د پاکستان حکومت وروسته له هغه چې ډونالډ ټرمپ اسلام‌اباد ته د امریکایي پلاوي د سفر د لغوه کېدو اعلان وکړ، په پلازمېنه کې د امنیتي محدودیتونو د کمولو بهیر پیل کړی دی.

ځایي چارواکو د شنبې په ماښام اعلان وکړ چې اوس د عامه ترانسپورټ او بار وړونکو وسایطو ته اسلام‌اباد ته د ننوتلو اجازه ورکړل شوې ده.

همدارنګه، د ښار ټول بس تمځایونه بېرته پرانیستل شوي؛ خو د فیض‌آباد تمځای تر بلې خبرتیا پورې تړلی پاتې دی.

دا پرېکړه وروسته له هغې شوې چې شاوخوا یوه اوونۍ اسلام‌اباد د نیمه قرنطین حالت کې و، چې د ښار د سلګونو زرو اوسېدونکو پر ژوند یې اغېز کړی و.

تمه کېږي چې د محدودیتونو په کمېدو سره به پلازمېنې ته د مېوو، سبزیجاتو او نورو اړینو توکو رسونه بېرته عادي حالت ته راوګرځي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي ویلي چې د خپل وروستي سفر پر مهال یې د ایران پر وړاندې د جګړې دایمي پای ته رسولو لپاره یو عملي او د تطبیق وړ چوکاټ تشریح کړی دی.

عراقچي په ایکس‌پاڼه کې په خپور شوي پیغام کې پوښتنه کړې چې ایا امریکا رښتیا هم د ډیپلوماسۍ د پرمخ وړلو جدي اراده لري که نه.

نوموړی او ورسره مل پلاوی له پاکستان څخه تر وتلو وروسته شاوخوا یو ساعت مخکې د عمان پلازمېنې مسقط ښار ته رسېدلي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان کړی چې د خپل ټیم هغه پلان شوی سفر یې لغوه کړی چې هدف یې په پاکستان کې د ایراني چارواکو سره لیدنه وه.

ټرمپ د فاکس نیوز سره په مرکه کې ویلي، چې د سټیو ویتکاف او جرد کوشنر په ګډون لوړپوړي استازي نور د اوږدې ۱۸ ساعته الوتنې لپاره نه استول کېږي.

هغه په ټینګار سره ویلي: «ټول کارتونه زموږ په لاس کې دي» او زیاته کړې یې ده چې ایران کولای شي هر وخت د امریکا سره اړیکه ونیسي؛ خو واشنګټن به نور د بې‌پایلې خبرو لپاره ابتکار وانخلي.

نیویارک ټایمز وایي، په امریکا کې د ګرین کارت ترلاسه کولو پخواني شرایطو کې بدلون راغلی او اوس د سیاسي نظرونو څرګندول هم د غوښتنلیک پر ارزونه اغېز کولی شي.

د راپور پر بنسټ، د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې تر نوو لارښوونو لاندې دا امکان شته چې هغه کډوال چې په سیاسي فعالیتونو کې برخه اخلي—لکه د فلسطین پلوه لاریونونه، په ټولنیزو رسنیو کې د اسراییلو پر ضد څرګندونې، یا د امریکا بیرغ ته سپکاوی—له ګرین کارت څخه محروم شي.

د نیوریارک ټایمز د معلومات له مخې، د تېر کال له لارښوونو وروسته د امریکایي ضد او یهود ضد نظریاتو ارزونه پراخه شوې ده.

د اسنادو له مخې، د اسراییلو نیوکه هم د شک وړ عامل په توګه یادېږي.

د نیویارک ټایمز په وینا، داسې ټولنیز پوسټونه چې پکې لیکل شوي وي چې په فلسطین کې د اسراییلو ترهګري ودروئ او د اسراییلو بیرغ پرې خط کش شوی وي، د منفي ارزونې لامل کېدای شي.

راپور زیاتوي چې د امریکا د کډوالو اداره، چې مخکې د قانوني کډوالۍ دروازه بلل کېده، اوس د کډوالو پر وړاندې د سختو پالیسیو یوه برخه ګرځېدلې ده.

همدارنګه ویل شوي چې د ګرین کارت د منلو کچه هم په وروستیو میاشتو کې تر نیمایي زیاته راټیټه شوې ده.

د دې ادارې مشر کانګرس ته ویلي:«په امریکا کې د هغو کسانو لپاره ځای نشته چې امریکایي ضد نظریات خپروي یا له ترهګرو ډلو ملاتړ کوي.»

د ایران د وسله‌والو ځواکونو د خاتم‌الانبیاء مرکزي قرارګاه، له لوري په یوه تازه اعلامیه کې خبرداری ورکړل شوی چې که پر ایران د سمندري محاصرې لړۍ دوام وکړي، نو امریکا به د ایران له «سخت غبرګون» سره مخ شي.

په دغه اعلامیه کې ویل شوي چې د هر ډول احتمالي برید په صورت کې، د ایران پوځ چمتو دی چې مقابل لوري ته «نور هم درانه او پراخ زیانونه» واړوي.

دا څرګندونې په داسې مهال کېږي چې لا هم د اسلام‌آباد د خبرو اترو دویم پړاو د هم مهاله ابهام سره مخ دی.

