د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف ویلي، د سولې د یوې مهمې هوکړې د وروستۍ کېدو لپاره پرمختګ شوی او ښایي د راتلونکو ۲۴ ساعتونو په ترڅ کې یې وروستۍ بڼه بشپړه شي.

شهباز شریف په اېکس په تازه ځړونه کې ویلي چې پاکستان د سولې د هوکړې د برېښنايي لاسلیک لپاره چمتووالی نیسي او له هغې وروسته به راتلونکې اوونۍ د تخنیکي کچې خبرې هم ترسره شي.

نوموړي د خبرو اترو په بهیر کې د امریکا او ایران د دوامدار ملاتړ او ژمنتیا ستاینه کړې او د سیمې له نورو هېوادونو یې هم د ملاتړ لپاره مننه کړې ده.

د پاکستان لومړي وزیر زیاته کړې چې دوی باور لري دا احتمالي تاریخي هوکړه به د تلپاتې سولې لپاره یو قوي بنسټ کېږدي.

شهباز شریف د دې سولې د هوکړې د جزئیاتو او د ښکېلو لورو په اړه نور معلومات نه دي ورکړي.

د ښځو د حقونو فعالې او د افغانستان د عدالت آرشیف بنسټ اېښودونکې میترا مهران د هرات لپاره د طالبانو د حکومت د والي نور احمد اسلام جار د څرګندونو په غبرګون کې ویلي، د ښځو د نیولو او د هغوی په اړه د رواني یا مذهبي ستونزو ادعا د ښځو د ځپلو یوه بله بڼه ده.

مهران په اېکس کې په یوه پیغام کې ویلي چې د ښځو خپل‌سري نیول او په نامعلومو ځایونو کې ساتل، بیا دا ادعا کول چې هغوی رواني یا مذهبي ستونزې لري، د منلو وړ نه دي.

نوموړې پوښتنه کړې چې له کله نه د سړک غاړې وسله‌وال چارواکي ډاکټران، روان پوهان او عالمان شوي چې د خلکو د رواني او مذهبي وضعیت په اړه سمدستي پرېکړې وکړي.

میترا مهران دا ډول چلند «د ځپلو پټه بڼه» بللې او زیاته کړې یې ده چې د ښځو پر وړاندې د کرکې دا کچه د تصور وړ نه ده.

دا په داسې حال کې ده چې پرون ناوخته د هرات لپاره د طالبانو د حکومت والي نور احمد اسلام جار په دغه ولایت کې د ښځو او نجونو د نیول کېدو په تړاو وویل چې یو شمېر رواني او شرعي ناروغانې یې نیولي څو ورته د بشپړ اسلامي حجاب په اړه لارښوونې وکړي.

د بشري حقونو د څار سازمان د ښځو څانګې مرستیالې هېدر بار د بلجیم حکومت له لوري د طالبانو د حکومت پلاوي ته د ویزو د ورکړې بهیر شرموونکی بللی.

که څه هم د باجیم حکومت ویلي، د طالبانو د حکومت دپلاوي نومونه یې ترلاسه کړي او د ویزو د ورکړې لپاره یې د وروستۍ مخینې او امنیتي ارزونې بهیر پیل کړی.

که څه هم د طالبانو د پلاوي د احتمالي سفر موضوع لا د ارزونې په پړاو کې ده او تر اوسه د ویزو په اړه کومه وروستۍ پرېکړه نه ده اعلان شوې، خو هېدر بار بیا هم دا کار له شرمه ډکه بللې.

هېدر بار همداراز څو ورځې وړاندې د اروپایي ټولنې له خوا په هرات کې د ښځو او نجونو د نیولو پر ضد له لاریون والو سره د طالبانو د زور زیاتي په غبرګون کې ویلي و که اروپایي ټولنه د افغان ښځو ترڅنګ دریږي نو له طالبانو سره دې اړیکي نه عادي کوي.

