د امریکا د مرکزي قوماندې (سنتکام) اعلان کړی چې د «جرج اېچ ډبلیو بوش» الوتکه وړونکې جنګي بېړۍ د هند سمندر ته د دغه قوماندې د عملیاتي ساحې دننه داخل شوې ده.
سنتکام ویلي چې دغه بېړۍ د «نیمیتز» ټولګي ده او د امریکا د پوځي حضور د پراخولو په چوکاټ کې د منځني ختیځ او شاوخوا اوبو په سیمه کې ځای پر ځای شوې ده.
د راپور له مخې، په همدې مهال نورې الوتکه وړونکې بېړۍ هم په سیمه کې موجودې دي؛ «ابراهام لنکلن» د عربي سمندر په شمالي برخه کې او «جرالډ آر. فورد» د سره سمندر په اوبو کې ځای په ځای شوي دي.
د طالبانو حکومت د کابل ښاروالۍ وایي چې د نهمې ناحیې اړوند د “عمرګلستان ښارګوټی” د غصب شویو ځمکو د قضیو د ځانګړې محکمې د پرېکړې له مخې د امارتي ملکیت په توګه ثبت شوی او رسماً ښاروالۍ ته سپارل شوی دی.
د ښاروالۍ په خبرپاڼه کې ویل شوي چې دغه اقدام د ځمکو د غصب د کمېسیون د کړنلارې پر بنسټ عملي شوی او د شاوخوا ۱۰ جریبه ځمکې د دولتي ملکیت حیثیت یې تثبیت کړی دی.
خو په مقابل کې د عمرګلستان ښارګوټي اوسېدونکي دغه پرېکړه ردوي او وایي چې دوی د جمهوري نظام پر مهال د ښار جوړولو وزارت، کابل ښاروالۍ او املاکو ادارې څخه رسمي اسناد لري او اپارتمانونه یې په شخصي پیسو اخیستي دي.
اوسېدونکي ټینګار کوي چې د قانون له مخې له جبران پرته له خپلو کورونو ایستل غیرقانوني دي او هېڅ اداره حق نه لري چې د دوی استوګنې ته زیان ورسوي.
دوی زیاتوي چې د ښاروالۍ له لوري د ځینو کورونو مهرلاک کول او د وتلو غوښتنه د دوی د اندېښنو لامل شوې او د ګڼو کورنیو ژوند یې له ستونزو سره مخ کړی دی.
په دغه ښارګوټي کې شاوخوا ۸ بلاکونه جوړ شوي چې له مخې یې ۶۱۶ کورنۍ پکې مېشتې دي.
اوسېدونکي وایي چې د ستونزو د حل پر ځای، روان وضعیت د پانګوالو او ښاري اوسېدونکو لپاره بېباوري زیاته کړې ده.
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان او د مشرانو جرګې رییس محمد باقر قالیباف د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د وروستیو څرګندونو په غبرګون کې یو ګډ پیغام خپور کړی دی.
دواړو مشرانو په خپلې اېکسپاڼې کې لیکلي چې دوی به د رهبرۍ بشپړ اطاعت سره دښمن ته ماتې ورکړي او هغه به پښېمانه کړي.
په ګډ پیغام کې ټینګار شوی چې: «تندلاري او منځلاري نشته، موږ ټول ایرانیان او انقلابیان یو.»
تر دې وړاندې د قضايه قوې مشر محسني اژهيي هم د ټرمپ د څرګندونو په ځواب کې ویلي وو چې په ایران کې یوازې یو رهبر شته.
بلخوا، ډونالډ ټرمپ د پنجشنبې په ورځ په ټروت سوشال کې لیکلي وو چې ایران دا مهال له دې ستونزې سره مخ دی چې خپل رهبر وپېژني.
هغه ادعا کړې چې په ایران کې د تندلارو او منځلارو ترمنځ داخلي شخړې زیاتې شوې دي.
د راپورونو له مخې، د افغانستان د سنوکر فدراسیون پخوانی رئیس وحید اصغري تر تښتول کېدو وروسته وژل شوی او جسد یې کورنۍ ته سپارل شوی دی.
