مذاکرات ایران و آمریکا که به میزبانی سوئیس و با میانجی‌گری پاکستان و قطر برگزار شده بود، روز یک‌شنبه به پایان رسید.

عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در گزارشی از نتایج این گفت‌وگوها اعلام کرد که تحریم‌های صادرات نفت و پتروشیمی ایران به حالت تعلیق درآمده و محاصره دریایی این کشور پایان یافته است.

به گفته عراقچی بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران نیز آزاد شده و دو طرف درباره برخی موضوعات مورد اختلاف به تفاهم‌هایی دست یافته‌اند.

این مذاکرات در حالی برگزار شد که اظهارات دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده، درباره احتمال حمله مجدد به ایران، برای مدتی روند نشست را با اختلال مواجه کرد.

در همین حال سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در واکنش به این اظهارات هشدار داده است که در صورت ادامه تهدیدها، تهران از برگزاری نشست‌های مستقیم با آمریکا خودداری خواهد کرد.

سخن‌گوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر حکومت طالبان می‌گوید اگر جامعه جهانی از تنوع نظام‌ها و حق تعیین سرنوشت ملت‌ها سخن می‌گوید، باید این اصل را در مورد جوامع اسلامی نیز بپذیرد.

سیف‌الاسلام خیبر در صفحه ایکس خود نوشته است که همان‌گونه که فرانسه حق دارد نظام سکولار داشته باشد و ایالات متحده بر اساس نظام قانونی خود عمل می‌کند، افغانستان نیز حق دارد نظام سیاسی و اجتماعی خود را بر پایه ارزش‌های دینی و فرهنگی اکثریت مردم تنظیم کند.

او با تأکید بر این‌که هیچ کشوری آزادی مطلق را نمی‌پذیرد، گفته است کشورهایی که اکثریت مسلمان دارند می‌توانند زندگی عمومی و ساختارهای اجتماعی خود را بر اساس ارزش‌های دینی تنظیم کنند.

سخن‌گوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر همچنین افزوده است که اگر از سوی هر مأمور یا محتسبی رفتار نادرستی صورت گیرد باید اصلاح و رسیدگی شود.

د طالبانو حکومت د امربالمعروف او نهی عن المنکر وزارت ویاند سيف‌الاسلام خیبر ویلي چې که نړیواله ټولنه د تنوع او د ملتونو د ځان‌تعیین حق ته درناوی کوي؛ نو باید دا اصل د اسلامي ټولنو په اړه هم ومني.

سيف‌الاسلام خیبر په خپل اېکس کې ویلي چې لکه څنګه فرانسه د خپل سیکولر نظام د ساتلو حق لري او متحده ایالات خپل حقوقي نظام لري، همدارنګه افغانستان هم حق لري چې خپل حکومت د خپل اکثریت خلکو د دیني او کلتوري ارزښتونو پر بنسټ تنظیم کړي.

هغه ویلي چې په نړۍ کې هېڅ حکومت مطلقه آزادي نه مني، او یو اسلامي اکثریت لرونکی هېواد حق لري چې عامه ژوند د خپلو دیني ارزښتونو مطابق تنظیم کړي.

نوموړي دا هم ټینګار کړی چې که کوم رسمي مامور یا د امربالمعروف کارکوونکی ناسم چلند وکړي، نو باید اصلاح شي.

مولوی نور جلال جلالی وزیر صحت‌عامه حکومت طالبان در دیدار با داکتر تاج‌الدین اویلا رئیس اداره یونیسف برای افغانستان درباره اجرای نظارت مشترک به‌منظور ارزیابی خدمات صحی بهبود فعالیت مؤسسات تطبیق‌کننده تحت تمویل یونیسف و رفع مشکلات و نواقص موجود بحث و تبادل نظر کرد.

در این دیدار وزیر صحت‌عامه بر حل سریع کمبودی‌ها و چالش‌های موجود در ارائه خدمات صحی از سوی مؤسسات تطبیق‌کننده تأکید کرده و خواستار توجه و همکاری بیشتر یونیسف در این زمینه شد.

در همین حال رئیس اداره یونیسف برای افغانستان اطمینان داد که این نهاد برای بهبود هماهنگی و رفع مشکلات موجود، همکاری‌های لازم را با وزارت صحت‌عامه ادامه خواهد داد.

د قزاقستان د ولسمشر ځانګړي استازي یرکین توکوموف ویلي چې د طالبانو حکومت نوم له ترهګریزو ډلو له لېست څخه ایستل دا معنا نه لري چې د طالبانو حکومت اداره په رسمي ډول په رسمیت پېژندل شوې ده.

هغه ټینګار کړی چې قزاقستان د طالبانو له حکومت سره د تعامل پرته د رسمیت پېژندنې تګلاره تعقیبوي.

هغه ویلي چې قزاقستان د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د پرېکړو سره سم عمل کوي او د افغانستان په اړه یې دریځ د نړیوالو اصولو پر بنسټ دی.

توکوموف زیاته کړې چې د افغانستان اوسنی وضعیت ډېر پېچلی دی، او که اقتصادي، بشري یا اداري تشه رامنځته شي، نو دا تشه به حتمي د منفي او ګډوډو پایلو له لارې ډکه شي.

هغه ویلي چې له افغانستان سره مرستې عملي ارزښت لري او د ټولې سیمې د امنیت لپاره مهمې دي.

د هغه په وینا، د افغانستان په قانوني اقتصادي بهیرونو کې شاملول د مخدره موادو د قاچاق، ناقانونه کډوالۍ او د سرحدونو هاخوا د ترهګرۍ د مخنیوي تر ټولو اغېزمنه لاره ده.

