خبرگزاری رویترز گزارش داده است که دونالد ترمپ رئیس‌جمهور ایالات متحده امریکا، و مسعود پزشکیان،
رئیس‌جمهوری اسلامی ایران یک تفاهم‌نامه را امضا کرده‌اند.

در این گزارش آمده است که مفاد این تفاهم‌نامه از هم‌اکنون نافذ بوده و بر اساس آن واشنگتن و تهران تعهد کرده‌اند که تمامی عملیات‌های نظامی در همه جبهات از جمله لبنان به‌گونه فوری متوقف شود.

همچنین در این توافق بر حفظ تمامیت ارضی لبنان تأکید شده است.

در همین حال خبرگزاری دولتی ایران تصویری از مسعود پزشکیان منتشر کرده است که در آن او سند امضاشده را در برابر دوربین در دست دارد و در یک بخش سند امضای دونالد ترمپ نیز دیده می‌شود.

بر اساس گزارش کمیسیون عالی رسیدگی به مشکلات مهاجرین حکومت طالبان روز گذشته ۶۸۸ خانواده افغان شامل سه هزار و ۵۷۹ نفر از کشورهای همسایه به افغانستان بازگشتند.

در این گزارش آمده است که ۴۴۹ خانواده پس از ورود به کشور، به‌گونه مصئون به ولایت‌های اصلی‌شان انتقال داده شده‌اند. همچنین برای ۵۰۶ خانواده کمک‌های نقدی توزیع شده و ۵۹۷ سیم‌کارت نیز در اختیار عودت‌کنندگان قرار گرفته است.

کمیسیون عالی رسیدگی به مشکلات مهاجرین حکومت طالبان افزوده است که خدمات صحی مواد غذایی و برنامه‌های آگاهی‌دهی نیز برای خانواده‌های عودت‌کننده فراهم شده تا روند ادغام و اسکان آنان تسهیل شود.

ظاهر میرزایف والی تاشکند ازبیکستان، در دیدار با احمدالله زاهد، معین وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان از برنامه سفر هیأتی متشکل از حدود ۱۰۰ سرمایه‌گذار ازبیکستانی به افغانستان در ماه جولای سال جاری میلادی خبر داد.

به گفته میرزایف این سفر با هدف بررسی فرصت‌های سرمایه‌گذاری توسعه همکاری‌های اقتصادی و تقویت روابط تجارتی میان افغانستان و ازبیکستان انجام خواهد شد.

در همین حال، مسئولان وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان با استقبال از این اقدام ابراز امیدواری کرده‌اند که سفر سرمایه‌گذاران ازبیکستانی زمینه را برای افزایش سرمایه‌گذاری‌های مشترک گسترش همکاری‌های اقتصادی و تحکیم روابط تجارتی میان دو کشور فراهم سازد.

افغانستان و ازبیکستان در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند همکاری‌های اقتصادی و تجارتی خود را در بخش‌های مختلف از جمله ترانزیت، انرژی، صنعت و سرمایه‌گذاری گسترش دهند.

د ناټو سرمنشي مارک روته ویلي چې روسیه د اوکراین په جګړه کې یوازې د درېیو اونیو په موده کې له ۳۰ زرو څخه تر ۳۵ زرو پورې پوځیان له لاسه ورکوي.

روته څرګنده کړې چې دا شمېر نږدې د هغو تلفاتو سره برابر دی چې پخواني شوروي اتحاد د افغانستان د لس کلنې جګړې پر مهال زغملې وې.

د هغه په وینا، هماغه جګړې د شوروي اتحاد د کمزوري کېدو او وروسته د ړنګېدو بهیر چټک کړی و.

د ناټو سرمنشي د اوکراین د ځان‌دفاع حق ته په اشارې ویلي چې اوکراین لا هم د روسیې د یرغل پر وړاندې مقاومت کوي او د جګړې په ډګر کې د پام وړ فعالیت لري.

هغه زیاته کړې چې د اوسنیو ارزونو له مخې روسیه د جګړې په کرښو کې د پام وړ پرمختګ نه لري، په داسې حال کې چې اوکرایني ځواکونه خپل دفاعي دریځ په اغېزناک ډول ساتي.

