د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ غواړي د ملکي او ودانیزو تلفاتو د مخنیوي لپاره د لبنان د جګړې مسوولیت د سوریې ولسمشر احمد الشرع ته وسپاري.

ټرمپ د جي اووه هېوادونو په غونډه کې ویلي، اسرائیلو ته یې وړاندیز کړی چې د لبنان جګړه احمد الشرع ته وسپاري ځکه ستاسو عملیاتو ډېر تلفات اړولي.

نوموړي همداراز د احمد الشرع ستاینه کړې او ویلي یې دي چې هغه ډېر فوق العاده دی او کولی شي بې له ملکي تلفاتو د حزب الله پر وړاندې وجنګیږي.

ډونالډ ټرمپ پر لبنان د اسرائیلو له بریدونو خوشاله نه دی او زیاتوي چې یاد هېواد د حزب الله یو وګړي پسې په لټه هم ډېرې ویجاړۍ او تلفات رامنځته کوي.

ټرمپ دا څرګندونې داسې مهال مطرح کوي چې ایران امریکا سره د هوکړې رسېدو لپاره هم په ټولو جبهاتو کې د لبنان د جګړې د درولو شرط وړاندې کړی و.

د اسرائیلو پخواني لومړي وزیر نفتالي بینټ د دغه هېواد لپاره د راتلونکي مشر کېدو په اړه د هیلې ښودلو ترڅنګ؛ ایران ته په خطاب کې ویلي، زه به ستاسو د ژوند تر ټولو بد خوب اوسم او ترې هغې به له تاسې لاس وانخلم چې خلک مو در نه آزاد کړو او ډاډه شو چې اټومي وسله نه لرئ.

بینټ په یوه مرکه کې ویلي چې باور لري په اسرائیلو کې به ډېر زر نوی حکومت رامنځته شي او تمه لري چې خپله به د دغه حکومت مشري وکړي.

نوموړي ټینګار کړې چې د اټومي وسلو د ترلاسه کولو لپاره د ایران مخنیوی د اسرایئلو او د ټول منځني ختیځ د امنیت لپاره حیاتي موضوع ده.

نفتالي بینټ همداراز ایران یو «زورواکی او تاوتریخجن حکومت» بللی او ټینګار یې کړی چې د دوی د سیاستونو پر وړاندې به مقاومت روان وي او په وینا یې دا هڅې یوازې د اسرائیلو د امنیت لپاره نه دي، بلکې د ټول منځني ختیځ د ثبات لپاره مهمې ګڼل کېږي.

په خیبر پښتونخوا کې د پاکستان او افغانستان ترمنځ د بار وړونکو موټرو اتحادیې خبرداری ورکړی چې که په افغانستان کې بند پاتې پاکستاني ټرکونو ته د بېرته ستنېدو اجازه ورنه کړل شي، نو د افغان کډوالو د موټرو پر تګ راتګ به بندیز ولګوي.

د راپورونو له مخې، شاوخوا ۶۰۰ پاکستاني موټرونه له تېرو نهو میاشتو راهیسې په افغانستان کې بند پاتې دي چې له امله یې د موټر چلوونکو او مالکینو اقتصادي وضعیت سخت خراب شوی دی.

د بار وړونکو موټرو اتحادیې په وینا، له مخیکنۍ پرېکړې سره سم باید د پاکستاني ټرکونو د بېرته ستنېدو لړۍ د جون له ۱۱مې د تورخم له لارې پیل شوی وی، خو تر اوسه هېڅ موټر ته د ستنېدو اجازه نه ده ورکړل شوې.

موټر چلوونکي وایي، دا موټرونه د دوی د عاید یوازینۍ سرچینه ده او د اوږدې مودې بندېدو له امله ګڼې کورنۍ د سختو مالي ستونزو او د لوږې له خطر سره مخ شوې دي.

اتحادیې ګواښ کړی چې که ستونزه زر حل نه شي، نو د جون له ۱۷مې به د افغان کډوالو د موټرو پر تګ راتګ هم احتجاجي بندیزونه ولګوي، څو اړوندې ادارې د ستونزې حل ته مجبورې شي.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرده است که به اسرائیل پیشنهاد داده تا مسئولیت مقابله با حزب‌الله در لبنان را به احمد الشرع واگذار کند.

ترامپ در جریان سخنرانی در نشست گروه هفت در اویان، با اشاره به تلفات ناشی از عملیات اسرائیل گفت که این عملیات بیش از حد تلفات برجا گذاشته است .

او تأکید کرد که اگر اسرائیل قادر به انجام این مأموریت بدون تلفات گسترده نیست، سوریه می‌تواند این مسئولیت را بر عهده بگیرد.

