د ایران د سره صلیب کمیټې مشر، کولیوند راپور ورکړی چې ایران سره د اسرائیلو او امریکا د جګړې له پیل راهیسې په ایران کې ۸۱ زره او ۳۶۵ غیرنظامي واحدونه تر برید لاندې راغلي دي.

د راپور له مخې په دغه بریدونو کې ۶۱ زره ۵۵۵ کورونه، ۱۹ زره سوداګریز مرکزونه، ۲۷۵ روغتیایي مرکزونه، ۴۹۸ ښوونځي، ۱۷ د سره صلیب کمیټې څانګې او پایګاوې، ۴۸ مرستندویه وسایط او ۴۳ امبولانسونه هم هدف ګرځول شوي دي.

کولیوند ویلي، چې دغه کمیټه ۲۴ ساعته فعاله ده او له څلور میلیونو داوطلبانو څخه ۱۰۰ زره روزل شوي د چټک غبرګون ټیمونه د پیښې په څلورو دقیقو کې هر ځای ته رسیږي.

د سره صلیب نړیوالې کمیټي راپور ورکړی، چې په افغانستان کې د اوبو لاسرسی ورځ تر بلې سختېږي او په کلیوالو سیمو کې جګړې، وچکالۍ، کمو بارانونو، د نفوس زیاتوالي او راستنېدونکو، د څاه ګانو او کاريزونو اوبه تر فشار لاندې راوستي دي.

یادې کمیټې ویلي، ښاري سیمې لکه کابل، مزار او کندهار هم له شدیدو ستونزو سره مخ دي، چې په په کندهار کې ډېری څاه ګانې وچې شوي او د ځینو څاه ګانو اوبه له ۱۰۰ مترو ژورې شوې دي.

د راپور له مخې، کورنۍ اړ شوي چې پاکې اوبه له ټانکرونو واخلي یا پسې اوږده واټن سفر وکړي.

د سره صلیب د دغه نړیوالې کمیټې په وینا، د افغانستان د اوبو وضعیت ښيي چې د معلوماتو راټولونه، قوي سیستمونه او همغږي اقدامات د خلکو روغتیا، ژوند او ثبات خوندي کولو لپاره ضروري دي.

د ایران د پارلمان رئیس محمدباقر قالیباف د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له وروستي ګواښ وروسته سخت غبرګون ښودلی دی.

قالیباف په ټولنیزه شبکه «ایکس» کې خبرداری ورکړی چې که د ایران برېښناکوټې او نور بنسټیز تاسیسات په نښه شي، نو سمدستي به د سیمې په کچه د انرژۍ او تېلو ټول حیاتي تاسیسات مشروع اهداف وګرځي او «په نه‌ستنېدونکي ډول» به له منځه یوړل شي.

دا څرګندونې وروسته له هغه مخې ته راغلې چې ټرمپ ایران ته د ۴۸ ساعتونو مهلت ورکړی ترڅو د هرمز تنګی پرانیزي، او که یې ونه کړي، د ایران پر برېښناکوټو به بریدونه پیل کړي.

ایران تل د هرمز تنګی د بندېدو په اړه حساسیت ښودلی او د قالیباف خبرداری د هغه هېواد د سخت دریځ سیاست څرګندونه ګڼل کېږي.

د قطر د ملي دفاع وزارت، اعلان کړی چې نن سهار د دغه هېواد په سیمه‌ییزو اوبو کې د یوې پوځي چورلکې د لوېدو له پېښې وروسته، د ژغورنې او لټون عملیاتو په ترڅ کې د شپږو کسانو د مړینې پخلی شوی دی.

د وزارت په وینا، په مړو شویو کې د قطر د وسله‌والو ځواکونو پیلوټ کپتان مبارک سالم دوای المرّي، سارجنټ فهد هادي غانم الخیارین، او کورپورل محمد ماهر محمد شامل دي.

همدارنګه د قطر، ترکیې ګډو ځواکونو یو افسر مېجر سنان تاش‌تېکین، او دوه ترکي ملکي همکاران سلیمان جمره کهرامان او اسماعیل انس جان هم په دې پېښه کې وژل شوي دي.

چارواکي وایي چې د قطر د وسله‌والو ځواکونو د بل پیلوټ کپتان سعید ناصر سامخ د موندلو لپاره لټون لا هم روان دی.

د طالبانو حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت وایي، چې نن یکشنبه د سهار شاوخوا نهه نیمې بجې د کونړ ولایت ناړۍ ولسوالۍ په شانپټ سیمه کې د پاکستان د پوځ له لوري پر یو هاوان ډزې شوې، چې له امله یې یو ملکي کس وژل شوی او یوه ښځه ټپي شوې ده.

هغه ویلي، چې همداراز، د یاد رژیم مليشو د پکتیکا ولایت شکین ولسوالۍ کې د ملکي خلکو پر موټر ډزې کړې، خو د موټر سپرلۍ سالمه پاتې شوې او کوم چاته پکې زیان نه دی رسېدلی.

د ایران د پارلمان د ملي امنیت کمېسیون غړي علا کړی چې هېواد ءالدین بروجردي ویلي، چې د هرمز له تنګي څخه د تېرېدونکو ځینو کښتیو نه به له دې وروسته د تېرېدو فیس اختیستل کېږي.