العربیه د یوې ایراني ډیپلوماتیکې سرچینې له قوله ویلي، چې د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د ایران د رهبرۍ غوښتنې په رسمي ډول د پاکستان چارواکو ته سپارلي دي.

سرچینه وایي، تهران په خپلو خبرو کې اسلام‌آباد ته ټینګار کړی چې ایران د ګواښونو د پای ته رسېدو او د “محاصرې” د ختمېدو له دریځ څخه نه اوړي، او دا یې د خپلو اساسي غوښتنو برخه بللې ده.

په ورته وخت کې دغه سرچینه زیاتوي چې ایران پاکستاني لوري ته د هغو “لسو مادو” پر ژمنتیا هم ټینګار کړی چې د تهران له خوا د احتمالي توافق لپاره وړاندې شوې دي، او د دې مادو پر عملي کولو یې د بشپړ تعهد غوښتنه کړې ده.

د سپینې ماڼۍ له خوا د امریکا د راتلونکو مذاکراتو لپاره د سټیو ویتکاف او جرد کوشنر د نومونو له اعلان سره هم‌مهاله، د العربیه راپورونه ښيي چې د خبرو اترو په اړه د تهران او واشنګټن دریځونه لا هم له یو بل څخه لرې دي.

د اسلام‌آباد څخه د راپورونو له مخې، ایران هڅه کوي د خبرو د کچې او ګډونوالو په انتخاب کې خپل شرطونه روښانه کړي او تر ډېره د داسې لوري سره تعامل ته تمایل لري چې د لوړې سیاسي کچې استازیتوب ولري، لکه د امریکا مرستیال ولسمشر جی ډی ونس.

سرچینې زیاتوي چې تهران د هغو مذاکراتو له بهیر سره موافق نه ښکاري چې پکې مخکې له مخکې یو اړخیز محدودیتونه یا «سرې کرښې» ټاکل شوي وي، او ټینګار کوي چې هر ډول خبرې باید د متقابل درناوي پر بنسټ وي.

په همدې حال کې، تر اوسه د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچی او امریکايي پلاوي ترمنځ د مستقیمې ناستې کوم رسمي مهالویش نه دی اعلان شوی، چې دا د خبرو د پیل په اړه د ابهام فضا لا پسې پراخوي.

بل خوا، د پاکستان د منځګړیتوب هڅې هم د پام وړ ګرځېدلې دي، او اسلام‌آباد داسې وړاندیز وړاندې کړی چې له مخې یې څو هېوادونه د ایران د اټومي پروګرام د څارنې په بهیر کې ونډه واخلي، څو د سیمه‌ییزو اندېښنو د کمولو لپاره یو ګډ او څو اړخیز میکانیزم رامنځته شي.

د طالبانو حکومت د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر اخوند په مشرۍ د یوې غونډې پر مهال د ګلبهار استوګنیز او سوداګریز ښارګوټي طرحه تصویب شوه.

په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، چې یاده طرحه د ښاري پراختیا او اقتصادي ارزښتونو په نظر کې نیولو سره په پرنسیپ کې تایید شوې.

په راپور کې ویل شوي چې خصوصي سکتور د دې ښارګوټي د جوړولو لپاره شاوخوا ۸ میلیارده ډالره د پانګونې لېوالتیا ښودلې ده.

ویل شوي، دغه پروژه به پر شاوخوا ۱۱ زره جریبه ځمکه تطبیق شي او د چارواکو په وینا، د زرګونو هېوادوالو لپاره به د استوګنې اسانتیاوې برابرې کړي او همداراز به لسګونو زرو کسانو ته د کار فرصتونه رامنځته کړي.

د چارو ادارې پخواني رئیس فضل محمود فضلي ویلي، چې ملي یووالی د تعامل له واضح او منل شوو قاعدو راټوکېږي، نه د زور، ټوپک، وعظ او تشو شعارونو له لارې.

هغه زیاته کړې، چې د ملي یووالي د تحقق یوازینۍ لار دا ده چې د ملي وثیقې یا اساسي قانون پر بنسټ د ټولنې د ټولو وګړو او بېلابېلو اقشارو ترمنځ د ګډ ژوند او تعامل روښانه قواعد ومنل شي.

فضلي ټینګار کړی، چې له اجتماعي قرارداد پرته بله هېڅ بدیله لاره نه شته او که دا بنسټیز اصول نه وي، هر جوړښت ماتېدونکی پاتې کېږي.

د انټرنېټ د بندښتونو څارونکي نړیوال بنسټ “نت‌بلاکس” راپور ورکړی چې په ایران کې د انټرنېټ د محدودیت له پیل څخه اته اوونۍ تېرې شوې دي.

د دې راپور له مخې، دا اختلال اوس د ۵۷ ورځو یا ۱۳۴۴ ساعتونو مودې ته رسېدلی او لا هم دوام لري.

نت‌بلاکس ویلي چې دا د حکومتي پرېکړې له مخې د انټرنېټ بندښت د خلکو اړیکې له یو بل سره خرابې کړي، کورنۍ یې له یو بل جلا کړې او همدارنګه یې د هېواد اقتصاد ته د پام وړ زیان رسولی دی.