د امریکا فدرالي تحقیقاتي اداره (FBI) وايي، په افغانستان کې د بندي امریکايي وګړو د بېرته ستنولو لپاره به خپلې هڅې لا ګړندۍ کړي.

دې ادارې دا څرګندونې وروسته له هغه کړي چې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د طالبانو حکومت، د هغو هېوادونو په نوملړ کې شامل کړ چې بې ګناه امریکایان بندیانوي.

د FBI د برمته شویو کسانو د همغږۍ مرکز ویلي، په نورو هیوادونو کې د بند پاتې امریکايي وګړو د خلاصون لپاره به عملي اقدامات زیات کړي او ټینګار یې کړی چې د خپلو وګړو د ستنولو ژمنه به عملي کوي.

بل لور ته د طالبانو حکومت د کورنیو چارو وزارت د امریکا د بهرنیو چارو وزارت دغه پرېکړه رد کړې او ویلي یې دي چې د بنديانو د موضوع د حل لپاره خبرو ته چمتو دي.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د پاکستان له لومړي وزیر شهباز شریف سره په ټلیفوني خبرو کې خبرداری ورکړی چې که له هرې پوځي اډې پر ایران برید ترسره شي، هغه به د تهران له لوري مشروع هدف وګرځي.

پزشکیان په دې خبرو کې ویلي چې که ملګري ملتونه او نړیواله ټولنه د ایران پر وړاندې د پوځي بریدونو اصلي لاملونه په جدي ډول ونه څېړي، نو د نړیوال نظم او امنیت لپاره به جدي ګواښ رامنځته شي.

نوموړي دغه څرګندونې داسې مهال کړې چې راپورونه وایي امریکا د پاکستان په خاوره کې څو فعالې پوځي اډې لري، او ویل کېږي د ایران پر وړاندې د بریدونو په لومړیو کې له دغو اډو څخه هم کار اخیستل شوی دی.

تحریک طالبان پاکستان یا ټي‌ټي‌پي د خپل ورځني راپور په خپرولو سره ادعا کړې چې ځواکونو یې تېره ورځ د خیبر پښتونخوا په بېلابېلو سیمو کې پر پاکستاني پوځیانو ۱۵ جلا بریدونه کړي دي.

د یاد غورځنګ د راپور له مخې، دغه بریدونه په جنوبي وزیرستان، شمالي وزیرستان، کوزدیر، لکي مروت، مومند، پېښور، ټانک، باجوړ، خیبر او ډېره اسماعیل خان کې ترسره شوي دي.

ټي‌ټي‌پي ادعا کړې چې په دغو بریدونو کې لږ تر لږه ۱۴ پاکستاني عسکر وژل شوي او یو شمېر نور ټپیان دي.

بل لور ته، یادې ډلې ویلي چې د بنو له پوځي کینټ څخه شاوخوا ۲۰۰ پوځیانو د دوی له وېرې د تېښتې هڅه کړې، خو بېرته نیول شوي دي.

دغه غورځنګ ویلي چې دا پېښه د پوځ د ټیټ مورال څرګندونه کوي او ادعا یې کړې چې پوځیان دا جګړه د اسلام نه، بلکې د پردیو جګړه بولي.

ټي‌ټي‌پي همداراز ټینګار کړی چې د دوی مبارزه د پاکستان د ولس پر ضد نه ده، بلکې د هغه نظام پر وړاندې ده چې د دوی په وینا د هېواد اسلامي هویت او اقتصاد ته یې زیان رسولی دی.

یادې ډلې په پای کې پر پوځیانو غږ کړی چې د جګړې پر ځای د حلالې روزۍ لټه وکړي.

د خیبر پښتونخوا د صوبایي اسمبلۍ غړي عبدالغني اپرېدي د باړې په سیمه کې د پاکستان د امنیتي ارګانونو پر فعالیت شک څرګند کړی او ویلي یې دي چې وسله‌وال طالبان هلته په ښکاره ګرځي او خلک ځوروي.

نوموړي د پاکستان پر پوځي او امنیتي مشرانو غږ کړی چې د دغه وضعیت مخه ونیسي.

د هغه په وینا، امنیتي ادارې ادعا کوي چې په افغانستان کې د تحریک طالبان پاکستان مرکزونه پېژني، خو په خپله سیمه کې د لسګونو وسله‌والو مخه نه شي نیولی.

په همدې حال کې مولانا فضل الرحمن هم ویلي چې د شپې له خوا په سیمه کې واک د وسله‌والو په لاس کې وي او پولیس په تاڼو کې دننه پاتې کېږي.

د طالبانو حکومت د ویاند مرستیال حمدالله فطرت وايي چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د پاکستان پوځي ځواکونو د افغانستان په یو شمېر سرحدي ولایتونو کې د توپونو او هاوانونو پراخ بریدونه کړي دي.

د نوموړي په وینا، دغه بریدونه د پکتیا، پکتیکا، نورستان او خوست په ځینو سیمو کې ترسره شوي دي.

فطرت زیاته کړې چې د پکتیا د ډنډپټان ولسوالۍ کې د دغو بریدونو له امله درې تنه وژل شوي او درې نور ټپیان شوي دي.

د هغه په خبره، په نورو ولایتونو کې هغه سیمې چې د هاوانونو تر برید لاندې راغلې وې مخکې له مخکې تخلیه شوې وې، له همدې امله هلته د سر د زیان راپور نه دی ورکړل شوی.

