د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي پر کابل، کندهار، پکتیا او پکتیکا ولایتونو د پاکستان وروستي بریدونه په کلکه غندلي دي.

ښاغلي کرزي ویلي چې په دغو بریدونو کې یو شمېر افغانان، د ښځو او ماشومانو په ګډون، وژل شوي او دا کړنه د همسایتوب، بشري ارزښتونو او نړیوالو قوانینو ښکاره سرغړونه ده.

هغه همداراز د پاکستان له حکومت غوښتي چې دښمني پرېږدي، دوراندیشي غوره کړي او له افغانستان سره د ښو او متمدنو اړیکو تګلاره خپله کړي.

د افغانستان پخوانی صدراعظم سلطان علي کشتمند د ۸۰ کالو په عمر په لندن کې مړ شوی دی.

نوموړی د افغانستان د پخواني کیڼ اړخي حکومت پر مهال د هېواد لومړنی هزاره‌توکمه لومړی وزیر بلل کېده.

د هغه ورور اسدالله کشتمند پر خپلې فېسبوکپاڼې د نوموړي د مړینې خبر ورکړی او لیکلي یې دي چې سلطان علي کشتمند د افغانستان د خلق دیموکراتیک ګوند له تاریخي مشرانو څخه و، چې د خلکو د خدمت، تواضع او فرهنګي شخصیت له امله پېژندل کېده.

سلطان علي کشتمند د شوروي له یرغل وروسته د کابل د کیڼ اړخو حکومتونو په موده کې د شاوخوا یوې لسیزې لپاره د لومړي وزیر په توګه دنده ترسره کړې وه.

نوموړي په خپلو لیکنو کې یادونه کړې وه چې د شوروي ځواکونو د راتګ پر مهال په زندان کې و او په دغه بهیر کې یې مستقیم رول نه درلود، خو وروسته یې د خپل ګوند له مشرتابه سره کار ته دوام ورکړ.

هغه همداراز ویلي وو چې د صدراعظم په توګه د ده د دویمې دورې پیل له افغانستانه د شوروي ځواکونو له وتلو سره هممهاله شوی و.

‏د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد ویلي چې پاکستاني پوځي ځواکونو یو ځل بیا د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې بمبارۍ ترسره کړې دي.

ښاغلي مجاهد ویلي چې دا بمبارۍ په کابل، کندهار، پکتیا، پکتیکا او یو شمېر نورو سیمو کې شوې دي.

د هغه په وینا، په ځینو ځایونو کې ملکي کورونه په نښه شوي چې له امله یې ښځې او ماشومان وژل شوي، او په ځینو نورو سیمو کې تشې دښتې او خالي ځایونه په نښه شوي دي.

نوموړي زیاته کړې چې د روژې مبارکې میاشتې په وروستیو ورځو او د اختر په درشل کې دا ډول بریدونه ښيي چې ترسره کوونکي یې د انساني اصولو او اخلاقي ارزښتونو پابند نه دي.

مجاهد همداراز ویلي چې «اسلامي امارت» دا بریدونه جنایت او ښکاره تېری بولي او په کلکو ټکو یې غندي، او ټینګار یې کړی چې دا ډول کړنې به بې ځوابه پاتې نه شي.

‏د پخواني جمهور رئیس ویاند شاه حسین مرتضوي د پاکستان د وروستیو هوایي بریدونو په اړه لیکلي چې افغانان باید له دښمن سره همغږی او یوه خوله نه شي.

ښاغلي مرتضوي ویلي، په داسې وخت کې چې د هېواد بېلابېل ولایتونه د دښمن د الوتکو تر بریدونو لاندې دي، د هېواد هر وګړی، په ځانګړي ډول سیاسي قشر، باید له سیاسي تمایلاتو او اختلافاتو پورته د ملي مسؤلیت له درکه د هېواد د ګټو دفاع وکړي.

هغه ټینګار کړی چې سیاسي یووالی او د ټولو هېوادوالو ګډ دریځ د هېواد د ځمکنۍ بشپړتیا د ساتنې او دفاع لپاره حیاتي ارزښت لري.

مرتضوي همداراز ویلي چې یو ګاونډی هېواد له کلونو راهیسې د افغانستان د حکومتونو پر وړاندې ستونزې رامنځته کوي او اوس وخت دی چې افغانان د هغه پر وړاندې متحد او یو موټی شي.

نوموړي د خپلې لیکنې په پای کې لیکلي: «ژوندی دې وي افغانستان».

‏د کابل د امنیې قوماندانۍ ویاند خالد ځدراڼ ویلي چې د کابل ښار د ۲۱مې امنیتي حوزې اړوند د ۲۴م ګذر په سیمه کې د پاکستاني رژیم د بمبارۍ له امله ملکي کورونه په نښه شوي دي.

ښاغلي ځدراڼ زیاته کړې چې د دې برید په پایله کې د ښځو او ماشومانو په ګډون ۴ تنه وژل شوي او ۱۵ نور ټپیان شوي دي.

پاکستان نږدې دوه اونۍ کېږي چې په پرلپسې ډول د کابل ښار په ګډون د افغانستان لوی ښارونه د هوایي بمبارۍ له لارې په نښه کوي چې تر ډېره یې قربانیان ملکي وګړي دي.

یو شمېر سرچینو رسنیو ته ویلي چې د کابل ښار د ۲۱مې امنیتي حوزې اړوند د پلچرخي په سیمه کې د پاکستان د پوځ په هوايي برید کې درې ملکیان وژل شوي او ۱۵ نور ټپیان دي.