به گفته او، احمد الشرع عملکرد «فوق‌العاده‌ای» داشته و می‌تواند در این زمینه نقش مؤثری ایفا کند.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین از نحوه عملیات اسرائیل در لبنان انتقاد کرد و گفت که هدف قرار دادن یک عضو حزب‌الله نباید به تخریب کامل یک مجتمع مسکونی منجر شود.

ترامپ در ادامه افزود که از حمله اسرائیل به بیروت که پیش از توافق ایران و آمریکا رخ داده، ناراضی است؛ هرچند تأکید کرد روابط او با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل همچنان خوب و دوستانه باقی مانده است.

رانندگان و ترانسپورتران در خیبر پختونخوا اعلام کرده‌اند که اگر به موترهای باربری پاکستانی گیرمانده در افغانستان اجازه بازگشت داده نشود، آنان از تاریخ ۱۷ جون حرکت وسایط مربوط به مهاجران افغان در امتداد شاهراه پاکستان–افغانستان را متوقف خواهند کرد.

به گفته این رانندگان، پیش از این در یک جرگه با حضور مقام‌های محلی از جمله کمیشنر پیشاور ریاض محسود و سرکنسول افغانستان توافق شده بود که وسایط پاکستانی از تاریخ ۱۱ جون از طریق گذرگاه تورخم به کشور بازگردانده شوند اما با وجود سپری شدن این تاریخ، هنوز هیچ اقدامی در این زمینه صورت نگرفته است.

ترانسپورتران می‌گویند بیش از ۶۰۰ موتر مربوط به خیبر پختونخوا نزدیک به نُه ماه است که در خاک افغانستان متوقف مانده و مالکان آن‌ها با مشکلات جدی مالی روبه‌رو هستند.

به گفته آنان این وسایط تنها منبع درآمد شماری از خانواده‌ها است و ادامه توقف آن‌ها می‌تواند وضعیت اقتصادی بسیاری از خانواده‌ها را بحرانی‌تر کرده و برخی را حتی با مشکلات معیشتی شدید روبه‌رو سازد.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت وایي، دغه هېواد په سیمه کې د کړکېچ د بیا زیاتېدو د مخنیوي او د ثبات د ټینګښت لپاره خپلې ډیپلوماټیکې هڅې روانې ساتي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت ویاند ماجد الانصاري ویلي چې دوحه هڅه کوي وضعیت بېرته د ایران پر وړاندې له جګړې مخکې د ثبات حالت ته ور وګرځوي او د نوي تاوتریخوالي د رامنځته کېدو مخه ونیسي.

نوموړي همداراز د غزې د وضعیت په اړه ویلي چې قطر د منځګړیتوب رول ته دوام ورکوي او هڅه کوي د اوربند تړون په بشپړ ډول عملي شي.

راپورونه ښیي، د تېر کال په اکتوبر کې په غزه کې د اعلان شوي اوربند سربېره، د اسرایيلو په بریدونو کې په غزه کې نږدې ۱۰۰۰ کسان وژل شوي چې دا د سولې د ټینګښت په اړه اندېښنې زیاتوي.

رهبران کشورهای عربی شامل رییسان جمهور مصر و امارات و امیر قطر در نشست گروه هفت (G7) در شهر ایویان‌له‌بن فرانسه شرکت کردند؛ نشستی که در نخستین روز کاری خود با بحث‌های فشرده درباره جنگ اوکراین و تحولات خاورمیانه ادامه یافت.

دونالد ترامپ رییس‌جمهور امریکا قرار است در حاشیه این نشست با رهبران قطر و امارات دیدارهای جداگانه داشته باشد. هرچند کشورهای خلیج فارس عضو G7 نیستند، اما به دعوت امانوئل مکرون در این نشست حضور یافته‌اند.

رهبران G7 همچنین در یک نشست کاری درباره وضعیت خاورمیانه گفت‌وگو خواهند کرد؛ جایی که تمرکز اصلی بر پیامدهای آتش‌بس میان ایران و امریکا و موضوعات مرتبط با بحران‌های منطقه‌ای است.

در همین حال، متحدان واشنگتن تلاش دارند موضوع جنگ اوکراین را دوباره در اولویت گفت‌وگوهای دونالد ترامپ قرار دهند، در حالی‌که بحران ایران در روزهای اخیر توجه‌ها را از جنگ اوکراین دور کرده است.

مکرون قصد دارد ترامپ را برای افزایش حمایت از اوکراین و اعمال فشار بیشتر بر روسیه برای دستیابی به صلح متقاعد سازد.

ترامپ نیز گفته است پس از مذاکرات اخیر، تمرکز خود را دوباره بر جنگ اوکراین خواهد گذاشت.

این نشست با حضور رهبران کشورهای عضو G7 و شماری از کشورهای دعوت‌شده از جمله اوکراین، هند، مصر و امارات در حال برگزاری است.