هغه همدارنګه ویلي چې د دغو بریدونو له امله په یو شمېر سیمو کې خلکو ته د پام وړ مالي زیانونه اوښتي دي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زلنسکي ویلي، چې روسیې د ایران له حکومت سره د بې‌پیلوټه الوتکو په برخه کې ملاتړ پیل کړی او امکان لري چې د توغندیو او هوايي دفاع په برخه کې هم مرستې وکړي.

زلنسکي په یوه مرکه کې ویلي، اوسمهال اساسي پوښتنه همدا ده چې کوم هېواد به لومړی د ایران د رژیم د ملاتړ لپاره خپل پوځیان ولېږي.

هغه زیاته کړې چې ورته حالت مخکې هم رامنځته شوی و، کله چې شمالي کوریا شاوخوا ۱۰ زره سرتېري روسیې ته ولېږل، چې اوس هلته ځای پر ځای شوي او ښايي د جګړې لپاره اوکراین ته واستول شي.

د زلنسکي په خبره، ورته سناریو ښايي په ایران کې هم تکرار شي او روسیه خپل پوځیان دغه هېواد ته واستوي.

د جرمني لومړي وزیر فریدریش مرتس په تازه څرګندونو کې ویلي چې اندېښنه لري ښايي امریکا او اسراییل د ایران سره د روانې جګړې د پای ته رسولو لپاره روښانه او عملي پلان ونه لري.

مرتس دغه څرګندونې په برلین کې د چک جمهوریت له لومړي وزیر سره د لیدنې پر مهال کړې دي.

د هغه په وینا، شاوخوا یوه اوونۍ کېږي چې امریکا او اسراییل له ایران سره په جګړه کې ښکېل دي.

نوموړي زیاته کړې چې د جګړې له پیل وروسته د هرې ورځې په تېرېدو سره د جګړې د راتلونکې، پای او احتمالي پایلو په اړه پوښتنې او اندېښنې زیاتې شوې دي.

د جرمني لومړي وزیر ټینګار کړی چې نړیواله ټولنه باید د وضعیت د لا خرابېدو د مخنیوي لپاره د سیاسي او ډیپلوماټیکو لارو د موندلو هڅې زیاتې کړي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویل شوي چې د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د عمان د بهرنیو چارو له وزیر بدر بن حمد البوسعیدي سره ټلیفوني خبرې کړې دي.

د خبرپاڼې له مخې، په دې خبرو کې د دواړو هېوادونو ترمنځ پر دوه‌اړخیزو اړیکو او همدارنګه د سیمې پر وروستیو سیاسي او امنیتي تحولاتو د نظر تبادله شوې ده.

دواړو لورو د منځني ختیځ وروستی وضعیت اندېښمنوونکی بللی او پر ایران د امریکا او اسراییل بریدونه او د جګړې د پراخېدو هڅې یې غندلې دي.

په دې ټلیفوني خبرو کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ پر وروستي وضعیت هم بحث شوی او د افغانستان لوري د پاکستان د بریدونو او د طالبانو حکومت د متقابلو دفاعي اقداماتو په اړه خپل دریځ روښانه کړی دی.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د ملګرو ملتونو له سرمنشي انتونیو ګوترېش سره په ټلیفوني خبرو کې د امریکا او اسراییلو د وروستیو بریدونو او د هغوی د احتمالي پایلو په اړه بحث کړی دی.

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، عراقچي په دې خبرو کې د غیرنظامي مرکزونو په نښه کېدو ته په اشارې ویلي چې دغه بریدونه د نړیوالو قوانینو او بشردوستانه اصولو ښکاره سرغړونه ده.

هغه له نړیوالې ټولنې غوښتي چې د دغو بریدونو پر وړاندې روښانه دریځ خپل کړي او هغه په ښکاره ډول وغندي.

بل لور ته، د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش د نړیوالو قوانینو د درناوي پر اړتیا ټینګار کړی او ویلي یې دي چې باید د تاوتریخوالي د زیاتېدو مخه ونیول شي.

هغه همدارنګه په سیمه کې د روانو نښتو د بشري او امنیتي پایلو د مهارولو لپاره د ډیپلوماټیکو هڅو پر زیاتولو ټینګار کړی دی.

ازبکستاني رسنیو راپور ورکړی چې د افغانستان لپاره د ازبکستان د ولسمشر ځانګړي استازي عصمت‌الله اېرګاشیف د افغانستان لپاره د اروپايي ټولنه له ځانګړي استازي ګېل برتران سره انلاین غونډه کړې ده.

د راپورونو له مخې، په دې غونډه کې دواړو لورو د سیمې پر امنیتي وضعیت، په ځانګړي ډول د افغانستان او پاکستان ترمنځ پر روان وضعیت خبرې کړې دي.

همدارنګه د ازبکستان او اروپايي ټولنې استازو د افغانستان اړوند د سیاسي، اقتصادي او سیمه‌ییزو همکاریو د پراختیا پر لارو چارو هم بحث او د همغږۍ پر زیاتولو ټینګار کړی دی.

د غونډې ګډونوالو ویلي چې د سیمې ثبات د ټولو هېوادونو لپاره مهم دی او اړتیا ده چې د افغانستان په تړاو نړیواله همکاري او ډیپلوماټیکې هڅې لا پیاوړې شي.