د طالبانو حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت ویلي چې د پاکستان پوځي رژیم یو ځل بیا د خپلو جنایتونو په دوام ډیورنډ فرضي کرښې ته څیرمه د کونړ دانګام ولسوالۍ کې د ولسې خلکو کورونه، ښوونځي، روغتیایي مرکز او جوماتونه په نښه کړي دي.

د هغه په وینا، په دغو بریدونو کې درې ملکي وګړي وژل شوي او ۱۴ نور ټپیان شوي دي، چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.

فطرت زیاتوي چې په بریدونو کې د نجونو او هلکانو دوه ښوونځي، یو روغتیایي مرکز او دوه جوماتونه هم ویجاړ شوي دي.

همدارنګه ویل شوي چې په دغو بریدونو کې شاوخوا ۸۰ څاروي هم تلف شوي دي.

د ننګرهار د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست ویلي چې سږ کال په دې ولایت کې د شفتالو حاصلات د تېر کال په پرتله د زیاتوالي په حال کې دي.

د ریاست د معلوماتو له مخې، د ننګرهار په ۲۲ ولسوالیو کې پر شاوخوا ۲ زره او ۲۱ جریبه ځمکه د شفتالو باغونه جوړ شوي، او اټکل کېږي چې له دې باغونو څخه به له ۱۱ زره مټریک ټنو څخه زیات حاصل ترلاسه شي.

د چارواکو په وینا، تېر کال هم د شاوخوا ۱۱ زره مټریک ټنو په اندازه شفتالو حاصل ترلاسه شوی و، چې سږنی اټکل د کرنیزو فعالیتونو د پراختیا ښکارندویي کوي.

د کرنې ریاست زیاتوي چې په ننګرهار کې د مېوو باغدارۍ وده د بزګرانو د عاید د زیاتوالي او د کرنې د پرمختګ لپاره مهم رول لوبوي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي ویلي چې حزب‌الله او د لبنان مقاومت د دې هېواد، عربي نړۍ او اسلامي امت د ویاړ سبب دي.

هغه زیاته کړې چې د جګړې درول، په ځانګړي ډول د لبنان په ګډون په ټولو جبهاتو کې، د هغه اوربند له مهمو مواردو څخه و چې د تېرې موافقې پر مهال پرې هوکړه شوې وه.

بقایي ټینګار کړی چې په هر ډول راتلونکي توافق کې باید د لبنان د جګړې پای ته رسېدل هم په پام کې ونیول شي.

نوموړي د امریکا په اړه د پوښتنې په ځواب کې ویلي چې ایران هم یو “ابرقدرت” دی او د مقابلې لپاره لازم امکانات لري.

هغه همداراز ویلي چې د اسرائیل په اړه د ایران سیاست نه دی بدل شوی او لا هم دغه هېواد په رسمیت نه پېژني.

د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد ویلي، چې د شیخ هبت‌الله اخندزاده د فرمان پر بنسټ د حکومت په بېلابېلو ملکي او امنیتي برخو کې نوې ټاکنې ترسره شوې دي.

مجاهد په یوه خبرپاڼه کې ویلي، د دغو بدلونونو له مخې د فاریاب پخوانی والي ملا عبدالاحد فضلي د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ د وزیر په توګه ټاکل شوی، او پر ځای یې ملا محمد حنیف حمزه د فاریاب د والي دنده پر غاړه اخیستې ده.

د هغه په خبره، مولوي عبدالرحمن حقاني د خوست والي او مولوي عبدالله مختار د بغلان والي ټاکل شوي دي.

همداراز ملا محمد ولي جان د بادغیس د والي په توګه ګومارل شوی دی.

مجاهد زیاته کړې چې په امنیتي برخه کې هم بدلونونه راغلي، چې له مخې یې مولوي عبدالقیوم هلال د بغلان امنیه قومندان، ملا عبدالحق د میدان وردګ امنیه قومندان او مولوي محمد عمر مخلص د نیمروز امنیه قومندان ټاکل شوي دي.

د مجاهد په وینا، یو شمېر نور کسان د مرستیالانو او اړوندو ادارو په مهمو بستونو کې هم ټاکل شوي، چې موخه یې د ادارو لا پیاوړتیا او د چارو ښه تنظیم بلل شوی دی.

د سي‌اېن‌اېن (CNN) د راپور له مخې، د یوې اروپايي استخباراتي ادارې په تازه معلوماتو کې ویل شوي چې د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوتین شاوخوا امنیتي تدابیر په بې‌ساري ډول سخت شوي دي.

په راپور کې راغلي چې د لوړپوړو روسي پوځي چارواکو د وژنو او د احتمالي کودتا د وېرې له امله کرملین د پوتین د نږدې کسانو امنیت نور هم زیات کړی دی.

سرچینه وایي چې د پوتین د نږدې کارکوونکو په کورونو کې د څارنې سیسټمونه نصب شوي، او د هغوی پر سفرونو او اړیکو سخت محدودیتونه لګول شوي دي.

همدارنګه ویل شوي چې د پوتین لیدونکو نه دوه ځله امنیتي پلټنه کېږي او هغه کسان چې له هغه سره نږدې کار کوي، یوازې د انټرنېټ پرته ټیلیفونونه کارولای شي.

راپور زیاتوي چې د اوکراین له جګړې وروسته پوتین زیات وخت په خوندي ځایونو او بنکرونو کې تېروي او د عامه سفرونو شمېر یې هم کم شوی دی.

د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست مشرې کایا کالاس ویلي چې اروپايي ټولنه چمتو ده د هرمز تنګي د امنیت د تأمین لپاره خپل سمندري امکانات وکاروي او په سیمه کې د ثبات د ټینګښت په هڅو کې برخه واخلي.

