د پاکستان د خیبر پښتونخوا ایالت په اورکزي سیمه کې د وسلوالو دوو ډلو ترمنځ نښته شوې چې له امله یې څو کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.
د راپورونو له مخې، د داعش خراسان اړوند وسلهوال د تحریک طالبان پاکستان له غړو سره په شیخان سیمه کې مخامخ شوي او ترمنځ یې سخته وسلهواله جګړه شوې ده.
ویل کېږي شخړه د سیمې پر نفوذ او مالي سرچینو د اختلاف له امله رامنځته شوې وه.
په جګړه کې د داعش د یو قومندان په ګډون درې غړي وژل شوي.
بل لور ته د تحریک طالبان پاکستان یو وسلهوال کس هم وژل شوی او څو نور ټپیان شوي دي.
د امریکا د قضايي نظام عالي هیئت منصفه درې ایراني انجنیران، چې د سیلیکونوېلي اوسېدونکي دي، د سوداګریزو رازونو د غلا او د محرمو معلوماتو د لېږد په تور تورن کړي دي.
د محکمې له صادر شوې دوسیې له مخې، ۳۲ کلن سرور قندعلي، د هغه ۴۱ کلنه خور سمانه قندعلي او د سمانې مېړه ۴۰ کلن محمدجواد خسروي، ټول د ایران تابعیت لري او تور پرې دی چې د ګوګل او ځینو نورو شرکتونو محرم معلومات یې غلا کړي دي.
د امریکا څارنوالۍ ویلي، دواړو خويندو مخکې په ګوګل کې کار کاوه او وروسته بل شرکت ته ولاړې، خو له خسروي سره یو ځای تورن دي چې د شرکتونو پټ معلومات یې خپلو کاري وسایلو او همدارنګه ایران ته لېږدولي دي.
په قضیه کې د ایران د حکومت لپاره د جاسوسۍ تور په څرګند ډول نه دی مطرح شوی، خو ویل شوي چې تورنو کسانو د خپلو کړنو په اړه د تحقیقاتو بهیر هم ګډوډ کړی دی.
د قانون له مخې، که تورن کسان مجرم وپېژندل شي، نو د سوداګریزو رازونو د غلا د توطیې هر تور په بدل کې تر ۱۰ کلونو بند او ۲۵۰ زره ډالرو پورې جریمه ورپېښېدای شي.
همدارنګه د تحقیقاتو د بهیر د خنډ جوړولو تور کېدای شي تر ۲۰ کلونو زندان او ۲۵۰ زره ډالرو جریمه ولري.
پاکستاني رسنیو د امنیتي سرچینو له قوله راپور ورکړی چې د پلازمېنې اسلام اباد او شاوخوا سیمو کې د افغان کډوالو او مشکوکو کسانو د موندلو لپاره پراخ امنیتي عملیات ترسره شوي دي.
د راپورونو له مخې، عملیات د راولپنډۍ، اټک، جهلم او چکوال په ګډون څو سیمو ته غځېدلي وو، چې پکې لسګونه افغان وګړي او یو شمېر نور مشکوک کسان نیول شوي دي.
امنیتي چارواکو ویلي چې د عملیاتو پر مهال د ښار په بېلابېلو سیمو کې پراخې پلټنې ترسره شوې او د استوګنې ځایونه او سوداګریز مرکزونه هم تلاشي شوي دي.
بلخوا، د طالبانو حکومت مسولینو له پاکستاني ادارو غوښتي چې کډوالو افغانانو سره دې د روژې میاشتې د درناوي په خاطر د انساني کرامت له مخې چلند څخه کار واخلي.
د اکسیوس د راپور له مخې، د امریکا حکومت د ایران د اټومي پروګرام په اړه داسې طرحه ارزوي چې ښايي ایران ته د محدود او «سمبولیک» یورانیمو بډاینې اجازه ورکړي، خو په بشپړه توګه به د اټومي وسلې د جوړېدو مخه ونیسي.
د راپور له مخې، واشنګټن په عین وخت کې پوځي انتخابونه هم څېړي او حتی داسې طرحه هم مطرح شوې چې د ایران ستر مذهبي مشر علي خامنه ای او د هغه زوی مجتبی خامنه ای په مستقیم ډول هدف وګرځول شي.
امریکايي چارواکو ویلي، که ایران غواړي له پوځي برید څخه ځان وژغوري، باید داسې وړاندیز وړاندې کړي چې واشنګټن یې رد نه شي کولی.