راپورونه ښیي چې د بلجیم حکومت ویلي، د کډوالۍ موضوع پر سر د خبرو لپاره یې د طالبانو د حکومت د پلاوي د غړو نومونه ترلاسه کړي او د ویزو د ورکړې لپاره یې د وروستۍ مخینې او امنیتي ارزونې بهیر پیل کړی.

د بلجیم د حکومت په وینا، د طالبانو د پلاوي د احتمالي سفر موضوع لا د ارزونې په پړاو کې ده او تر اوسه د ویزو په اړه کومه وروستۍ پرېکړه نه ده اعلان شوې.

د راپورونو له مخې، د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقاهر بلخي به د دغه پلاوي مشري وکړي خو تراوسه رسمي سرچینو په دې اړه څه نه دي ویلي.

اروپایي ټولنې ټینګار کړی چې له طالبانو سره دا خبرې یوازې د کډوالو د بېرته ستنولو د موضوع لپاره دي او د طالبانو د حکومت د رسمیت پېژندلو مانا نه لري.

بل لور، یو شمېر اروپایي سیاستوالو او د بشري حقونو فعالانو د طالبانو د پلاوي له احتمالي سفر سره مخالفت کړی او له بلجیم یې غوښتي چې هغوی ته ویزې ور نه کړي.

دغې موضوع د بشري حقونو نړیوالو سازمانونو او په بهر کې د افغان فعالانو توند غبرګونونه هم راپارولي او ټینګار کوي که اروپایي ټولنه په افغانستان کې د ښځو او بشري حقونو ته درناوي کوي نو له طالبانو سره دې اړیکې نه عادي کوي.

د افغانستان او کوربه هند ترمنځ د یو ورځنۍ لوبلړۍ لومړۍ لوبه چې ټاکل شوې وه نن په ځایي وخت ماسپښین ۱۲ بجې پیل شي، په درمشالا کې د باران د ورښت له کبله ځنډېدلې ده.

دا د دواړو لوبډلو ترمنځ لومړنۍ دوه اړخیزه یو ورځنې لوبلړۍ ده، تر دې وړاندې یوازې د یو ورځنۍ لوبو په نړیوالو جامونو او آسیا جامونو کې سره مخامخ شوي.

تراوسه افغان لوبډلې هم په هېڅ فارمټ کې هندۍ لوبډلې ته ماتې نه ده ورکړې او هر ځل چې سره مخامخ شوي بریا د سیالې لوبډلې په برخه شوې.

په ورته وخت هندۍ لوبډلې په خپلو ترسره کړیو وروستیو پنځه یو ورځنیو لوبو کې دوه ګټلي او درې بایللي دي په داسې حال کې چې افغان لوبډلې بیا له پنځو لوبو څلور یې ګټلې دي.

دغه لوبلړۍ هم د دواړو هېوادونو لپاره ډېر ارزښت لري، که افغان لوبډله په کې د یوې لوبې په ګټلو هم وتوانیږي نو بلاخره به د وروستۍ بشپړ غړیتوب لرونکې لوبډلې په توګه هند ته ماتې ورکړي.

فرحناز فروتن، فعال حقوق زن، می‌گوید هرچند در افغانستان نشانه‌هایی از ساختار مردسالارانه در جامعه و حکومت دیده می‌شود، اما این موضوع به معنای یکسان بودن دیدگاه یا رفتار همه مردان نیست

او می‌گوید مبارزه برای حقوق زنان نباید به معنای تحقیر همه مردان باشد ما شاهد بودیم که مردان هرات، جلال آباد، کابل، قندهار و سایر ولایات که در اعتراضات دانشگاه ها با زنان همصدا شده و برای حق انسانی زنان جنگیدند بسیار اند.

به باور او، بسیاری از الگوهای نابرابر اجتماعی ریشه در فرهنگ عمومی دارد و تنها به یک جنس محدود نمی‌شود.

بانو فروتن تأکید می‌کند که تغییر واقعی زمانی رخ می‌دهد که زنان و مردان در کنار هم، نه در تقابل با هم، برای اصلاح این الگوها تلاش کنند. فروتن می‌گوید جامعه زمانی پیشرفت می‌کند که قضاوت‌های کلی کنار گذاشته شود و همکاری و همفکری جایگزین نگاه‌های احساسی و تعمیم‌گرا گردد.