د امریکا د ولسمشر مرستیال جی‌ډي ونس ویلي، د ایران سره د لاسلیک شوي تفاهم لیک یو مهم قوت دا دی چې د شعارونو او څرګندونو پر ځای پر عملي چلند او کړنو تمرکز کوي.

ونس د سي‌بي‌اېن نیوز سره په مرکه کې ویلي چې د ایران نوی مشرتابه به د خپلو کړنو له مخې ارزول کېږي، نه د خپلو خبرو له مخې.

هغه زیاته کړې چې د امریکا ولسمشر او د هغه اداره د هغو بې‌ګناه لاریون‌کوونکو د وژنې له امله سخت اندېښمن وو چې د پخواني حکومت د چارواکو له لوري ځپل شوي وو.

د نوموړي په وینا، هغه کسان چې تر څو میاشتو وړاندې په واک کې وو، اوس نور واک نه لري، خو لا هم باید وکتل شي چې نوی مشرتابه له خلکو سره څنګه چلند کوي.

هغه ټینګار کړی چې د تفاهم لیک ارزښت په دې کې دی چې د ژمنو او خبرو پر ځای د لوریو پر واقعي چلند او عملي اقداماتو ولاړ دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان په برېښنايي ډول د تفاهم یو یادښت لاسلیک کړی، چې موخه یې د امریکا او اسراییلو له لوري د ایران پر ضد د جګړې پای ته رسول دي.

امریکايي چارواکي وایي چې په دې هوکړه کې د ایران له لوري د اټومي وسلو د نه جوړولو او نه ترلاسه کولو ژمنه، په ټولو جبهاتو کې د جګړې پای، او د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو موافقه شامله ده.

بل لور ته، راپورونه ښيي چې اسراییلي ځواکونه لا هم په لبنان کې خپل پوځي عملیات روان ساتي، سره له دې چې لبنان د امریکا او ایران ترمنځ د یاد تفاهم لیک په چوکاټ کې یاد شوی دی.

په همدې حال کې، د حزب‌الله مشر نعیم قاسم دغه هوکړه لویه بریا بللې او ویلي یې دي چې د لبنان او اسراییلو ترمنځ راتلونکې خبرې اترې باید یوازې د متقابل امنیت پر موضوع متمرکزې وي.

1: ایالات متحده و ایران، همراه با متحدان‌شان در جنگ جاری، با امضای این تفاهم‌نامه پایان فوری و دائمی تمامی عملیات‌های نظامی در همه جبهات، از جمله لبنان را اعلام می‌کنند و تعهد می‌سپارند که از این پس هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند و از تهدید یا استفاده از زور خودداری نمایند.

2: امریکا و ایران به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی یکدیگر احترام گذاشته و از مداخله در امور داخلی همدیگر خودداری خواهند کرد.

3: دو طرف متعهد می‌شوند که حداکثر ظرف ۶۰ روز به یک توافق نهایی دست یابند.

4: امریکا فوراً روند رفع محاصره دریایی و تمامی محدودیت‌ها و موانع علیه ایران را آغاز می‌کند و این محاصره را ظرف ۳۰ روز به‌طور کامل پایان خواهد داد.

5: همچنین پس از توافق نهایی، نیروهای نظامی خود را ظرف ۳۰ روز از نزدیکی ایران خارج می‌کند.

6: ایران برای مدت ۶۰ روز عبور امن کشتی‌های تجاری را میان خلیج فارس و دریای عمان بدون دریافت هزینه تضمین می‌کند.

7: امریکا همراه با شرکای منطقه‌ای خود متعهد می‌شود که در چارچوب توافق نهایی، برنامه‌ای به ارزش حداقل ۳۰۰ میلیارد دالر برای بازسازی و توسعه اقتصادی ایران تهیه و اجرا کند.

8: امریکا متعهد می‌شود که تمامی تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل، قطعنامه‌های شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و تحریم‌های یک‌جانبه امریکا را طبق جدول زمانی مورد توافق لغو کند.

9: ایران بار دیگر تأکید می‌کند که به دنبال ساخت یا دستیابی به سلاح هسته‌ای نخواهد بود.

10: تا زمان دستیابی به توافق نهایی، دو طرف وضعیت موجود را حفظ خواهند کرد؛ ایران تغییری در برنامه هسته‌ای خود ایجاد نمی‌کند و امریکا نیز تحریم جدیدی وضع نکرده و نیروهای اضافی به منطقه اعزام نخواهد کرد.