سرچینې وايي، نوموړی د روانې اوونۍ د سهشنبې په ورځ د کابل ښار د قلعه فتحالله له سیمې څخه، د خپل کور ته څېرمه د نامعلومو کسانو له لوري تښتول شوی و.
د معلوماتو پر بنسټ، د هغه جسد نن ورځ د عدلي طب له لوري کورنۍ ته وسپارل شو.
وحید اصغري د افغانستان د سنوکر فدراسیون د رئیس په توګه کلونه فعالیت کړی و او د دې ورزشي برخې له پېژندل شوو څېرو څخه ګڼل کېده.
تر اوسه د دې پېښې د عاملینو او انګېزو په اړه رسمي جزئیات نه دي خپاره شوي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې ایران په دې وروستیو کې د خپل سیاسي او مذهبي مشرتابه په پېژندنه کې له سختو ستونزو سره مخ شوی دی.
ټرمپ په خپله ټولنیزه رسنۍ ټروت سوشیال ویلي، چې حتا د ایران لوړپوړي چارواکي هم په څرګنده نه پوهېږي چې د نظام اصلي رهبري د چا په لاس کې ده.
نوموړي زیاته کړې چې په ایران کې د سختدریځو او هغو ډلو ترمنځ چې ځانونه منځلاري بولي، داخلي اختلافونه زیات شوي دي.
د هغه په وینا، دغه شخړې په داسې حال کې روانې دي چې ځینې ډلې په جګړه کې له جدي ستونزو او ماتې سره مخ دي.
ټرمپ دغه وضعیت «ګډوډ او بېثباته» بللی او ویلي یې دي چې د ایران دننه سیاسي حالت ورځ تر بلې پېچلی کېږي.
پر ایران د امریکا او اسراییل د بریدونو په درشل کې، پوځي شنونکي اکرم خریف په خپل نوي چاپ شوي کتاب «د شاهد په سیوري کې» کې د ایران د بېپیلوټه الوتکو (ډرون) صنعت د پرمختګ پړاوونه او ستراتیژیک بدلونونه څېړلي دي.
په کتاب کې ویل شوي چې ایران د سختو نړیوالو بندیزونو سره سره وتوانېد د ډرون ټکنالوژۍ په برخه کې مهم پرمختګ وکړي او د سیمهییزو او نړیوالو جګړو په صحنه کې اغېزناک رول ولوبوي.
لیکوال د دې صنعت پیل د لبنان د حزبالله له لومړنیو پوځي فعالیتونو سره تړي، او وروسته د یمن د حوثي ډلې له خوا د ایراني ډرونونو کارول یادوي.
همدارنګه هغه راپورونو ته اشاره کوي چې په ۲۰۲۲ کال کې د روسیې پوځ ته د ایراني ډرون ټکنالوژۍ د انتقال په اړه خپاره شول، چې پکې د شاهد-۱۳۶ ډرون کارول هم شامل وو.
کتاب دا پوښتنه مطرح کوي چې څنګه یو هېواد د څو لسیزو بندیزونو باوجود د پوځي ټکنالوژۍ په برخه کې پرمختګ وکړ.
د لیکوال په وینا، بندیزونو ایران دې ته اړ کړ چې پر داخلي ظرفیتونو، انجینرانو او محلي حل لارو تکیه وکړي، نه یوازې پر بهرنیو سرچینو.
په پای کې کتاب ټینګار کوي چې د محدودو امکاناتو باوجود، د اوږدمهاله ستراتیژۍ، زغم او کورني تخنیکي پرمختګ له لارې ایران د پوځي ټکنالوژۍ په ډګر کې ځان مطرح کړ.
د امریکا ولسمشر، ویلي چې د دې هېواد سمندري ځواکونو ته یې امر کړی څو هره هغه کښتۍ چې د هرمز تنګي په اوبو کې ماینونه ږدي، هدف وګرځوي او له منځه یې یوسي.
نوموړي دغه څرګندونې په ټروت سوشیال کې کړي او ټینګار یې کړی چې په دې برخه کې باید هېڅ ډول تردید ونه شي.