د اروپایي کمېسیون مشرې اورسولا فون در لاین ویلي چې د منځني ختیځ د ثبات لپاره باید په هرمز تنګي کې د کښتیو د تګ راتګ بشپړه ازادي بېرته ټینګه شي.

نوموړې د سیمه‌ییزو شریکانو سره د منځني ختیځ په اړه په یوه غونډه کې ویلي چې په دې ستراتیژیکې سمندري لارې باید هېڅ ډول محدودیت نه وي.

فون در لاین زیاته کړې چې په هرمز تنګي کې وروستیو پېښو د نړیوالو ترانسپورتي لارو کمزورۍ روښانه کړې دي او اړتیا ده چې د بدیلو سوداګریزو لارو او نویو دهلیزونو د جوړولو لپاره ګډ کار وشي چې له ډلې یې د IMEC یا د هند، منځني ختیځ او اروپا اقتصادي دهلیز پروژه هم یادېږي.

نوموړې ویلي، ښه اتصال کولی شي موجودې ستونزې په اقتصادي فرصتونو بدلې کړي.

د اروپایي کمېسیون مشرې همداراز د لبنان موضوع ته اشاره کړې او ویلي یې دي چې یو باثباته او سوله‌ییز منځنی ختیځ د یو باثباته لبنان پرته نه شي جوړېدای.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق یا یونیسف ویلي، په افغانستان کې له ۸.۸ میلیونو ډېر ماشومان لږ تر لږه د درې اقلیمي خطرونو لکه سېلابونو، وچکالۍ، سختې ګرمۍ او د شګو او دوړو طوفانونو سره مخ دي.

د یونیسف د نوي راپور له مخې، افغانستان د سویلي آسیا په کچه د ماشومانو د زیان‌منوالي له پلوه لومړی مقام لري چې دا د اقلیمي بدلون پر وړاندې د خدماتو د پیاوړتیا جدي اړتیا ښيي.

راپور زیاتوي چې په افغانستان کې شاوخوا ۲۱ میلیونه ماشومان ژوند کوي چې له ډلې یې ۴۱ سلنه له څو اقلیمي خطرونو سره یو ځای مخ دي. له دې ډلې څه باندې ۷۵ سلنه ماشومان له وچکالۍ سره مخ دي، له ۵۰ سلنه زیات د اوږدو او پرله‌پسې سختو ګرميو اغېزمن شوي او له ۱.۷ میلیونو زیات ماشومان د سیندیزو سېلابونو له ګواښ سره مخ دي.

یونیسف وایي چې دا طبیعي خطرونه د ماشومانو پر ژوند، روغتیا، زده‌کړو او خوړو مستقیم اغېز لري او د خوارځواکۍ ستونزه یې لا پسې زیاته کړې ده.

دغه اداره ټینګار کوي چې د روغتیا، تغذیې، اوبو او حفظ‌الصحې، زده‌کړو او د ماشومانو د خوندیتوب خدمات باید پیاوړي شي، څو د اقلیمي ټکانونو پر مهال خوندي پاتې شي.

یونیسف له نړیوالې ټولنې غوښتي چې د اقلیمي بدلون پر وړاندې د ماشومانو د خوندیتوب لپاره بیړنۍ او دوامداره پانګونه وکړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، له ایران سره شوې هوکړه «په ښکاره او واضح ډول» دا تضمینوي چې ایران به هېڅکله اټومي وسله ترلاسه نه کړي.

دا څرګندونې په داسې حال کې شوې چې د امریکا او ایران ترمنځ د روانو خبرو له مخې هوکړه اوس دویم پړاو ته ننوتې او د ځینو راپورونو له مخې دا یو لومړنې چوکاټي هوکړه (MOU) ده، نه بشپړ وروستی تړون.

د راپورونو له مخې، د دغې هوکړې له مخې به د ایران پر اټومي پروګرام سخت محدودیتونه ولګول شي او د بندیزونو د نرمېدو موضوع به د ایران له ژمنو سره تړلې وي.

ټرمپ ټینګار کړی چې هوکړه کې ایران د اټومي وسلو له جوړولو منع شوی او دا به د نړیوال امنیت لپاره مهم ګام وي.

خو د هوکړې جزئیات لا هم د تخنیکي خبرو په پړاو کې دي او تمه کېږي چې د بندیزونو، څارنې او سیمه‌ییزو مسایلو په اړه وروستۍ پرېکړې بیا وشي.

په همدې حال کې، نړیوالو شریکانو د دې پرمختګ هرکلی کړی، خو ځینې لوري لا هم د هوکړې د عملي کېدو په اړه احتیاط کوي، ځکه چې لا یې ټول جزئیات وروستي شوي نه دي.