11: امریکا بلافاصله پس از امضای این تفاهم‌نامه مجوزهای لازم برای صادرات نفت خام، محصولات نفتی و مشتقات ایران و نیز خدمات مرتبط مانند بانکداری، بیمه و حمل‌ونقل را صادر خواهد کرد.

12: امریکا متعهد می‌شود که دارایی‌ها و منابع مالی مسدودشده یا محدودشده ایران را برای استفاده آزاد سازد و دو طرف درباره شیوه آزادسازی این منابع در جریان
مذاکرات توافق خواهند کرد.

13: یک سازوکار نظارتی برای بررسی و نظارت بر اجرای این تفاهم‌نامه و توافق نهایی ایجاد خواهد شد.

14: پس از امضای تفاهم‌نامه و آغاز اجرای برخی از تعهدات اصلی، مذاکرات رسمی میان امریکا و ایران برای دستیابی به توافق نهایی آغاز می‌شود.

1. امریکا او ایران، او د روانې جګړې اړوند متحدین یې، د دې تفاهم لیک په لاسلیک کولو سره د ټولو جبهاتو په کچه او د لبنان په ګډون د پوځي عملیاتو سمدستي او دایمي پای اعلانوي. دواړه لوري ژمنه کوي چې له دې وروسته به د یو بل پر ضد جګړه، پوځي عملیات، د زور ګواښ یا د زور کارول نه کوي، او د لبنان ځمکنۍ بشپړتیا او حاکمیت ته به درناوی کوي.
2. امریکا او ایران به د یو بل ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ته درناوی کوي او د یو بل په کورنیو چارو کې به لاسوهنه نه کوي.
3. دواړه هېوادونه ژمن دي چې په اعظمي توګه د ۶۰ ورځو په موده کې وروستۍ موافقه ترلاسه کړي، چې د متقابل رضایت په صورت کې غځېدلی شي.
4. امریکا به سمدستي د ایران پر وړاندې سمندري بندیزونه او خنډونه کمول پیل کړي او په ۳۰ ورځو کې به یې بشپړ پای ته ورسوي. همدارنګه، له وروستۍ موافقې ۳۰ ورځې وروسته به خپلې پوځي قوې د ایران له نږدې سیمو وباسي.
5. ایران به د ۶۰ ورځو لپاره د فارس خلیج او عمان سمندر ترمنځ د سوداګریزو بېړیو خوندي تګ راتګ بې له فیسه تضمین کړي. د هرمز تنګي د راتلونکي مدیریت په اړه به له عمان او نورو ساحلي هېوادونو سره خبرې اترې ترسره کړي.
6. امریکا او سیمه‌ییز شریکان یې ژمنه کوي چې د وروستۍ موافقې د یوې برخې په توګه به د ایران د بیارغونې او اقتصادي پراختیا لپاره لږ تر لږه د ۳۰۰ میلیارده ډالرو پلان جوړ کړي.
7. امریکا به د ایران پر ضد ټول بندیزونه، د ملګرو ملتونو امنیت شورا، د اټومي انرژۍ نړیوالې ادارې (IAEA) او د امریکا لومړني او ثانوي بندیزونه، د یوې هوکړه شوې مهالوېش له مخې ختم کړي.
8. ایران یو ځل بیا ټینګار کوي چې اټومي وسلې به نه جوړوي او نه به یې ترلاسه کوي. دواړه لوري به د غني شویو اټومي موادو د برخلیک په اړه د IAEA تر څار لاندې یوه موافقه شوې کړنلاره رامنځته کړي.
9. تر وروستۍ موافقې پورې به اوسنی وضعیت وساتل شي. ایران به خپل اټومي پروګرام په اوسني حالت کې وساتي او امریکا به نوي بندیزونه نه لګوي او نه به اضافي پوځیان سیمې ته استوي.
10. امریکا به د تفاهم لیک له لاسلیک سره سم د ایران د نفتو، نفتي محصولاتو او اړوندو خدماتو (بانکداري، بیمه، ترانسپورت او نور) لپاره لازم معافیتونه صادر کړي.
11. امریکا به د ایران کنګل شوې یا محدودې شوې شتمنۍ د دې تفاهم لیک له عملي کېدو سره سم د استفادې لپاره ازادې کړي. دواړه لوري به د دغو پیسو د خوشې کولو پر کړنلارې خبرې وکړي.
12. د تفاهم لیک او راتلونکې موافقې د پلي کېدو د څار لپاره به یو ځانګړی نظارتي میکانیزم جوړ شي.
13. د تفاهم لیک له لاسلیک او د ځینو مهمو مادو له عملي کېدو وروسته به امریکا او ایران د وروستۍ موافقې لپاره رسمي مذاکرات پیل کړي.
14. وروستۍ موافقه به د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د یوه پرېکړه‌لیک له لارې تأیید شي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د فرانسې په کوربتوب د اووه صنعتي هېوادونو (G7) د سرمشریزې په څنډه کې یو ځل بیا له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د وتلو پر څرنګوالي سختې نیوکې وکړې او ادعا یې وکړه چې طالبان د واشنګټن د رضایت ترلاسه کولو لپاره امریکا ته «چاپلوسي» کوي.

