د اسراییلو ۱۳ شبکې خبر ورکړی چې د امریکا «یو اېس اېس ابراهام لېنکن» الوتک وړونکې بېړۍ د یکشنبې په ماښام منځني ختیځ ته رسېدلې او ایران ته نږدې ځای پر ځای شوې ده.

همداراز ویل شوي، چې یوه بله امریکایي بېړۍ د پرمختللو توغندیزو دفاعي سیسټمونو سره د اسراییل پر لور روانه ده.

دا په داسې حال کې ده چې د ایران او امریکا ترمنځ تاوتریخوالی زیات شوی او ځینو نړیوالو هوايي شرکتونو د امنیتي اندېښنو له امله د ایران او عراق له هوايي حریم څخه خپلې الوتنې ځنډولې یا یې لارې بدلې کړې دي.

په همدې وخت کې د اسراییلو د پوځ د شمالي قوماندې قوماندان ویلي، چې د امریکا د احتمالي برید په صورت کې به د اسراییلو پوځ د هر ډول کړکېچ لپاره بشپړ چمتو وي، او د حزب‌الله د احتمالي رول څارنه هم روانه ده.

د خېبرپښتونخوا د بنو ولسوالۍ د دومېل په سیمه کې، ناپېژاندو وسله‌والو د افغان کډوالو پنډغالي ته نږدې د امن کمېټې یو غړی خواجت‌الله په ډزو وژلی او د هغه تره‌زوی نسیم‌الله یې ټپي کړی دی.

پولیس وایي، پېښه هغه مهال شوې چې دوی دواړه په یوه هټۍ کې د توکو په پېرلو بوخت وو.

د پولیسو په وینا، د برید انګېزه لا هم نه‌ده روښانه شوې او پلټنې روانې دي.

تر اوسه کومې ډلې د برید مسؤلیت نه‌دی منلی.

دا برید په داسې حال کې شوی، چې څو ورځې وړاندې په ډېره اسماعېل خان کې هم د امن کمېټې پر مشر د واده پر مراسمو ځانمرګی برید شوی و، چې لس کسان پکې وژل شوي وو.

د اسرائیلو د پوځ د شمالي قرارګاه قومندان، رافي میلو ویلي چې د اسرائیلو پوځ د ایران له‌خوا د احتمالي غچ اخیستونکي برید لپاره چمتووالی نیسي، په ځانګړي ډول که چېرې امریکا پر ایران برید وکړي.

میلو په هغو څرګندونو کې چې د اسرائیلو د ۱۲م چینل له‌خوا خپرې شوې، ویلي چې امریکا په ټول منځني ختیځ کې خپل پوځي حضور پیاوړی کړی دی.

هغه زیاته کړې:«که امریکا پر ایران د برید پرېکړه وکړي، د اسرائیلو پوځ به د هر ډول احتمالي کړکېچ لپاره په تر ټولو لوړه کچه د تیارسۍ حالت کې وي.»

نوموړي همدارنګه ویلي چې اسرائیل په نږدې توګه څاري چې آیا حزب‌الله به د یوې پراخې نښتې برخه وګرځي او که نه.

د کابل پخواني والي احمدالله علیزي ویلي، چې د افغانانو ترمنځ یووالی د هېواد د ټولو ستونزو د حل یوازینۍ لار ده.

نوموړي ټینګار کړی چې د افغانستان ستونزې له ملي یووالي پرته بله حل لاره نه لري.

جهادي مشر شیخ الحدیث والقران استاد عبدالرب رسول سیاف د طالبانو پر حکومت غږ کړی چې «له خدایه ووېریږي او دیني لارښوونې سرچپه نه کړي».

نوموړي ویلي، اسلام د عدالت دین دی او هر ډول امتیاز باید د بې‌وزلو او بې‌وسه خلکو لپاره وي، نه د شتمنو او زورواکو لپاره.

سیاف دا څرګندونې د یکشنبې په ورځ پر خپله ټولنیزه شبکه ایکس خپرې کړې او د طالبانو حکومت پر سیاستونو یې سختې نیوکې کړې.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو حکومت تازه جزایي اصول‌نامه، چې شیخ هبت‌الله اخوندزاده توشیح کړې، د «باغي» د وژنې حکم، د غلامۍ اصطلاح کارول او د خلکو د ټولنیز مقام پر بنسټ د مجازاتو ټاکل شاملوي، چې د کورنیو او بهرنیو بنسټونو او د حقونو د فعالانو پراخې نیوکې یې راپارولې دي.

د امریکا د ولسمشر ځانګړي استازي سټیو ویتکاف اعلان کړی، چې د امریکا او اسراییلو تر منځ د لوړې کچې سیاسي لیدنه د غزې لپاره د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ۲۰ مادو پلان د دوهم پړاو پر عملي کېدو متمرکزه وه.

نوموړي په خپله ایکس پاڼه لیکلي، په دې لیدنه کې چې له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره ترسره شوه، دواړو لورو د پلان د پلي کېدو، د امنیتي ترتیباتو او د راتلونکو مرحلو پر همغږۍ ژور بحث وکړ.

