د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر د راولپنډۍ په ۲۷۵مې قول اردو قوماندانانو غونډه کې د طالبانو حکومت پر تګلارو سختې نیوکې کړي دي.

د پاکستان پوځ په یوې اعلامیې کې ویلي، چې د افغان طالبانو له لوري د خوارجو او نورو ترهګرو ډلو لپاره د خوندي پټنځایونو برابرول نه یوازې د افغانستان د خلکو له ګټو سره په ټکر کې دي، بلکې اوس دغه تګلاره پر خپله شا راګرځېدلې او رسوا شوې ده.

اعلامیه زیاتوي چې طالبان هڅه کوي د تبلیغاتي کمپاین له لارې پاکستان داسې وښيي چې ګواکې د افغانستان دننه ملکي وګړي په نښه کوي، خو د پوځ په وینا دا «ناسم او هدفمند تبلیغات» دي چې د طالبانو د کورنیو ستونزو د پټولو لپاره کارول کېږي.

عاصم منیر یو ځل بیا ټینګار کړی چې د پاکستان پوځي اقدامات یوازې د ترهګرو پر ضد دي او په دقیق ډول د نفوذي کسانو، پټنځایونو او د هغوی د ملاتړ پر شبکو تمرکز لري.

د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر دا څرګندونې داسې مهال کوي چې، په پرلپسې توګه د دغه پوځ له لورې د افغانستان ملکي وګړي هدف ګرځول کېږي.

د طالبانو حکومت د ټولګټو وزارت ویاند محمد اشرف حق‌شناس ویلي چې په تېره یوه اونۍ کې د افغانستان د وسپنې پټلۍ له لارې په ټولیزه توګه ۲۲۹ زره او ۵۳۶ مټریک ټنه توکي لېږدول او رالېږدول شوي دي.

د هغه په وینا، دا انتقالات د حیرتان، آقینې، تورغنډۍ او خواف–هرات د اوسپنې پټلۍ له بندرونو څخه ترسره شوي، چې پکې نفتي او غیر نفتي توکي شامل دي. همدارنګه ۲۶۴ ټنه د انارو جوس هم له هېواد څخه صادر شوي دي.

حق‌شناس زیاتوي چې د وسپنې پټلۍ له لارې د صادراتو او وارداتو زیاتوالی د هېواد د اقتصاد لپاره مهم دی، ځکه چې دا کار د کارموندنې فرصتونه زیاتوي، ملي عواید لوړوي او د اقتصادي ثبات او ځان بسیاینې لپاره زمینه برابروي.

د جرمني صدراعظم فریدریش مرتس ویلي چې ایران نور باید نه سیمه او نه هم ټوله نړۍ په یرغمل کې وساتي، او د دې هېواد نظامي اټومي پروګرام باید په بشپړ ډول او د تل لپاره بند شي.

د جرمني صدراعظم ټینګار کړی چې د ایران حکومت باید نور پر اسرائیل او په سیمه کې د خپلو متحدینو پر ضد بریدونه ونه کړي.

هغه ویلي: « ایران باید بېرته خبرو اترو ته ستون شي او له وخت ضایع کولو لاس واخلي.»

مرتس زیاته کړې چې نړیواله ټولنه باید د سیمې د ثبات لپاره واضح او جدي دریځ ولري او د کړکېچونو د زیاتېدو مخه ونیسي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د یوه ډیپلوماټیک پلاوي په مشرۍ بیجینګ ته رسېدلی او د چین د بهرنیو چارو له وزیر وانګ يي سره یې لیدنه کړې ده.

د ایران د دولتي رسنیو د راپور له مخې، عراقچي په دې سفر کې له چینایي لوري سره د دواړو هېوادونو د دوه اړخیزو اړیکو او د سیمې د وروستیو بدلونونو په اړه خبرې اترې کړې دي.

دا لیدنه په داسې حال کې ترسره شوې چې په فارس خلیج او د هرمز تنګي سیمه کې د امریکا او ایران ترمنځ ترینګلتیاوې زیاتې شوې دي.

