نن یکشنبه د ننګرهار ولایت په کوربتوب د پنځو لوبډلو په ګډون د کرېکټ لېسټ ای نهم پړاو یو ورځنۍ سیالۍ پیل شوې.

د دغو سیالیو لومړۍ لوبه د میس عینک او بند امیر لوبډلو ترمنځ ترسره شوه چې د لوبې پچه بند امیر وګټله او لومړی یې د سیالې لوبډلې پر وړاندې د توپ وهنې پرېکړه وکړه.

په ټاکل شویو ۵۰ اوورونو کې د نهه لوبغاړو په زیان یې ۳۳۱ منډې جوړې کړې.

د لوبې په دویمه پاڼۍ کې میس عینک لوبډلې د ۵۰ اوورونو تر پایه د نهه لوبغاړو په زیان یوازې ۳۲۴ منډې جوړې کړې او د ۷ منډو په توپیر یې لوبه وبایلله.

د یادونې ده چې د لېسټ ای نهم پړاو یو ورځنۍ لوبې به د جون تر څلورمې د ننګرهار په غازي امان الله خان او نجیب الله ترکي لوبغالي کې دوام ولري او هره لوبډله به په خپل منځ کې شپږ-شپږ لوبې ترسره کړي.

د طالبانو حکومت د کانونو او پټرولیم وزارت ویلي، چې د ټاپي پروژې د ګازو نل‌لیکې د افغانستان اړوند برخو کې رغنیزې چارې په چټک او منظم ډول دوام لري او د هرات په مسیر کې د پام وړ پرمختګونه شوي دي.

د وزارت د معلوماتو له مخې، تر دې مهاله هرات کې د پروژې لپاره ۶۳ کیلومټره نل‌لیکه غځول شوې او د شاوخوا ۱۲۵ کیلومټرو مسیر د نورو نل‌لیکو د نصب لپاره بشپړ چمتو شوی دی.

چارواکي زیاتوي، چې د پروژې اړوند نل‌لیکې له بهرنیو هېوادونو څخه هم افغانستان ته رارسېدلې دي او نږدې ۵۱ کیلومټره نل‌لیکه د کار سیمو ته انتقال شوې ده.

د ټاپي پروژه، چې د ترکمنستان ګاز د افغانستان له لارې پاکستان او هند ته لېږدوي، د سیمې له مهمو اقتصادي او انرژۍ پروژو څخه ګڼل کېږي.

په تهران کې د پاکستان سفارت اعلان کړی چې د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي د خپل وروستي سفر پر مهال د ایران له ولسمشر مسعود پزشکیان سره شاوخوا ۹۰ دقیقې لیدنه کړې ده.

د سفارت په وینا، محسن نقوي د شنبې په ورځ تهران ته رسېدلی و او د ایران د ولسمشرۍ په ماڼۍ کې یې نږدې درې ساعته تېر کړي دي.

په دې لیدنه کې د ایران د کورنیو چارو وزیر اسکندر مومني او د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي هم حضور درلود.

همداراز ایراني رسنیو راپور ورکړی چې محسن نقوي د ایران د اسلامي شورا له رئیس محمد باقر قالیباف سره هم لیدلي دي.

بل لوري ته، العربیه شبکې د ځینو سرچینو له قوله ویلي چې دا سفر د یوه احتمالي تفاهم د چوکاټ د رامنځته کېدو په هدف ترسره شوی دی.

د کابل پخواني والي احمدالله عليزي د ملي تفاهم او د افغانانو د یووالي پر اړتیا ټینګار کړی او ویلي یې دي چې د طالبانو حکومت باید د ټولو افغانانو ترمنځ د اعتماد جوړونې، تفاهم او ګډ کار لپاره عملي او منظم ګامونه پورته کړي.

نوموړي ویلي، د هېواد د اوسنیو ستونزو د حل لپاره اړتیا ده چې یوه روښانه او عادلانه لاره پرانېستل شي، څو افغانستان له انزوا، سیاسي او اقتصادي مشکلاتو څخه ووځي او د سولې، ثبات او پرمختګ پر لور حرکت وکړي.