قزاقستان په ۲۰۲۴ کال کې د طالبانو حکومت نوم د ترهګریزو ډلو له لېست څخه ایستلی و.

د قزاقستان د لومړي وزیر مرستیال او د اقتصاد وزیر، سریک ژومانګارین، ویلي چې که افغانستان او پاکستان رسمي غوښتنه وکړي، هېواد یې چمتو دی څو د دواړو ګاونډیو هېوادونو ترمنځ د اړیکو د ښه والي او اختلافاتو د حل لپاره د منځګړي رول ترسره کړي.

ژومانګارین ټینګار کړی چې د قزاقستان بهرنۍ تګلاره د شخړو د سوله‌ییز حل، متقابل تفاهم او ډیپلوماسۍ پر بنسټ ولاړه ده، او استانې تل د خبرو اترو له لارې د ستونزو د هواري ملاتړ کړی دی.

په ورته وخت کې، د افغانستان د سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي، زلمی خلیلزاد، له پاکستانه غوښتي چې د تاوتریخوالي او کړکېچ د زیاتولو پر ځای له کابل سره مستقیمې او رغنده خبرې پیل کړي.

خلیلزاد ویلي، افغان چارواکو د پاکستان د امنیتي اندېښنو د حل لپاره یو شمېر عملي وړاندیزونه وړاندې کړي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د باور فضا د رامنځته کېدو فرصت شته.

د مالیزیا لومړي وزیر، انور ابراهيم ویلي چې د ایران د جګړې د پای ته رسولو په اړه د روانو ډیپلوماتیکو هڅو پرمختګ د دې زمینه برابره کړې چې په هېواد کې د سبسایډي لرونکو ډیزلو بیې له راتلونکې میاشتې راکمې شي.

انور ابراهیم زیاته کړې چې د پاکستان لومړي وزیر، شهباز شريف ورته ډاډ ورکړی چې د منځني ختیځ کړکېچ د ارامېدو په لور روان دی، او دا پرمختګونه کولی شي د نړیوالو انرژۍ بازارونو ثبات ته هم لاره هواره کړي.

نوموړي څرګنده کړې چې د سیمې د تاوتریخوالي کمېدل او د تیلو د نړیوالو بیو ټیټېدل به د مالیزیا د انرژۍ پر لګښتونو مثبت اغېز ولري، چې له امله یې حکومت د سون توکو په برخه کې د خلکو لپاره د لا ډېرو اسانتیاوو پلان لري.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر، عباس عراقچي، ویلي چې د پاکستان او قطر پرله‌پسې ډیپلوماتیکو هڅو د لبنان د کړکېچ د هواري په برخه کې د پام وړ پرمختګونه رامنځته کړي دي.

عراقچي په اېکس کې په یوه پیغام کې لیکلي چې د دغو هڅو په پایله کې د ایران د نفتو او پتروشیمي صادراتو پر وړاندې ځینې محدودیتونه لرې شوي، اقتصادي محاصره کمه شوې، د ایران د کنګل شویو شتمنیو یوه برخه ازاده شوې او د هېواد د بیارغونې او پراختیا لپاره یو پراخ پروګرام پیل شوی دی.

هغه زیاته کړې چې په لبنان کې د تاوتریخوالي کمېدل به د وروستیو تفاهماتو او ډیپلوماتیکو هڅو لپاره لومړنۍ عملي ازموینه وي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر ټینګار کړی چې د سیمې ثبات او د شخړو سوله‌ییز حل د ټولو ښکېلو لورو د ګډو هڅو او ژمنتیا غوښتنه کوي.

قطر او پاکستان په یوه ګډه اعلامیه کې ویلي چې د امریکا او ایران ترمنځ د لوړې کچې لومړنۍ خبرې، چې په سویس کې ترسره شوې وې، په مثبت او رغنده چاپېریال کې پای ته رسېدلې دي.

د اعلامیې له مخې، دواړو لورو هوکړه کړې چې د خبرو اترو د بهیر د څارنې لپاره یوه لوړه کچه کمېټه جوړه کړي.

دغه کمېټه به د راتلونکو مذاکراتو لارښوونه کوي او د داسې چوکاټ پر جوړولو به کار کوي چې د راتلونکو ۶۰ ورځو په موده کې وروستۍ سیاسي هوکړې ته لار هواره کړي.

همداراز، د اټومي پروګرام، اقتصادي بندیزونو او د اختلافاتو د حل په اړه تخنیکي خبرې به په راتلونکو پړاوونو کې دوام ولري.

په اعلامیه کې راغلي چې د منځګړو هېوادونو په نوښت به د هرمز تنګي د امنیت او د احتمالي غلط فهمیو د مخنیوي لپاره د مستقیمو اړیکو یوه کرښه جوړه شي.

سربېره پر دې، د لبنان اړوند د تاوتریخوالي د کمولو لپاره به ځانګړی همغږی میکانیزم هم رامنځته شي.

قطر او پاکستان ټینګار کړی چې د تهران او واشنګټن ترمنځ د اختلافاتو د سوله‌ییز حل او یوې هراړخیزې هوکړې د ترلاسه کولو لپاره به خپلو ډیپلوماتیکو هڅو ته دوام ورکړي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت په یوې خپرې کړې اعلامیې کې ویلي، د راس لفان صنعتي ښار په یوې فابریکې کې د تخنیکي ستونزې له امله داخلي چاودنه رامنځته شوې ده.

اعلامیه لیکلي د ملکي دفاع ډلې د پېښې د مدیریت او کنټرول لپاره سیمې ته رسیدلي دي.

د چارواکو په وینا، په دې پېښه کې هېڅ ډول مرګ‌ژوبله نه ده رامنځته شوې.