علاءالدین بروجردي ویلي، دا اقدام د یوه نوي عملي تګلارې برخه ده چې له مخې یې هره هغه کښتۍ چې د بېلابېلو دلایلو له مخې له دې مهمې سمندري لارې تېرېږي، به شاوخوا دوه میلیونه ډالره فیس ورکوي.

د هغه په وینا، دا پرېکړه د اوږدې مودې وروسته یو بدلون ښيي او عملي شوې ده.

نوموړي د دې ګام د دلیل په توګه د روانو کړکېچونو لګښتونه یاد کړل او ویې ویل: «جګړه لګښت لري، نو طبیعي ده چې موږ باید له دې لارې عواید ترلاسه کړو.»

بروجردي د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د څرګندونو په غبرګون کې هم توند دریځ خپل کړ.

هغه ویلي، که پر ایران فشار زیات شي، نو تهران کولی شي د خپلو سیالانو د انرژۍ بنسټونه په لنډ وخت کې په نښه کړي.

هغه ټینګار وکړ چې د سیمې وضعیت حساس دی او هر ډول فشار یا ګواښ کولای شي کړکېچ نور هم پراخ کړي.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر، هاکان فیدان ویلي چې د خلیج هېوادونو لخوا تهران ته وروستی خبرداری ورکړل شوی او ویل شوي که د ایران بریدونه دوام وکړي، ښايي اړ شي چې متقابل اقدام وکړي.

د «میدل‌ایست آی» د راپور له مخې، په ریاض کې په یوې سیمه‌ییزې غونډه کې فیدان ویلي، د خلیج هېوادونه پوښتنه کوي چې ولې ایران دوی په نښه کړي دي.

هغه زیاته کړې، دغه هېوادونه ټینګار کوي چې د روانې جګړې په پیل کې یې هیڅ رول نه درلود او دا موضوع د دوی لپاره جلا قضیه ده.

فیدان څرګنده کړې چې د سیمې هېوادونه باور لري، بریدونه پر دوی ناعادلانه دي او باید د ایران اقداماتو ته ځواب ورکړل شي.

همداراز ویل شوي، ایران یوازې پوځي مرکزونه نه، بلکې غیر پوځي بنسټونه او اقتصادي اهداف هم په نښه کړي، چې دا عمل قصدي ګڼل کېږي.

ایران د ډونالډ ټرمپ د وروستي ګواښ په غبرګون کې ویلي، که د دغه هېواد د انرژۍ بنسټونه په نښه شي؛ نو د امریکا اړوند بنسټونه به هم په سیمه کې هدف وګرځي.

د ایران د خاتم‌الانبیا مرکزي قرارګاه په یوه اعلامیه کې ویلي، که د ایران د سون‌توکو او انرژۍ زېربناوې تر برید لاندې راشي، نو د امریکا او د هغې د متحدینو اړوند د انرژۍ، معلوماتي ټکنالوژۍ او د اوبو د تصفیې ټول بنسټونه به په سیمه کې هدف وګرځول شي.

دا څرګندونې وروسته له هغه شوې چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ایران ته ۴۸ ساعته وخت ورکړی، څو د هرمز تنګی په بشپړه توګه پرانیزي او ګواښ یې کړی چې که دا کار ونه شي، امریکا به د ایران برېښنايي بټۍ په نښه او له منځه یوسي.

ایراني چارواکو ټینګار کړی چې که پر ایران برید وشي، دوی به هم متقابل اقدام وکړي.

د روغتیا نړۍوال سازمان اعلان کړی چې په سوډان کې پر یوه ملکي روغتون د برید له امله د ماشومانو، ناروغانو او روغتیايي کارکوونکو په ګډون لسګونه کسان وژل شوي او ټپیان شوي دي.

د دې سازمان په وینا، دغه برید پرون د دارفور د «الضعین» پر تدریسي روغتون ترسره شوی، چې له امله یې لږ تر لږه ۶۴ کسان وژل شوي او ۸۹ نور ټپیان شوي دي.

همداراز ویل شوي چې د روغتون ودانۍ او تجهیزات په بشپړ ډول ویجاړ شوي دي.

د روغتیا نړۍوال سازمان عمومي رییس دغه برید په کلکو ټکو غندلی او ټینګار یې کړی چې د برید له امله په ښار کې روغتیايي خدمات په بشپړه توګه درېدلي دي.

نوموړي یو ځل بیا له ښکېلو لورو غوښتي چې په جګړو کې روغتونونه او طبي کارکوونکي خوندي وساتي.

یوې جرمني رسنۍ راپور ورکړی چې د طالبانو حکومت یو ډیپلومات د جرمني د حکومت له خبرتیا پرته په برلین کې د افغانستان د سفارت د رییس په توګه ټاکل شوی دی.

د راپور له مخې، دغه ټاکنه د جرمني د چارواکو له رسمي موافقې پرته شوې او تر اوسه د دې موضوع په اړه روښانه جزئیات نه دي ورکړل شوي.

بل لور ته، د طالبانو حکومت تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.