احمدالله عليزي همداراز له نړیوالې ټولنې او سیمه‌ییزو هېوادونو غوښتي چې د افغانستان د وضعیت د ښه کېدو لپاره په مناسب وخت کې مرسته او همکاري وکړي، ځکه د ده په وینا د وخت ضایع کېدل د وطن او ملت لپاره ستر زیان دی.

هغه زیاته کړې چې ټول لوري باید د افغانستان د ښه راتلونکي، ملي یووالي او دوامدار ثبات لپاره خپل اختلافات کم او د ګډ تفاهم فضا رامنځته کړي.

د اسرائیل لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو ویلي، چې ټاکل شوې نن د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره خبرې وکړي او د سیمې د وروستیو تحولاتو په اړه ورسره بحث وکړي.

نتانیاهو ویلي، تمه لري چې ټرمپ به له خپل وروستي سفر او نورو نړیوالو موضوعاتو څخه خپلې ارزونې شریکې کړي.

هغه زیاته کړې: «بېلابېل احتمالات موجود دي او موږ د هر ډول سناریو لپاره چمتووالی لرو.»

د اسرائیل لومړي وزیر همداراز ټینګار کړی چې د دوی پام ایران ته دی او د سیمې وضعیت له نږدې څاري.

د طالبانو حکومت مشر شیخ هبت‌الله اخوندزاده د پروان او کاپیسا ولایتونو د علماوو شوراګانو له مسؤلینو او غړو سره په لیدنه کې د علماوو پر ديني او ټولنیز مسؤلیت ټینګار کړی دی.

د طالبانو حکومت د مرستیال ویاند حمدالله فطرت له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې په دې غونډه کې د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي او یو شمېر نور علماء او مسؤلین هم حاضر وو.

شیخ هبت‌الله اخوندزاده علماوو ته ویلي، چې د خلکو لارښوونه د شریعت په رڼا کې د علماوو اساسي دنده ده او هغوی باید د «اسلامي امارت» صادر شوي فرمانونه او قوانین خلکو ته واضح کړي او د هغو اهمیت ورته بیان کړي.

نوموړي د علماوو ترمنځ د یووالي او همغږۍ پر اهمیت هم خبرې کړې او ویلي، چې د علماوو اتفاق د ټولنې د اصلاح او د امت د یووالي سبب ګرځي.

هغه ویلي، چې دغه ډول علمي او فقهي ناستې د شرعي مسائلو د سمې څېړنې، د حق د څرګندولو او د علماوو ترمنځ د تفاهم او محبت د پیاوړتیا لپاره مهمې دي.

همداراز، نوموړي له علماوو غوښتي چې د اطلاعاتو او کلتور وزارت اړوند د جهادي اثارو د ساتنې ریاست سره همکاري وکړي، چې د جهاد او قربانیو تاریخ خوندي کړي او راتلونکو نسلونو ته یې انتقال کړي.

نن په افغانستان کې د نجونو پر مخ د ښوونځیو د تړل کېدو ۱۷۰۰ ورځې پوره شوې؛ هغه پرېکړه چې د میلیونونو نجونو د زده‌کړو، هیلو او راتلونکي پر وړاندې یې لوی خنډ جوړ کړی دی.

د ۲۰۲۱ کال د اګست له تحولاتو وروسته، د طالبانو حکومت د شپږم ټولګي پورته د نجونو ښوونځي وتړل. که څه هم د طالبانو حکومتي چارواکو څو ځله ویلي چې د نجونو ښوونځي “تر امر ثاني” پورې تړل شوي؛ خو تر اوسه دغه امر نه دی صادر شوی او د نجونو د زده‌کړو د بېرته پیل لپاره کوم عملي اقدام نه دی لیدل شوی.

