښه یې غندلې ده.
نوموړي ویلي چې د بېګناه افغانانو وژل کېدل د ژورې اندېښنې وړ دي او له نړیوالې ټولنې یې غوښتي چې دا عمل په کلکه وغندي او د قربانیانو لپاره عاجلې بشري مرستې برابرې کړي.
خلیلزاد همداراز هیله څرګنده کړې چې د طالبانو حکومت باید د دې بریدونو په غبرګون کې له احتیاط او هوښیارۍ کار واخلي.
هغه زیاته کړې چې ډېر باوجدانه پاکستانیان به هم د خپلې پوځي رهبرۍ د دغو “غیر انساني پرېکړو” پر وړاندې ناخوښ وي، ځکه دا پرېکړې د افغان ملکي وګړو د وژنې او ټپي کېدو سبب شوې دي.
نوموړي ټینګار کړی چې د پاکستان وروستي بدلونونه ښيي چې پوځي مشرتابه او ورسره تړلی حکومت د خلکو نظرونو ته چندان اهمیت نه ورکوي.
بلخوا د طالبانو حکومت ویاند ذبیحالله مجاهد ویلي چې اوس له اسلاماباد سره د ډيپلوماسۍ او خبرو وخت نهدی او دوی به ددغه بریدونو غچ واخلي.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتین کابل کې د معتادینو پر روغتون د پاکستان هوايي برید په کلکو ټکو غندلی دی.
نوموړي دا برید یو لوی انساني جنایت بللی او ویلي یې دي چې پکې سلګونه بېګناه ملکي وګړي شهیدان شوي او ګڼ نور ټپیان شوي دي.
پښتین زیاته کړې چې د دې دردونکې پېښې پر وړاندې د افغان ولس ترڅنګ ولاړ دي او د پښتون ژغورنې غورځنګ به د نړۍ هر ګوټ ته د قربانیانو غږ ورسوي.
هغه همداراز ویلي چې د پاکستان ځینې علماوو په هر دور کې د کابل د ورانولو فتوې ورکړې دي او اوس باید لږ تر لږه د بېګناه وګړو او په روغتون کې د پرتو مریضانو له ټوټه ټوټه جسدونو څخه حیا وکړي.
پښتین ټینګار کړی چې په سیمه کې د استعماري قوتونو ظلمونه ورځ تر بلې زیاتېږي او د ملي مشورې او ملي قیام له لارې د ملت یووالی کولی شي د خلکو په ګټه او د دښمن پر زیان تمام شي.
د پخواني ولسمشر حامد کرزي د حکومت ویاند ایمل فیضي د امريکا د مرکزي استخباراتو پر پخوانۍ مامورې سارا ادمز نیوکه کړې او ادعا یې کړې چې هغه د پاکستان د پوځ له دریځونو سره سمې څرګندونې کوي.
ښاغلي فیضي پر خپله ایکسپاڼه لیکلي، چې د ده په باور، د پاکستان له لوري خپرېدونکي رسمي پیغامونه عموماً د دغه هېواد د پوځ د عامه اړیکو ادارې له لوري چمتو او ارزول کېږي.
هغه په طنزي ډول ویلي چې سارا ادمز د پاکستاني پوځ د دریځونو د ملاتړ له امله آن د پاکستان د لوړو دولتي مډالونو مستحقه ده.
نوموړي دا هم زیاته کړې چې د ده په اند یادې مامورې خپل اعتبار ډېر پخوا د پاکستان د پوځ د دریځونو د ملاتړ لپاره قرباني کړی دی.
د بشري حقونو نړیوال بنسټ (IHRF) د پاکستاني پوځ لخوا پر پلازمېنه کابل کې د معتادینو د درملنې یو روغتون بمبار په کلکو ټکو غندلی.
یاد بنسټ ویلي، دغه برید، چې ګڼ شمیر ناروغان یې ووژل، د هغو خلکو پر ژوند برید ګڼل کېږي چې یوازې د درملنې، عزت او د ژوند د بیا جوړولو لپاره یې مرسته غوښتې وه.
د بنسټ له نظره، د درملنې، رغونې او بشردوستانه مراکزو هدف ګرځول په هیڅ جګړه یا امنیتي عملیاتو کې د منلو وړ نه دي.
د بشري حقونو دغه نړیوال بنسټ له ټولو نړیوالو بنسټونو غوښتي چې د پېښې د جدي پلټنې لپاره یوه خپلواکه نړیواله کمیټه جوړه شي، د برید په مسؤلینو قانوني حساب وشي، د روغتیایي او رغونې مرکزونو د خوندي ساتلو فوری تدابیر ونیول شي.
د بنسټ په وینا، پر روغتیایي مرکزونو برید د نړیوال بشردوستانه قانون او بشري حقونو بنسټیز اصول تر پښو لاندې کوي، او نړۍ باید په داسې حالاتو کې چوپ پاتې نه شي.