ایراني رسنیو راپور ورکړی چې د سپاه پاسداران د فاتحین ځانګړې واحد قوماندان محمد علي فتحعلي زاده، وړمه ورځ، د اسرائیل او امریکا په برید کې وژل شوی دی.
د سپاه پاسداران ځانګړی واحد یوه فرعي ډله ده چې غړي یې لوړ پوځي مهارتونه لري او مخکې یې د سوریې په جګړو کې هم برخه اخیستې ده.
تر اوسه د پېښې دقیق جزییات نهدي خپاره شوي.
د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي ویلي چې د چین په نوښت د «اسلامي امارت» د منځنۍ کچې پلاوی چین ته رسېدلی، څو له پاکستاني لوري سره رسمي خبرې اترې ترسره کړي.
د نوموړي په وینا، ټاکل شوې ده چې دغه مذاکرات د چین په ارومچي ښار کې د دغه هېواد په منځګړتوب پیل شي.
هغه ویلي، چې دا بهیر د چین په غوښتنه او د متقابل درناوي او رغنده تعامل پر بنسټ پر مخ وړل کېږي.
بلخي زیاته کړې چې د «اسلامي امارت» پلاوی به په دې ناستو کې د اصولي او متوازن دریځ له مخې ګډون وکړي او هڅه به وکړي چې له پاکستان سره د ښه ګاونډیتوب، سوداګریزو اړیکو پیاوړتیا او د امنیتي مسایلو د اغېزمن مدیریت په اړه هراړخیزې خبرې وکړي.
د هغه په وینا، «اسلامي امارت» باور لري چې د متقابل درناوي، نه لاسوهنې او رغنده تفاهم پر بنسټ ډیپلوماتیک تعامل کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ شته ستونزو ته عملي او دوامداره حللارې ومومي او د سیمې د ثبات او همکارۍ لپاره زمینه برابره کړي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران په اړه د ملي وینا وروسته، د ډالرو ارزښت د نړیوالو مهمو اسعارو په وړاندې لوړ شوی دی.
دا پرمختګ د دوو پرلهپسې ورځو د ډالر زیانونو وروسته رامنځته شو او بازارونه یې په چټکۍ سره ګډوډ کړي دي.
ټرمپ په خپله وینا کې وویل چې د ایران جګړه ډېر ژر پای ته رسېږي، خو د امریکا پوځ به په راتلونکو دوو تر درېیو اونیو کې پر ټاکل شوو اهدافو بریدونه جاري وساتي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له لوري د ایران پر وړاندې د جګړې د دوام اعلان وروسته، نړیوال اقتصادي بازارونه له بېثباتۍ سره مخ شوي او د خام تېلو بیې په چټکۍ لوړې شوې دي.
د نړیوالو بازارونو د معلوماتو له مخې، د برېتانیا برېنټ خام تېل شاوخوا ۴ سلنه لوړ شوي چې د یو بیرل بیه یې له ۱۰۵ ډالرو پورته رسېدلې ده.
همدارنګه د امریکا WTI خام تېل هم ورته کچه لوړې شوي او د ۱۰۵ ډالرو په شاوخوا کې معامله کېږي.
دا په داسې حال کې ده چې د متحده عربي اماراتو مربن تېل بیا لږ راټیټ شوي او ۱۰۳ ډالرو ته رسېدلي دي.
شنونکي وایي، د منځني ختیځ روان کړکېچ او د جګړې د پراخېدو وېره د انرژۍ پر بازارونو مستقیم اغېز کړی، ځکه چې دا سیمه د نړۍ د تېلو له مهمو سرچینو څخه ګڼل کېږي.
د دوی په باور، که وضعیت نور هم ترینګلی شي، د تېلو بیې به لا نورې هم لوړې شي او نړیوال اقتصاد به له نوو فشارونو سره مخ کړي.
بلخوا، ایران کې د جګړې د پراخېدو احتمال د انرژۍ نړیوالو لارو، په ځانګړي ډول د هرمز تنګي، د امنیت په اړه اندېښنې زیاتې کړې دي، چې د دغه تنګي هر ډول تړل کېدل به د نړۍ د تېلو عرضه سخته اغېزمنه کړي.
ټاکل شوې چې د افغانستان او پاکستان استازي نن پنجشنبه د چین په (ارومچي) ښار کې سره وګوري.
دغه لیدنه د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو د حساس پړاو په ترڅ کې ترسره کېږي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي، دغه هېواد د خبرو لپاره خپل پلاوی استولی او هیله لري چې کابل به د اسلاماباد امنیتي اندېښنو ته جدي پام وکړي.
د چارواکو په وینا، د بحث مهمه برخه به د سرحدي وضعیت او د وسلهوالو ډلو فعالیتونو ته ځانګړې وي.
له بلې خوا، په اسلاماباد او کابل کې سرچینې وايي، چې دا خبرې به د ورځې په وروستیو کې پیل شي او دواړه لوري به هڅه وکړي چې د کړکېچ د کمولو لپاره عملي لارې ومومي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت اعلان کړی چې هېواد یې د امریکا او ایران ترمنځ د خبرو اترو د دوام او آسانتیا ورکولو لپاره ژمن دی.