په دې موده کې میلیونونه نجونې له زده‌کړو بې برخې پاتې شوې دي. د ملګرو ملتونو، د بشري حقونو نړیوالو سازمانونو او ګڼو اسلامي هېوادونو له لوري پرله‌پسې غوښتنې شوې چې افغان نجونو ته د زده‌کړو حق ورکړل شي؛ خو دغو غوښتنو تر اوسه کومه پایله نه ده لرلې.

نړیوالو بنسټونو خبرداری ورکړی چې د نجونو د زده‌کړو دوامداره بندیز نه یوازې د افغانستان پر اقتصاد او ټولنیز پرمختګ منفي اغېز کوي، بلکې راتلونکي نسلونه هم له جدي ستونزو سره مخامخ کوي.

بل لور ته، ګڼې کورنۍ وایي چې د ښوونځیو د تړل کېدو له امله د نجونو د زده‌کړو انګېزه کمه شوې او ډېری نجونې له روحي فشارونو، نا امیدۍ او ټولنیزو ستونزو سره مخ دي.

سره له دې محدودیتونو، ځینو نجونو هڅه کړې چې د انلاین زده‌کړو، کورنیو کورسونو او شخصي مطالعې له لارې خپلو زده‌کړو ته دوام ورکړي؛ خو لا هم زرګونه نورې نجونې د زده‌کړو له حقه محرومې دي او ځینې حتی جبري ودونو ته اړ شوې دي.

رویټرز وايي، د وینزویلا چارواکو د پخواني ولسمشر نیکولاس مادورو نږدې متحد او سوداګر الیکس ساب امریکا ته سپارلی دی.

د وینزویلا د کډوالۍ ادارې (SAIME) ویلي، الیکس ساب د امریکا او وینزویلا د ګډو عملیاتو پر مهال په فبرورۍ میاشت کې په کاراکاس کې نیول شوی و.

نوموړی مخکې هم په ۲۰۲۰ کال کې د «کېپ ورد» په هېواد کې نیول شوی او امریکا کې د بډو او فساد په تور زنداني شوی و.

راپور کې راغلي، چې الیکس ساب په ۲۰۲۳ کال کې د بندیانو د تبادلې په ترڅ کې بښل شوی و، خو اوس بیا امریکا ته لېږدول شوی دی.

امریکايي سرچینې وایي، نوموړی ښايي د مادورو پر ضد د جنایي دوسیې لپاره مهم معلومات ورکړي.

همداراز، نیکولاس مادورو او د هغه مېرمن سیلیا فلوریس هم په نیویارک کې د مخدره توکو د قاچاق او نورو جرمونو له تورونو سره مخ دي، خو دواړه دغه تورونه ردوي.

د طالبانو حکومت د مهاجرینو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون وايي، د شنبې ورځې پر مهال د هېواد له بېلابېلو لارو ټولټال (۱۰۱۷) افغان کورنۍ چې د غړو شمېر یې (۵۳۰۱) تنو ته رسېږي، هېواد ته راستانه شوې دي.

د معلوماتو له مخې، د ننګرهار د تورخم له لارې (۹۰۰) کورنۍ د (۴۶۸۵) غړو په ګډون هېواد ته راستنې شوې دي.

همداراز د کندهار د سپین بولدک له لارې (۷۲) کورنۍ چې (۴۴۱) غړي یې لرل، افغانستان ته داخلې شوې دي.

د نیمروز د ورېښمو له لارې (۴۲) کورنۍ د (۱۶۲) غړو سره هېواد ته راستانه شوې دي.

دغه راز د هرات د اسلام کلا له لارې (۳) کورنۍ چې (۱۳) غړي یې لرل، بېرته هېواد ته ستنې شوې دي.

د فارس خبري اژانس د راپور له مخې، د ایران د اسلامي شورا مجلس رئیس محمدباقر قالیباف د چین په چارو کې د ایران ځانګړی استازی ټاکل شوی دی.

راپور کې ویل شوي، چې تر دې وړاندې علي لاریجاني د ایران د پخواني مذهبي مشر علي خامنه‌يي په حکم او وروسته عبدالرضا رحماني فضلي د مسعود پزشکیان په حکم دغه دنده ترسره کوله.