امریکايي پلاوي ټینګار کړی چې واشنګټن او تل‌ابیب د غزې په اړه په ګډه کار کوي او دا همکاري د سیمې د ثبات لپاره مهمه بلل کېږي.

سټیو ویتکاف زیاته کړې چې خبرې «مثبتې، رغنده او د راتلونکي لپاره هیله‌بښونکې» وې او دواړه لوري د ګډو اهدافو د پرمخ بیولو لپاره پر عملي ګامونو سلا شوي.

دغه لیدنه داسې مهال شوې چې د غزې وضعیت د سیمې د سیاسي او امنیتي بدلونونو په محور بدل شوی او امریکا هڅه کوي د نوي پلان له لارې د سیمې راتلونکې بڼه بدله کړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د ایران او پاکستان د بهرنیو چارو وزیرانو عباس عراقچي او اسحق ډار په ټلیفوني خبرو کې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا کې د ایران پر ضد د لوېدیځ له‌خوا د وړاندې شوي پرېکړه‌لیک پر وړاندې د پاکستان دریځ وستایل شو.

خبرپاڼه زیاتوي، چې دواړو لورو د هېوادونو پر خپلواکۍ، نه‌لاسوهنې او د تهران او اسلام‌اباد ترمنځ د همکاریو پر پیاوړتیا ټینګار کړی دی.

په خبرپاڼه کې همداراز راغلي، چې دواړو وزیرانو د سیمې پر روانو تحولاتو او نړیوالو پرمختګونو هم نظرونه تبادله کړي او هوکړه یې کړې چې د ګډو ګټو د ساتنې لپاره به سیاسي او ډیپلوماټیکې اړیکې لا پراخوي.

د پاکستان سترې محکمې اعلان کړی چې که سړی د خپلې لومړۍ میرمنې له رضایت پرته دوهم واده وکړي، قانوني سزا به ولري.

محکمې حکم کړی، چې ښځه حق لري په داسې حالت کې د نکاح فسخ غوښتنه وکړي، او د مېړه سره د ګډ ژوند نه کول یې نافرماني نه ګڼل کېږي.

د پاکستان پارلمان هم د ۲۰۲۶کال کورني تاوتریخوالي مخنیوي او ملاتړ قانون تصویب کړ.

په دې قانون کې د طلاق تهدید، د دوهم واده تهدید، توهین، رواني یا عاطفي زیان رسول او ښځه د ګډ ژوند کولو لپاره مجبورول د جرمونو په توګه تعریف شوي دي او د دې قانون مجازات یې له شپږو میاشتو تر درې کلونو زندان او تر ۱۰۰ زره روپیو جریمې پورې ټاکلي.

د قانون هدف د کورنۍ ټولو غړو، په ځانګړي توګه ښځو، ماشومانو او عمر خوړلیو د حقوقو خوندي کول او د کورني تاوتریخوالي مخنیوی دی.

د اسټرالیا لومړي وزیر انتوني البانېز د افغانستان په جګړه کې د ناټو د رول په اړه د ډونالډ ټرمپ څرګندونې د نه منلو وړ بللې دي.

نوموړي ویلي، د اسټرالیايي سرتېرو قربانۍ او زړورتیا باید هېڅکله کم ارزښته ونه ګڼل شي، په ځانګړي ډول د هغو ۴۷ کورنیو په خاطر چې خپل عزیزان یې په افغانستان کې له لاسه ورکړي دي.

البانېز ټینګار کړی چې شاوخوا ۴۰ زره اسټرالیايي سرتېرو د خپلو متحدینو تر څنګ د ګډو اهدافو لپاره جګړه کړې ده.

دا څرګندونې وروسته له هغې کېږي، چې ټرمپ تر دې وړاندې ادعا کړې وه چې ناټو ځواکونو د افغانستان جګړه کې له لومړۍ کرښې ځان لرې ساته.

د افغانستان د ستراتیژیکو او سیمه‌ییزو مطالعاتو انستیتیوت له لوري د «افغانستان اقتصادمحوره حکومتولي» کتاب د مخکتنې غونډه جوړه شوه. په دې غونډه کې ویناوالو د یاد کتاب لیکل د افغانستان د اقتصادي ستونزو د حل لپاره یو مهم او پر وخت ګام وباله.

ویناوالو ټینګار وکړ چې دا کتاب د اقتصادي حکومتدارۍ لپاره عملي لیدلوری وړاندې کوي او کولای شي د هېواد د ځان‌بسیاینې، کارموندنې او اقتصادي ثبات په برخه کې اغېزمن رول ولوبوي. هغوی د طالبانو له حکومت څخه وغوښتل چې د دې کتاب نظریات او وړاندیزونه د خپلو اقتصادي برنامو د حل‌لارو په توګه په پام کې ونیسي.

غونډه کې د پخواني جمهوري حکومت او د طالبانو حکومت یو شمیر چارواکو او د نظر خاوندانو ګډون کړی وو.