د امریکا د سنا د بهرنیو اړیکو د کمېټې مشر، جېم رېش، د ایران د پوځ د لوی درستیز، امیر حاتمي، له هغو ګواښونو وروسته چې د امریکا پر ضد یې کړي وو، توند غبرګون ښودلی دی.

جېم رېش ویلي، د ټرمپ د ولسمشرۍ په دوره کې د امریکا ګواښل د هېڅ لوري لپاره ښه پایله نه ده لرلې.

نوموړي زیاته کړې چې د امریکا پر وړاندې د سختو او پاروونکو څرګندونو تجربه ښيي چې دا ډول دریځونو تل د تهران لپاره منفي پایلې لرلې دي.

د راپورونو له مخې، امیر حاتمي تر دې مخکې د ټرمپ د څرګندونو په غبرګون کې امریکا ګواښلې وه او ویلي یې وو چې ایران به د هر ډول بهرني فشار پر وړاندې کلک دریځ ولري.

د سپینې ماڼۍ د رسنیزې پاڼې له‌خوا په اېکس کې خپره شوې یوې اعلامیې کې ادعا شوې چې د امریکا ولسمشر، ډونالډ ټرمپ، یو یادداښت لاسلیک کړی چې له مخې به یې متحده ایالات له ۶۶ نړیوالو سازمانونو څخه ووځي.

د یادې اعلامیې په وینا، دا هغه بنسټونه دي چې ګواکې نور د امریکا ملي ګټې نه تأمینوي.

په اعلامیه کې ویل شوي چې له دغو ۶۶ سازمانونو څخه ۳۵ یې له ملګرو ملتونو سره تړاو نه لري او خپلواک نړیوال بنسټونه دي؛ خو پاتې ۳۱ نور هغه ادارې دي چې د ملګرو ملتونو د سیستم برخه یا ورسره تړلې دي.

د سپینې ماڼۍ په وینا، د دې پرېکړې موخه د امریکا د بهرني سیاست بیا ارزونه او پر هغو سازمانونو د لګښتونو کمول دي چې واشنګټن یې اغېزمن نه بولي.

تر اوسه د امریکا د حکومت له‌خوا د یادو سازمانونو بشپړ نوملړ نه دی خپور شوی او نه هم دا روښانه شوې چې د دغې پرېکړې عملي کېدل به کله او څنګه پیل شي.

د امریکا د ډیموکرات ګوند مخکښه غړې او د ولسمشرۍ په ټاکنو کې د ډونالډ ټرمپ سیالې کامله هریس، ویلي چې د ۲۰۲۱ کال د جنورۍ شپږمې پر کانګرس برید د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له‌خوا د خپرو شوو دروغو او کرکې مستقیمه پایله وه.

هغې د یادې پېښې د پنځم تلین په مناسبت په خپلو څرګندونو کې ویلي، ټرمپ په پرله‌پسې ډول د ټاکنو د پایلو په اړه ناسم معلومات خپاره کړل او خپل پلویان یې وهڅول چې د ازادو او عادلانه ټاکنو د نسکورولو هڅه وکړي.

هریس زیاته کړې چې د دغه برید عاملینو ته بښنه ورکول د قانون حاکمیت ته جدي زیان رسوي او دا پیغام لېږي چې سیاسي تاوتریخوالی بې‌جزا پاتې کېدای شي.

د ډیموکرات ګوند دغه مخکښه څېره وایي، امریکايي ولس باید چوپ پاتې نه شي، ځکه د ولس بنسټیز حقونه تر ګواښ لاندې دي، واک د محدودو کسانو په ګټه کارول کېږي او د امریکا نړیوال اعتبار زیانمن شوی دی.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادعا کړې چې د هغه له مداخلې پرته به روسیې دا مهال ټول اوکراین تر ولکې لاندې راوستی وای.

ټرمپ په خپله ایکس پاڼه ویلي، د هغه له واک ته رسېدو مخکې د ناټو ډېری غړو هېوادونو د خپل ناخالص کورني تولید یوازې دوه سلنه د دفاع لپاره ځانګړې کوله او حتی خپل مالي مکلفیتونه یې نه ادا کول، خو دی وتوانېد چې دا کچه پنځو سلنو ته لوړه کړي.