همدت رنګه، هغوی خبرداری ورکړی چې د خبرو فرصت محدود دی او که تهران ځنډ وکړي، د صبر کچه به کمه شي.
بل خوا، د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي چې د ایران وړاندیز به په نږدې ورځو کې بشپړ او امریکا ته وسپارل شي؛ چې نوموړي ویلي ایران هم غواړي د باور جوړونې اقدامات ترسره کړي څو د اټومي پروګرام سولهییز ماهیت ثابت کړي.
راپور زیاتوي چې د امریکا رسمي دریځ د ایران په خاوره کې «صفر بډاینه» ده، خو ځینې چارواکي وایي که محدود او خوندي بډاینې ته واضح ضمانت ورکړل شي، واشنګټن به یې مطالعه کړي.
د سرچینو په وینا، د امریکا پوځ ولسمشر ته بېلابېل پوځي سناریوګانې وړاندې کړې دي، خو لا تر اوسه د برید په اړه وروستۍ پرېکړه نه ده شوې.
امریکايي چارواکي وایي د ایران له خوا د تفصیلي وړاندیز له ترلاسه کولو وروسته به معلومه شي چې خبرې دوام مومي که نه.
د امریکا ولسمشر، ډونالډ ټرمپ ادعا کړې چې په ایران کې د نسبتاً لنډې مودې په ترڅ کې شاوخوا ۳۲ زره کسان وژل شوي دي.
ټرمپ د ایران د وضعیت په اړه په خپلو څرګندونو کې ویلي: «د ایران خلک د دغه هېواد له مشرانو سره ډېر توپیر لري، او دا یو ډېر، ډېر، ډېر غمجن حالت دی. زه رښتیا هم د ایران د خلکو لپاره د خواشینۍ احساس کوم. داسې ښکاري لکه هغوی چې په دوزخ کې ژوند کړی وي.»
هغه زیاته کړې چې د ایران عام وګړي له سختو شرایطو سره مخ دي او د ده په وینا، د دې وضعیت اصلي بار د خلکو پر اوږو دی، نه د سیاسي مشرانو.
ټرمپ ټینګار کړی چې د ایران ولس د ښه ژوند او سولهییز راتلونکي مستحق دی.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر، سید عباس عراقچي ویلي چې ایران به د امریکا له هر ډول زور او فشار سره متقابل ځواب ووايي.
عراقچي له یوې رسنۍ سره په مرکه کې ویلي: «زما پیغام د امریکا ولسمشر او د کانګرس غړو ته دا دی چې که له موږ سره د زور په ژبه خبرې وکړي، موږ به هم په هماغه ژبه ځواب ورکړو.»
هغه زیاته کړې چې پخوانیو امریکايي حکومتونو د ایران پر وړاندې بېلابېل اقدامات ترسره کړي، له جګړې او بندیزونو نیولې تر د ماشې میکانیزم پورې، خو د ده په وینا هېڅ یوه یې مطلوبه پایله نه ده لرلې.
عراقچي د امریکا اوسني سیاستونه د ایران پر وړاندې خصمانه بللي او ویلي که دا دښمنۍ پای ته ورسېږي، کېدای شي د اړیکو د نوي ډول په اړه فکر وشي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، د ایران پر وړاندې د محدود پوځي برید د ترسره کېدو امکان ارزوي، خو په دې اړه یې نور جزییات نه دي ورکړي.
نوموړي د جمعې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته وویل، دا پوښتنه چې ایا د ایران د اټومي پروګرام په تړاو د یوې هوکړې لپاره د فشار راوستلو په موخه محدود پوځي اقدام تر غور لاندې لري که نه، ځواب کې وویل: «فکر کوم ویلی شم چې دا موضوع ارزوم.»
ټرمپ د احتمالي اقدام د څرنګوالي، وخت او یا هم د هدفونو په اړه وضاحت ورنه کړ، خو دا څرګندونې داسې مهال کوي چې د ایران د اټومي پروګرام پر سر د واشنګټن او تهران ترمنځ کړکېچ لا هم دوام لري.
ایران په یوه رسمي لیک کې ملګرو ملتونو ته خبرداری ورکړی چې که پر دغه هېواد هر ډول برید وشي، تهران به په سیمه کې د دښمن پوځي اډې د مشروع هدفونو په توګه په نښه کړي.