وزارت ویلي، پاکستان هڅه کوي چې د دواړو لورو ترمنځ د باور فضا رامنځته کړي او د ډیپلوماتیکو چینلونو له لارې د خبرو بهیر اسانه کړي.
د وزارت ویاند په څرګندونو کې زیاته کړې چې تر اوسه پورې هېڅ امریکایي پلاوي له لوري د مذاکراتو لپاره رسمي تایید نه دی ورکړل شوی، او پاکستان یوازې د اړوندو خواوو د لیدنې د وخت د ټاکلو په انتظار کې دی.
نوموړي ټینګار کړی چې پاکستان به د سیمې د ثبات او امنیت د ساتنې لپاره خپله هڅه جاري وساتي او د هر ډول خبرو اترو ملاتړ به وکړي، څو د شخړو د حل او د سیاسي ستونزو د هواري زمینه برابره شي.
د فنلنډ د بهرنیو چارو وزارت اعلان کړی چې د اسلاماباد کې د دغه هېواد سفارت به تر راتلونکي دوبي پورې خپل فعالیت پای ته ورسوي.
د وزارت په وینا، تر ټاکلې نېټې پورې به سفارت خپلو عادي ډیپلوماتیکو چارو ته دوام ورکړي.
سرچینې وایي چې د دې پرېکړې شاته عملي، ستراتیژیک او اقتصادي عوامل ولاړ دي.
دا پرېکړه داسې مهال کېږي چې یادونه کېږي، سویډن هم په ۲۰۲۳ کال کې د امنیتي اندېښنو له امله خپل سفارت په اسلاماباد کې تړلی و.
د افغانانو د لېږد او ملاتړ یوه بنسټ تازه خبرداری ورکړی چې د امریکا د ویزو روانې مرکې ښايي یوازې ظاهري بڼه ولري او د پایلو په اړه یې جدي اندېښنې شته.
د یاد بنسټ په وینا، د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اړوند یوه لوړپوړي چارواکي په محکمه کې ویلي چې د اوسني بهیر له مخې به د افغان غوښتونکو ډېری ویزې رد شي.
همدارنګه ویل شوي چې که د سفر محدودیتونه هم لرې شي، غوښتونکي به اړ وي چې ټوله پروسه له سره پیل کړي.
بنسټ پر امریکایي چارواکو نیوکه کړې چې له غوښتونکو سره بشپړ معلومات نه شریکوي او داسې هیلې ورکوي چې ښايي عملي نه شي.
دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې زرګونه افغانان لا هم په بېلابېلو هېوادونو کې د امریکا د ویزو په تمه دي او د خپل راتلونکي په اړه له ناڅرګند حالت سره مخ دي.
د بلوچستان په بېلابېلو سیمو کې د سختو بارانونو له امله مرګژوبله او مالي زیانونه اوښتي دي.
د راپورونو له مخې، په دې پېښو کې اووه کسان وژل شوي چې دوه یې ماشومان دي، او څلور نور کسان ټپیان شوي دي.
د ناورینونو د مدیریت ادارې ویلي چې دغه پېښې د کیچ، لورلايي، کوهلو، جعفراباد او کچي ولسوالیو کې رامنځته شوې دي.
چارواکي زیاتوي چې د دوامدارو ورښتونو له امله لسګونه کورنۍ زیانمنې شوې دي، او لږ تر لږه ۲۲ کورونه په بشپړه توګه ویجاړ شوي دي.
د یادې ادارې په وینا، زیانمنو سیمو ته د مرستو رسولو هڅې روانې دي، خو لا هم ډېری کورنۍ له ستونزو سره مخ دي او بېړنیو مرستو ته اړتیا لري.
په کونړ کې د زلزلې له امله زیانمنو شویو کورنیو ته د سرپناه برابرولو په لړ کې، د نورګل ولسوالۍ په مزار درې سیمه کې ۱۵ نوي کورونه جوړ او خلکو ته وسپارل شول.
د سیمې د طالب چارواکو په وینا، دغه کورونه د یوې مرستندویه ادارې له لوري د شاوخوا لس میلیونه افغانیو په لګښت جوړ شوي دي.
د یادې ادارې مسؤلین وایي، د دې پروژې مالي مرسته په بهر کې مېشتو افغانانو برابره کړې ده او هڅه کوي چې ورته نورې پروژې هم پلي کړي.
هغه کورنۍ چې دغه کورونه یې ترلاسه کړي، له مرستندویو بنسټونو غوښتنه کوي چې نورو بېځایه شویو ته هم ورته اسانتیاوې برابرې کړي، ځکه ګڼ شمېر کورنۍ لا هم بې سرپناه پاتې دي.
بل لور ته، ځایي مسؤلین وایي چې په نورګل او څوکۍ ولسوالیو کې د زیانمنو لپاره د کورونو جوړولو لړۍ روانه ده، چې تر اوسه یې سلګونه کورونه بشپړ کړي او پلان لري چې په نږدې راتلونکې کې نور کورونه هم وسپاري.
یاده دې وي چې د کونړ په دې سیمو کې زلزلو او جګړو ګڼې کورنۍ بېځایه کړې دي، چې اوس مهال له سختو اقتصادي او د سرپناه له ستونزو سره مخ دي.