د طالبانو حکومت د ویاند مرستیال حمدالله فطرت ویلي چې د وزیرانو شورا غونډه د «اسلامي امارت» د مشر شیخ هبت‌الله اخندزاده په مشرۍ په کندهار کې جوړه شوې ده.

د نوموړي په وینا، په غونډه کې شيخ هبت‌الله له مسوولینو وغوښتل چې د صادر شویو فرمانونو محتوا په دقت سره وڅېړي، د هغو د پلي کېدو لپاره عملي ګامونه واخلي او عامو خلکو ته یې موخې او ارزښتونه په روښانه ډول بیان کړي.

هغه همداراز ټینګار کړی چې حکومتي مسوولین باید تر هر څه وړاندې خپله د دغو فرمانونو په عملي کولو کې بېلګه وګرځي او د اطاعت اصل په پام کې ونیسي.

د غونډې پر مهال شیخ هبت‌الله اخندزاده ویلي چې هېڅ دوره تلپاتې نه ده او د ټولنې مشران او مسوولین باید داسې کړنې او اصول پرېږدي چې راتلونکي نسلونه ترې د ښه تاریخ، سالمو ارزښتونو او نېکو اخلاقو میراث ترلاسه کړي.

د طالبانو حکومت او ایران د سوداګریزو بنسټونو استازو په یوه ګډه غونډه کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي همکاریو د پراختیا، د پانګونې د جذب او د سوداګریزو خنډونو د کمولو په اړه بحث.

د غونډې ګډونوالو د سوداګرۍ د ودې لپاره د خصوصي سکټور پر همغږۍ ټینګار کړی او ویې ویل چې د ګډو اقتصادي پروژو ملاتړ او د پانګوالو لپاره د اسانتیاوو رامنځته کول به د دواړو هېوادونو ترمنځ اقتصادي اړیکې لا پیاوړې کړي.

حزب‌الله لبنان اعلام کرده است که نیروهایش با نظامیان اسرائیلی که به سمت شهرک مرزی «مجدل زون» در جنوب لبنان پیشروی می‌کردند، درگیر شده‌اند.

در بیانیه این گروه آمده است که شامگاه پنجشنبه با شلیک چندین راکت، نیروهای اسرائیلی وادار به عقب‌نشینی شده و روز جمعه نیز درگیری‌ها با استفاده از سلاح‌های سبک، نیمه‌سنگین و راکت ادامه یافته است.

حزب‌الله همچنین از انجام حملات دیگری علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان خبر داده است.

در مقابل، ارتش اسرائیل به ساکنان سه روستای جنوب لبنان هشدار تخلیه داده و رسانه‌های لبنانی از تشدید حملات و گلوله‌باران در مناطق مختلف جنوب این کشور گزارش داده‌اند.

این درگیری‌ها در شرایطی ادامه دارد که آتش‌بس‌های پیشین به‌طور کامل اجرا نشده و توافق‌های اخیر نیز باعث توقف کامل تبادل آتش میان دو طرف نشده است.

وزارت عدلیه حکومت طالبان در دستور تازه‌ای، استفاده از گوشی‌های هوشمند را برای اعضای این گروه و کارمندان دولتی ممنوع اعلام کرده است.

بر اساس اسنادی که منتشر شده، این دستور از سوی وزارت عدلیه به رؤسای دادگاه‌های نظامی در هشت زون افغانستان ابلاغ شده و فرماندهان امنیه و رؤسای استخبارات نیز از آن آگاه ساخته شده‌اند.

در این سند تأکید شده است افرادی که از این دستور سرپیچی کنند، «مجرم» شناخته شده و ممکن است برای پیگرد قانونی به دادگاه‌های نظامی معرفی شوند.

تاکنون مقام‌های طالبان به‌صورت رسمی درباره دلیل صدور این دستور توضیحی ارائه نکرده‌اند.