دا سفر د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د هغه پلان شوي سفر څخه یوه اونۍ وړاندې ترسره کېږي، چې ټاکل شوې هغه د چین له ولسمشر شي جین‌پینګ سره د اپریل په ۲۴ او ۲۵ نېټه وګوري.

د افغانستان د زده‌کړو فعال مطیع‌الله ویسا د فرانسې د نورماندي سیمې له خوا د «۲۰۲۶ د ازادۍ» معتبره جایزه وګټله.

مطیع‌الله ویسا، چې د نجونو د زده‌کړو او د تعلیم د حق کلک مدافع بلل کېږي، د زده‌کړو د پراختیا لپاره اوږده مبارزه کړې او د همدې فعالیتونو له امله یې حتی د بند سزا هم تېره کړې ده.

د نورماندي د اعلان له مخې، د نړۍ له ۷۵ هېوادونو څخه ۱۸ زره او ۷۰۸ ځوانانو په رایه ورکولو کې برخه اخیستې وه، او د همدې رایو پر بنسټ ویسا د ۲۰۲۶ کال د ازادۍ جایزې اتم پړاو ګټونکی اعلان شو.

مطیع‌الله ویسا د «قلم لار» بنسټ ایښودونکی دی، هغه بنسټ چې د افغانستان په لرې پرتو سیمو کې د زده‌کړو د پراختیا او د ښوونځیو د ملاتړ لپاره فعالیت کوي، په ځانګړي ډول د نجونو د تعلیم حق ته ځانګړې پاملرنه کوي.

هغه خپله تعلیمي او ټولنیزه مبارزه په ۱۷ کلنۍ کې پیل کړې وه او وروسته یې د ښوونځیو د جوړولو او د زده‌کړو د فرصتونو د پراخولو لپاره کار کړی دی.

ویسا په ۲۰۲۳ کال د مارچ په میاشت کې د ط..البانو حکومت له خوا ونیول شو او شاوخوا اووه میاشتې یې په بند کې تېرې کړې.

د ازادۍ جایزه په ۲۰۱۹ کال کې د نورماندي سیمې او د بشري حقونو او سولې د نړیوال انستیتوت له خوا رامنځته شوې ده، او هر کال هغو کسانو ته ورکول کېږي چې د بشري آزادیو په دفاع کې مهم رول لري.

ټاکل شوې چې د دې جایزې د ویش رسمي مراسم د جون په څلورمه نېټه د فرانسې په کان ښار کې ترسره شي، چې پکې به زرګونه ځوانان او د دوهمې نړیوالې جګړې یو شمېر پخواني سرتېري هم ګډون وکړي.

په ۲۰۲۵ کال کې دا جایزه ژیزل پلیکوت ته ورکړل شوې وه، چې په فرانسه کې د جنسي تاوتریخوالي پر وړاندې د مبارزې له امله پېژندل کېږي.

ایران د تهران لوېدیځ کې د اندېشې ښار په یوه سوداګریز مرکز کې د اورلګېدنې له امله مرګ‌ژوبله رامنځته شوې ده.

سیمه‌ییزو رسنیو راپور ورکړی چې دا پېښه د «ارغوان» په نوم په سوداګریز مرکز کې رامنځته شوې ده.

د اور شدت دومره زیات و چې ودانۍ یې په بشپړ ډول سوځولې ده.

د ایران رسمي رسنیو د راپور له مخې، په دې پېښه کې لږ تر لږه ۸ کسان وژل شوي او ۳۶ نور ټپیان شوي دي.

د ایران دولتي راډیو ټلویزیون ویلي چې چارواکو د دې پېښې د علت د څېړنې او د مسوولینو د نیولو امر کړی، چې د ودانۍ جوړوونکی هم پکې شامل بلل شوی دی.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر، عباس عراقچي، د امریکا سره د شخړې له پیل وروسته په خپل لومړي رسمي سفر کې چین ته رسېدلی او په بیجینګ کې له چینایي چارواکو سره خبرې کوي.

د الجزیرې د راپور له مخې، عراقچي له جګړې وروسته درې ځله د چین له بهرنیو چارو وزیر سره ټیلیفوني خبرې هم کړې دي.