ټرمپ، چې د پخواني ولسمشر جو بایډن د بهرنۍ پالیسۍ پر ناکامۍ یې نیوکې کولې، وویل د ۲۰۲۱ کال د وتلو پر مهال په افغانستان کې د میلیاردونو ډالرو په ارزښت امریکايي پوځي تجهیزات پاتې شوي او واشنګټن کولای شي دغه وسایل بېرته ترلاسه کړي.

نوموړي د دې تجهیزاتو د بېرته ستنولو د څرنګوالي په اړه جزییات ورنه کړل، خو ټینګار یې وکړ چې امریکا باید د خپلو پاتې شتمنیو د اعادې لپاره اقدام وکړي.

د امریکا ولسمشر همداراز ادعا وکړه چې طالبان هڅه کوي د امریکا رضایت خپل کړي او له همدې امله د واشنګټن پر وړاندې نرم دریځ غوره کوي.

د یادونې وړ ده چې ټرمپ تر دې وړاندې هم څو ځله له افغانستانه د امریکايي ځواکونو وتل «شرموونکي» بللي او د پاتې پوځي تجهیزاتو د بېرته ترلاسه کولو غوښتنه یې کړې ده.

د کرکټ چارو شنونکي او خبریال ایمل پسرلی د افغانستان د وروستۍ ماتې په اړه نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د لوبې د پیل پر مهال د بالینګ انتخاب د ماتې مهم لامل و.

ښاغلي پسرلي په یوه انتقادي لیکنه کې ویلي، سره له دې چې رحمت شاه ښه توپوهنه وکړه، خو ټاکل شوی هدف دومره لوی و چې ترلاسه کول یې نږدې ناممکن وو.

د هغه په وینا، د داسې ستر هدف تعقیبول د هرې لوبډلې لپاره ستونزمن کار دی.

ایمل پسرلي د لوبډلمشر حشمت الله شاهدي او روزنیز ټیم پرېکړه تر پوښتنې لاندې راوستې او ویلي یې دي چې په داسې پیچ او سخته ګرمي کې د لومړي بالینګ انتخاب د توجیه وړ نه و.

هغه پوښتنه کړې چې ایا د افغانستان توپوهنه دومره پیاوړې ده چې د لوړو هدفونو تعقیب د لوبډلې د قوت برخه وبلل شي.

پسرلي همداراز د کپتانۍ پر موضوع هم نیوکه کړې او ویلي یې دي چې شاهدي له ۲۰۲۱ کال راهیسې د یو ورځنیو سیالیو لوبډلمشر دی او اوس باید د مشرتابه د بدلون او نوي فکر د راوستلو په اړه جدي بحث وشي.

هغه د بېلګې په توګه یادونه کړې چې د هندوستان ملي لوبډلې د نړیوالو بریاوو سربېره هم د مشرتابه د بدلون جرئت کوي، او افغانستان هم باید د راتلونکي لپاره ورته ارزونه ترسره کړي.

پسرلي په خپله لیکنه کې د حشمت الله شاهدي لپاره د احتمالي بدیل نوم نه دی یاد کړی، خو د کرکټ مینه‌وال یې دې ته رابللي چې د راتلونکي کپتانۍ لپاره مناسبې څېرې مطرح کړي