نوموړي ویلي: «ما په یوازې سر اته جګړې پای ته رسولې دي، خو ناروې چې د ناټو غړی هېواد دی، په احمقانه ډول پرېکړه وکړه چې ماته د نوبل د سولې جایزه را نه کړي. خو دا مهمه نه ده. مهمه دا ده چې ما د میلیونونو انسانانو ژوند ژغورلی دی. روسیه او چین له امریکا پرته د ناټو هېڅ ویره نه لري، او زه شک لرم چې که موږ رښتیا هم ناټو ته اړتیا ولرو، هغوی به زموږ لپاره څه وکړي.»

ډونالډ ټرمپ ټینګار کړی چې د خپلې لومړۍ دورې پر مهال یې د امریکا پوځ بیا ورغاوه او اوس هم دا لړۍ روانه ده، او زیاته کړې یې ده چې یوازینی ځواک چې چین او روسیه یې درناوی کوي، د ده له خوا بیا پیاوړې شوې امریکا ده.

افغانستان په ۲۰۲۵ کال کې ۳۸ ټنه زعفران صادر کړي چې له دې لارې یې تر ۶۷.۵ میلیونه امریکايي ډالرو زیات عاید تر لاسه کړی دی.

د افغانستان د زعفرانو اتحادیه وايي، د دغه محصول ۹۵ سلنه تولید په هرات ولایت کې کېږي.

د اتحادیې د معلوماتو له مخې، زعفران دا مهال په نږدې ۱۲ زره هکتاره ځمکه کرل کېږي چې شاوخوا ۱۰ زره او ۵۰۰ هکتاره یې په هرات کې دي.

د اتحادیې مشر ابراهیم عدیل ویلي، چې افغان زعفران اروپا، عربي هېوادونو او امریکا ته صادر شوي دي.

په ورته وخت کې افغان زعفرانو د کیفیت له پلوه یو ځل بیا د نړۍ لومړی مقام خپل کړی او دا لسم ځل دی چې دا مقام د بلجیم د خوند ارزونې نړیوال انستیتوت له لوري ورکول کېږي.

د اِن‌فوډیکس معلوماتي شبکې ویلي، چې پاکستان د هغو هېوادونو په سر کې ځای لري چې تر ټولو زیات بې‌کوره وګړي لري.

د راپور له مخې، په پاکستان کې شاوخوا ۸ میلیونه کسان بې‌کوره دي.

په دې نوملړ کې بنګله‌دېش له ۵ میلیونو، افغانستان له نږدې ۴.۶ میلیونو، نایجېریا او فلیپین له ۴.۵ میلیونو بې‌کورو وګړو سره د لوړو ځایونو څښتنان دي.

همداراز یمن، سومالیا، سوډان، چین او مصر هم د بې‌کوره نفوس له پلوه د نړۍ د مخکښو هېوادونو په ډله کې راځي.

راپور ښيي، چې په هند کې نږدې ۱.۷ میلیونه، په امریکا کې تر ۶۵۰ زرو ډېر، په بریتانیا کې شاوخوا ۳۸۰ زره او په فرانسه کې نږدې ۳۳۰ زره کسان بې‌کوره دي.

د سرچینو په وینا، دا شمېرې د بېلابېلو کلونو معلومات رانغاړي او کېدای شي د هر هېواد د وروستي وضعیت بشپړ انځور و نه ښيي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي، چې تهران د امریکا پر وړاندې د خبرو دروازې نه دي تړلي؛ خو د واشنګټن اوسني سیاستونه د مذاکراتو لپاره مناسبه فضا نه برابروي.

نوموړي ټینګار کړی، چې ایران تل د متقابل درناوي او ګډو ګټو پر بنسټ خبرو ته چمتو دی.

هغه همداراز ویلي، چې ایران د لبنان سره د سیاسي او اقتصادي اړیکو د پراخولو لپاره پلان لري او داخلي مسایل یوازې د ایران د خلکو حق بلل کېږي.

عراقچي دا څرګندونې داسې مهال کوي، چې په ایران کې لاریونونه زیات شوي او د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د لاریون کوونکو پر وړاندې د تاوتریخوالي د دوام په صورت کې د مداخلې خبرداری ورکړی.