د راپور له مخې، په دې سفر کې د خبرو مهم موضوعات د اوربند ساتل او د هرمز تنګي بیا پرانیستل دي، کوم چې چین هم ورته ځانګړې پاملرنه لري.

چین له یوې خوا د ایران د بندرونو د محاصرې له امله د امریکا پر اقداماتو نیوکه کړې، خو له بلې خوا یې د هرمز تنګي د بندېدو په اړه خپله اندېښنه هم څرګنده کړې ده.

الجزیرې ویلي، چې تهران هڅه کوي چې د چین دریځ روښانه کړي، په ځانګړي ډول دا چې که د هرمز تنګی بیا پرانستل شي یا نوي بندیزونه ولګول شي، چین به د ایران ملاتړ ته دوام ورکړي او که نه، په ملګرو ملتونو کې به څه دریځ خپل کړي.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د عراق له لومړي وزیر سره په خبرو کې ویلي، چې ایران د نړیوالو قوانینو په چوکاټ کې خبرو اترو ته چمتو دی، خو د زور او فشار تر سیوري لاندې هېڅ ډول مذاکرات نه مني.

پزشکیان د عراق له لومړي وزیره غوښتي، چې له امریکايي چارواکو سره په خپلو اړیکو کې هغوی ته دا سپارښتنه وکړي، څو په سیمه کې د پوځي ګواښونو له زیاتولو لاس واخلي او د تاوتریخوالي د کمولو لپاره هڅې وکړي.

هغه زیاته کړې، چې د ایران ځواک یوازې د دغه هېواد لپاره نه، بلکې د مسلمانانو او په ځانګړي ډول د شیعه ټولنې لپاره یو مهم ملاتړ بلل کېږي.

نوموړي ټینګار کړی، چې سیمه‌ییز ثبات او امنیت باید د خبرو اترو او ډیپلوماسۍ له لارې تأمین شي، نه د پوځي فشارونو له لارې.

د «داعش-خراسان» ډلې د جمعیت علمای اسلام ګوند د مخکښ غړي او د اکوړه خټک د دارالعلوم حقانیه د استاد، مولانا محمد ادریس د وژل کېدو مسؤلیت منلی دی.

یادې ډلې په خپل ټېلګرام کې په یوه خپاره شوي بیان کې ادعا کړې چې د دوی جنګیالیو د خیبرپښتونخوا د چارسدې په سیمه کې د مولانا ادریس پر موټر برید ترسره کړی دی.

د راپور له مخې، په دغه برید کې نوموړی وژل شوی او له هغه سره دوه تنه ساتونکي ټپیان شوي دي.

د پاکستان حکومت تر اوسه د نوموړي د وژل کېدو په اړه څه نه دي ویلي.

د یادونې ده چې د مولانا ادریس وژل کېدو ګڼ غبرګونونه را پارولي دي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتین وایي، په خیبر پښتونخوا کې امنیتي وضعیت د اندېښنې وړ حد ته رسېدلی او هره ورځ بېلابېل قشرونه د تاوتریخوالي ښکار کېږي.

هغه دا څرګندونې د نامتو دیني عالم مولانا محمد ادریس د وژنې په غبرګون کې کړې دي او ویلي یې دي چې نوموړی یو دروند عالم و چې کلونه یې د دیني زده‌کړو خدمت کړی و.

پښتین د پېښې د هر اړخیزې څېړنې، د عاملینو د نیولو او سزا غوښتنه کړې او ټینګار یې کړی چې دا ډول پېښې نه یوازې کورنۍ، بلکې ټولنه هم اغېزمنوي.

هغه زیاته کړې چې د امنیت د خرابېدو دوام د خلکو باور کمزوری کړی او حکومت باید په دې برخه کې عملي ګامونه واخلي.

پښتین ویلي چې په خیبر پښتونخوا کې وضعیت ورځ تر بلې خرابېږي او زیاته کړې چې حکومت د دې ستونزې د حل لپاره هېڅ واضح او سنجیده تګلاره نه لري.