ملګرو ملتونو کې د ایران استازي په خپل لیک کې ټینګار کړی چې د امریکا له لوري د زور کارولو پرلهپسې ګواښونه د امریکا د منشور څخه ښکاره سرغړونه ده او له نړیوالو قوانینو سره په ټکر کې دي.
په لیک کې راغلي چې ایران به د خپلې خاورې، حاکمیت او ملي ګټو د دفاع لپاره له ټولو مشروع لارو چارو کار واخلي.
تهران همداراز له نړیوالې ټولنې غوښتي چې د زور او ګواښونو پر ځای د ډیپلوماسۍ او خبرو اترو ملاتړ وکړي.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي، د روسیې د بهرنیو چارو له وزیر سرګي لاوروف سره ټلیفوني خبرې کړي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت د معلوماتو له مخې، په دې تماس کې دواړو لورو د دوهاړخیزو اړیکو، سیمهییزو او نړیوالو تحولاتو په اړه خبرې او د نظر تبادله وکړه.
عراقچي د اټومي موضوع په تړاو د ایران دریځ روښانه کړ او ټینګار یې وکړ چې تهران د عادلانه او متوازن توافق د ترلاسه کولو لپاره جدي اراده لري.
هغه ویلي، هر ډول هوکړه باید د ایران حقوق او ملي ګټې خوندي کړي او د اټومي وسلو د نه خپرېدو تړون له چوکاټ سره سمون ولري.
نوموړي همدارنګه په نړیوالو ډګرونو کې د روسیې له رغنده دریځ مننه کړې او خپل روسي سیال یې د ایران او امریکا ترمنځ د اټومي مذاکراتو د وروستیو بدلونونو په اړه خبر کړ.
په دې ټلیفوني خبرو کې د تهران او مسکو ترمنځ پر یو شمېر دوهاړخیزو موضوعاتو هم بحث وشو.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې د جګړې وزارت او نورو اړوندو ادارو ته یې سپارښتنه کړې څو د فضایي مخلوقاتو، احتمالي فضايي ژوند او ناپېژندو هوايي پدیدو (UAP) په اړه دولتي اسناد او فایلونه وڅېړي او د خپرېدو بهیر یې پیل کړي.
ټرمپ دغه څرګندونې په خپلې ټولنیزې شبکې «تروث سوشال» کې کړې دي.
دا اقدام وروسته له هغه کېږي چې پخواني ولسمشر بارک اوباما په وروستیو کې ویلي وو چې د فضایي مخلوقاتو په اړه خبرې «ریښتینې» دي، خو زیاته کړې یې وه چې دی په شخصي ډول له دغو موجوداتو سره نه دی مخ شوی.
ټرمپ د پنجشنبې په ورځ اوباما تورن کړ چې ګوندې «طبقهبندي شوي معلومات» یې افشا کړي دي.
نوموړي خبریالانو ته وویل: «زه نه پوهېږم چې ایا هغوی (فضایي مخلوقات) ریښتیني دي که نه.»
هغه د اوباما په اړه زیاته کړه: «ښایي د محرم معلوماتو د خپرېدو له لارې هغه له ستونزې وژغورم.»
اوباما همداراز ټینګار کړی چې د «فضايي موجوداتو له لوري زموږ سره د تماس» هېڅ کره شواهد نه شته، خو ویلي یې دي چې د کایناتو د پراخوالي له مخې د حیات احتمال لوړ دی.
بلخوا، د یوفوګانو په اړه عامه علاقه وروسته له هغه بیا زیاته شوه چې په ۲۰۱۷ کال کې د پنتاګون یو شمېر پخوانیو چارواکو د امریکا د سمندري ځواکونو هغه ویډیوګانې رسنیو ته ورکړې چې پکې ناپېژندل شوي الوتونکي اجسام لیدل کېدل.
دغه موضوع د دې لامل شوه چې د امریکا کانګرس د ۵۰ کلونو وروسته په ۲۰۲۲ کال کې د یوفوګانو په اړه لومړنۍ استماعیه غونډې ترسره کړي.
چارواکو هغه مهال ویلي وو چې ښایي دغه درېګوني شین رنګه څیزونه چې د یوې سمندري بېړۍ پر سر لیدل شوي وو، ډرون الوتکې وي.
له هغه وروسته، پنتاګون ژمنه کړې چې د ناپېژندو هوايي پدیدو په اړه به لا زیاته شفافیت رامنځته کړي.