په ورته وخت کې ځینو هېوادونو خپلو وګړو ته له ایران د وتلو سپارښتنه کړې ده.

د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي ویلي، چې په اسلام‌اباد کې د چینایي وګړو د ساتنې لپاره ځانګړی امنیتي یونټ جوړېږي.

نوموړي د چین د عامه امنیت وزارت په مرکز کې له خپل چینایي سیال وانګ شیاوهنګ سره په درې نیم ساعته ناسته کې د پاکستان–چین دوه‌اړخیزو اړیکو او د ترهګرۍ پر ضد ګډو اقداماتو خبرې وکړې.

دواړو لورو هوکړه وکړه، چې د ګډ کاري ګروپ غونډې به هر درې میاشتې کېږي او د دواړو هېوادونو د کورنیو چارو وزیران به هر کال سره ګوري.

چینایي وزیر پاکستان او محسن نقوي د سپتمبر په میاشت کې په چین کې د نړیوال امنیتي همکارۍ فورم ته راوبللو.

وانګ شیاوهنګ ویلي، پاکستان او چین ستراتیژیک شریکان دي او بیجینګ چمتو دی له اسلام‌اباد سره په هره کچه همکاري پیاوړې کړي.

د پاکستان د لومړي وزیر مرستیال سناتور رانا ثناالله خبرداری ورکړی، چې که د تحریک انصاف بنسټګر عمران خان له ریاست سره د ټکر سیاست ته دوام ورکړي؛ نو د هغه ګوند او د خیبرپښتونخوا حکومت به له زیان سره مخ شي.

رانا ثناالله ویلي، چې لومړي وزیر د پوځ له مشرانو او خپل سیاسي مشرانو سره تر سلا مشورې وروسته تحریک انصاف ته د مذاکراتو بلنه ورکړې ده.

د هغه په وینا، د عمران خان تېر سیاسي چلند ښيي، چې هغه تر اوسه د جدي مذاکراتو لپاره چمتو نه‌دی پاتې شوی.

بل‌خوا د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف د پارلمان له ودانۍ بهر رسنیو ته ویلي، چې د ده په اند د مذاکراتو خبرې تر ډېره یوازې د رسنیو تر څرګندونو محدودې دي او تر اوسه پکې کوم جدي پرمختګ نه‌دی شوی.

خواجه اصف زیاته کړې، چې حکومت د محمود خان اچکزي یا د اپوزیسیون له لوري پر بل هر نوماند اعتراض نه‌لري، او هر څوک چې اپوزیسیون یې د خبرو لپاره معرفي کړي، حکومت به یې ومني.

تهران کې د افغانستان پخواني سفیر عبدالغفور لېوال ویلي، چې افغانستان که هر څه ولري یا نه، خو یو پیاوړی او تاریخي ملت هرومرو لري.

لېوال د پاکستان د پوځ ویاند ته په اشارې ویلي، چې پاکستان د انګریزي استعمار له‌خوا د بېلابېلو او متضادو قومیتونو په یوځای کولو رامنځته شوی، او تر اوسه نه دی توانېدلی د تاریخ، کلتور، هویت او تمدن پر بنسټ یو واحد ملت جوړ کړي؛ په داسې حال کې چې افغانستان دا ځانګړنه له پخوا لري.

نوموړي ټینګار کړی، چې افغانستان لومړی د خدای او بیا د افغان ملت له‌خوا ساتل کېږي، نه د حکومتونو له‌خوا.

د هغه په وینا، که څه هم افغانستان د «امپراتوریو هدیره» بلل شوی، خو په یقیني ډول د هغو یرغلګرو ځواکونو لپاره هدیره ده، چې هڅه یې کړې د تاریخي لوی افغانستان خاوره لاندې کړي.

لېوال د تاریخي بېلګو په یادولو سره ویلي، چې د تېر وخت اشغالګرو برخلیکونه لا هم د تاریخ په تیارو کې پراته دي، او د هغوی د ماتې نښې د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې لیدل کېږي.

هغه په پای کې ویلي، چې د درې رنګه ملي بیرغ د بیا رپېدو هیله را هسکېدونکې ده.