په همدې حال کې د فرانسې ولسمشر امانوئل مکرون هم غوښتنه کړې چې د واشنګټن او تهران ترمنځ د خبرو اترو په چوکاټ کې دې د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو موضوع جدي وڅېړل شي.

اروپايي چارواکي ټینګار کوي چې د هرمز تنګي د امنیت خرابېدل د نړیوالې انرژۍ پر بازار مستقیم اغېز لري، نو ځکه د ګډو نړیوالو هڅو اړتیا ورځ تر بلې زیاتېږي.

د چین حکومت ویلي چې د ولسمشر شي جین پینګ او د ډونالډ ټرمپ ترمنځ راتلونکې لوړه کچه لیدنه به د منځني ختیځ د وضعیت له بدلونونو سره سره ترسره شي.

د راپورونو له مخې، چین دا ناسته چې د مې په ۱۴ او ۱۵ نېټه پلان شوې، د واشنګټن او بیجینګ ترمنځ د اوږدمهاله اړیکو د پیاوړتیا لپاره یو مهم فرصت ګڼلی، سره له دې چې د منځني ختیځ جګړه لا هم دوام لري.

چینايي سرچینې وایي چې د هرمز تنګي د تړل کېدو احتمال د دې غونډې پر اهمیت ژور اغېز لري، ځکه چین د خپلو تېلو او ګازو شاوخوا یو پر درې برخه له همدې لارې واردوي.

بل لور ته، د چین د حکومتي کړیو ځینې کسان اندېښنه لري چې د ایران او امریکا ترمنځ روان کړکېچ به د نړیوالې انرژۍ بازار او د لویو قدرتونو اړیکې نورې هم پېچلې کړي.

سرچینې زیاتوي چې د ټرمپ د سفر پایلې به د امریکا او چین پر راتلونکو اړیکو اوږدمهاله اغېز ولري.

د آلمان د بهرنیو چارو وزیر یوهان وادفول د ایران د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره په ټیلیفوني خبرو کې د هرمز تنګي د ژر پرانیستلو او د ایران د اټومي پروګرام د بشپړ درولو غوښتنه کړې ده.

هغه په خپله اېکس پاڼه کې لیکلي چې د امریکا د متحد په توګه د آلمان ګډ هدف دا دی چې ایران ته د اټومي وسلو د لاسرسي مخه ونیول شي او دا بهیر په بشپړ ډول وڅارل شي.

دا خبرې په داسې حال کې شوې چې د ایران، امریکا او د هغوی د متحدانو ترمنځ تاوتریخوالی لا هم دوام لري او هم مهاله د کړکېچ د کمولو لپاره د ځینو وړاندیزونو راپورونه هم خپاره شوي دي.

د راپورونو له مخې، په دغو وړاندیزونو کې د هرمز تنګي د تدریجي پرانیستلو او د ځینو محدودیتونو د کمولو خبره هم شامله ده، خو تر اوسه رسمي توافق نه دی شوی.

د ایران سپاه پاسداران ویلي چې د ډونالډ ټرمپ لپاره دوه انتخابه پاتې دي: یا به ناممکنه جګړه ومني او یا به یو خراب تړون ته غاړه کېږدي.

دوی زیاتوي چې ایران د امریکا او اسراییلو د تجاوز د پای ته رسولو لپاره یو جامع وړاندیز وړاندې کړی او ادعا کوي چې واشنګټن هڅه کوي له دې وضعیت څخه د ځان د ژغورنې لاره ومومي.

سپاه پاسداران زیاته کړې چې ایران د پینټاګون لپاره د سمندري محاصرې په تړاو یو مهالوېش ټاکلی او دا هم ادعا کوي چې د چین، روسیې او اروپايي هېوادونو دریځونه د امریکا پر ضد بدلېږي، چې له امله یې د واشنګټن د پرېکړو ساحه محدوده شوې ده.

بل لور ته، ټرمپ اعلان کړی چې امریکا به د هرمز تنګي کې د بند پاتې کښتیو د ایستلو لپاره مرسته وکړي او خبرداری یې ورکړی چې که ایران خنډ جوړ کړي، نو له سخت غبرګون سره به مخ شي.

د پاکستان امنیتي چارواکو خبر ورکړی چې د ۲۰۲۶ کال له پیل راهیسې د پوځ پر ضد د بې‌پیلوټه الوتکو بریدونه په څرګند ډول زیات شوي او دا وضعیت د امنیتي ادارو لپاره نوې ننګونه بلل کېږي.

د راپورونو له مخې، یوازې په روان کال کې سلګونه ډرون بریدونه ثبت شوي چې ډېری یې په خیبرپښتونخوا ایالت کې ترسره شوي دي.

چارواکي وایي، که څه هم یو شمېر دغه بریدونه د پرمختللو دفاعي سیستمونو له لارې شنډ شوي؛ خو دا بدلون د وسله‌والو ډلو د تکتیکونو په پرمختګ دلالت کوي.

د ورکړل شویو معلوماتو پر بنسټ، د دغو بریدونو لویه برخه په بنو کې شوې، ورپسې ډېره اسماعیل خان، ملاکنډ، پېښور، مردان، کوهاټ او هزاره سیمې هم د دې پېښو شاهدې دي.

امنیتي چارواکي ټینګار کوي چې د ډرون بریدونو زیاتوالی ښيي چې وسله‌والې ډلې د جګړې نوې لارې چارې خپلوي، چې دا چاره د سیمې امنیتي وضعیت لا پېچلی کوي.