لیکوال: شاه محمود میاخیل
افغانستان کې به چې د سرک په سر یا چوک په منځ کې څوک ولیده او بیا به ورسره اشنا شولې، دې ته یې سرچوک اشنایي ویله. سر چوک یې ډېر پخوا د میوند جادې منار سیمې ته وایه او هلته به خلک راټولیدل. په سماوارونو کې به یې بنډارونه سره کول؛ خو ژوره پیژندګلوې به نه وه، چې د یو بل کور ته سره تګ او راتګ ولري. دې ته یې ځکه د سرچوک انډیوالي ویله.
نن سبا دا سیاست هم دومره پیچل شوې او مغلق دی چې حد نه لري. هند د پاکستان مخالف او اسرایلو دوست دی. بیا اسرایل او پاکستان د امریکې دوستان دي. هند په ۲۰۲۵زکال کې د ۲۰۰ میلیونو ډالرو تیل د ایران نه اخستلې چې د ایران اقتصاد تقویه شي او دا کچه زیاتوي. بیا ایران د اسرایلو دښمن دی. هند د طالبانو سره ښه روابط لري خو د پاکستان خلاف دی. بیا طالبان د ایران او هند سره ښه روابط لري او د پاکستان سره یې اړیکې خړ پړې ښکاري. روسیه او چین د امریکې سره خرابې اړیکې لري خو د پاکستان سره یې اړبکې ښې دي.
اوس هیڅوک نه پوهیږي چې کوم هیواد د کوم هیواد دوست او دښمن دی.
دلته د سیاسي علومو په اساس، اړیکې د دوست او دښمن د تعریف په اساس نه ټاکل کیږي ځکه په سیاسي معادلاتو کې دوست کیدې شي چې دښمن او رقیب شي او همدا شان دښمن او رقیب دوست شي. هر هیواد خپلې اړیکې د نورو هیوادونو سره د لنډمهاله، منځمهاله او اوږدمهاله ګټو په اساس ټاکي نه د قومي، سمتي، مذهبي، دیني او ګاونډیتوب د انډیوالې په اساس.
یوازې افغانان فکر کوي چې د دنیا کارونه اوسیاست د طالبانو او تنظیمونو د تشکیلاتو او د ښوروا د کاسې د انډیوالې په شان دی. کله چې ګټې تعریف شولې بیا د ګټو لپاره دوست او دښمن او شریک ټاکل کیږي. افغانان لا ګټې تعریف کړې نه وي، وایي فلانې مو دوست او فلانې مو دښمن دی.
دوست او دښمن د سرچوک په انډیوالې، د کنفرانسونو او د ښورواګانو د کاسې په خوراک نه ټاکل کیږي او نه پیژندل کیږي.
نوټ: ټولنیزو رسنیو کې هم د سر چوک انډیوالیانې زیاتې دي.
یادونه: حماسه میډیا د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو سیاستوالو ، لیکوالو او نظر خاوندانو لیکنو او نظریاتو ته درناوی لري، دا لیکنه د حماسه میډیا نظر نه څرګندوي بلکې د لیکوال نظر دی او مونږ یې کټ مټ دلته خپروو.