د سرچینو په وینا، دا برید د استوګنیزو سیمو ته نږدې شوی چې له امله یې ملکي کسانو ته مرګ‌ژوبله اوښتې ده.

تر اوسه رسمي طالب چارواکو په دې اړه کومه څرګندونه نه ده کړې.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق خان د چین له ځانګړي استازي یوې شیاو یونګ سره ناسته کړې.

محمد صادق خان په خپله ایکس پاڼه ویلي، چې نوموړي د چین له استازي سره هغه مهال لیدلي چې نوموړی نن سهار له کابل څخه اسلام‌اباد ته ورسېد.

دواړو لورو په دې غونډه کې د وسله والو ډلو، په ځانګړي ډول د تحریک طالبان پاکستان او ختیځ ترکستان اسلامي غورځنګ له لوري پاکستان او چین ته د متوجه ګواښونو په اړه بحث کړی.

صادق خان او د چین استازي په خبرو کې د سیمې د امنیتي وضعیت ارزونه کړې، او دواړو خواوو ټینګار کړی چې د ترهګرۍ پر ضد مبارزه او د سیمې ثبات لپاره ګډې او همغږې هڅې اړینې دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي، د ایران هغه وړاندیز چې موخه یې د اټومي وسلو د نه جوړېدو تضمین و، د امریکا له لوري ځکه رد شو چې د مقابل لوري استازو د دې وړاندیز تخنیکي جزییات په سمه توګه نه وو درک کړي.

عراقچي په خپله ایکس پاڼه ویلي، چې کره او واقعي معلومات د نړیوالو پرېکړو لپاره ډېر اهمیت لري او که د تخنیکي مسایلو سم درک موجود وای، نو ښایي د ایران وړاندیز جدي ارزول شوی وای.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر همداراز د اقتصادي سیاستونو په اړه وویل چې د تیلو د بیو لوړوالی او د تعرفو زیاتوالی عادي امریکایانو ته د ګټې پر ځای تاوان رسوي.

د هغه په وینا، دا ډول اقدامات لوی شرکتونه لا شتمنوي او پر عادي کورنیو اقتصادي فشار زیاتوي.

عراقچي زیاته کړه چې نړیوال سیاسي او اقتصادي بحثونه باید د دقیقو معلوماتو او واقعي تحلیلونو پر بنسټ ترسره شي.

وړاندې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي وو، چې امریکا د نړۍ د تر ټولو لوی د تیلو تولیدوونکی هېواد دی او د تیلو د بیو لوړېدل د امریکا لپاره اقتصادي ګټه لري.

د بشري حقونو نړیوال بنسټ (IHRF) د خوست ولایت په فرضي کرښه د پاکستاني پوځ لخوا د ملکي وګړو پر کورونو د توپچي برید په سختو ټکو غندلی او د دې پېښې د بېړنۍ او خپلواکې څېړنې غوښتنه یې کړې ده.

یاد بنسټ په یوه اعلامیه کې ویلي، چې د مارچ په ۱۲مه د سهار شاوخوا ۴:۴۵ بجې د خوست ولایت د علیشېر ولسوالۍ د صادق غراب په سیمه کې پر استوګنیزو کورونو د توپ مرمۍ لګېدلې دي.

د راپور له مخې، دغه برید چې د پاکستاني پوځ ته منسوب شوی، له امله یې درې ماشومان وژل شوي او لږ تر لږه شپږ نور ملکي وګړي ټپیان شوي دي.

اعلامیه زیاتوي، پر مېشتو سیمو د درنو وسلو کارول د نړیوال بشري قانون له اصولو سره په ټکر کې دي، او د جګړې له اړخونو غوښتل کېږي چې د ملکي وګړو او پوځي اهدافو ترمنځ روښانه توپیر وساتي.

د بنسټ مشر جاومي د اورګیل ویلي، د ماشومانو وژل کېدل یوه لویه انساني فاجعه ده او د مېشتو سیمو پر ضد بې‌توپیره ډزې د جګړې د قوانینو جدي سرغړونه بلل کېدای شي.

د بشري حقونو دغه نړیوال بنسټ ټینګار کړی چې دا ډول پېښې یوازېنۍ نه دي او په وروستیو کلونو کې د افغانستان د فرضي کرښې ته څیرمه ولایتونو لکه خوست، پکتیا، پکتیکا، ننګرهار او کونړ کې د کرښې هاخوا مرمۍ ویشتل څو ځله تکرار شوي چې له امله یې ملکي وګړو ته مرګ ژوبله اوښتي او ګڼې کورنۍ بې‌ځایه شوې دي.

د اسلام اباد سترې محکمې د زنداني پخواني لومړي وزیر عمران خان هغه غوښتنه رد کړې چې غوښتل یې له زندانه یو شخصي روغتون ته ولېږدول شي، خو محکمې د زندان په داخل کې د هغه د روغتیا د ارزونې لپاره د ځانګړي طبي بورډ د جوړولو امر کړی.

د راپور له مخې، د محکمې قاضي ارباب طاهر د اورېدنې پر مهال ویلي، چې د سترګو متخصص تکړه دی او کولای شي د عمران خان طبي معاینات همدلته زندان کې ترسره کړي، او بیرون ته د تګ فرصت یې نشته.

محکمې د اسلام‌اباد لوی کمشنر ته لارښوونه کړې چې یو طبي بورډ جوړ کړي چې پکې به د ډاکتر اصف او د ډاکتر ندیم قریشي په نوم ډاکتران شامل وي.

د محکمې د پرېکړې له مخې، دا طبي بورډ به ارزونه کوي چې ایا عمران خان باید روغتون ته ولېږدول شي یا نه.