ټرمپ زیاته کړې چې د امریکا ماینپاکوونکې بېړۍ اوس مهال د هرمز تنګي د ماینونو په پاکولو بوختې دي او دا بهیر به درې برابره چټک دوام ومومي.
فارس خبري اژانس چې د سپاه پاسداران اړوند دی، لیکلي چې که د سیمې له امریکايي اډو څخه پر ایران ځمکنی برید وشي، نو ایران ښايي د ګډو ځمکنيو عملیاتو له لارې، د مقاومت ځواکونو او محلي ډلو په همکارۍ، امریکايي سرتېري هدف وګرځوي او حتی هغوی اسیران کړي.
دې رسنۍ زیاته کړې: «که د ایران پر برېښناکوټونو یا د نفتو او ګازو پر بنسټیزو تاسیساتو برید وشي، تهران به د اسرائیلو او د سیمې د ځینو نورو هېوادونو د انرژۍ تاسیسات هدف وګرځوي.»
فارس همدارنګه داسې سناریوګانې یادې کړې دي لکه: که «پر خاورې تعرض» وشي نو پر امریکايي الوتکهلېږدونکو بېړیو برید، د سمندري محاصرې د سختېدو په صورت کې د هرمز تنګي او بابالمندب تړل، او له سیمې بهر د امریکا پر ګټو اقدام.
دغه اژانس همدارنګه د حیاتي زیربناوو لکه پلونو او برېښناکوټونو پر وړاندې د هوايي او توغندیزو بریدونو، او د پوځي قومندانانو او مهمو څېرو د په نښه کولو یادونه کړې ده.
د ملګرو ملتونو د افغانستان لپاره د اماني صندوق وايي چې د اوبو کمښت لا هم د افغانستان له تر ټولو جدي او دوامدارو ستونزو څخه دی او د حل لپاره یې د ملي او نړیوالو ګډو هڅو اړتیا لا زیاته شوې ده.
دغه بنسټ په تازه راپور کې ټینګار کړی چې په افغانستان کې د پاکو اوبو د برابرولو په برخه کې د ملګرو ملتونو اقدامات ښيي چې همغږي او ګډ کار کولای شي د خلکو په ژوند کې محسوس بدلون راولي.
د ورکړل شوو شمېرو له مخې، یوازې په تېر میلادي کال کې ۸۴۰ زره او ۸۲۶ کسانو د ملګرو ملتونو په ملاتړ د پاکو اوبو اسانتیاوو ته لاسرسی پیدا کړی دی.
د ملګرو ملتونو د افغانستان لپاره اماني صندوق ویلي چې د پاکو اوبو لاسرسی نه یوازې د خلکو روغتیا ښه کوي، بلکې د هغوی پر عزت او راتلونکي هیلو هم مثبت اغېز لري.
بل لوري ته، د نړیوالې مرستې موسسې «مرسي کورپس» مخکې خبرداری ورکړی و چې یوازې په کابل ښار کې شاوخوا اووه میلیونه وګړي د اوبو له شدید کمښت سره مخ دي.
دغه موسسه وایي چې د کابل د نیمایي ژورو څاهګانو وچېدل د اندېښنې وړ دي او که وضعیت همداسې دوام وکړي، ښايي کابل تر ۲۰۳۰ میلادي کال پورې د سختې وچکالۍ له خطر سره مخ شي.
د طالبانو حکومت د ورزش ادارې عمومي رئیس ویلي، چې افغانستان د ورزش له لارې له نړۍ سره د اړیکو د پیاوړتیا او د ورزشي پرمختګونو د پراخولو په لور روان دی.
مولوي احمدالله وثیق د اوو هېوادونو ترمنځ د دودیزې غېږ نیونې نړیوالې سیالۍ د پرانیستې په مراسمو کې وویل، چې په دغه ډول نړیوالو سیالیو کې د بېلابېلو هېوادونو د ورزشکارانو ګډون د افغانستان د ورزشي پرمختګ څرګند ثبوت دی.
نوموړي زیاته کړه چې د “اسلامي امارت” له راتګ وروسته د ډاډمن امنیت په رامنځته کېدو سره د هېواد په ورزشي برخه کې د پام وړ پرمختګ شوی او اوس په بېلابېلو ولایتونو کې منظمې ورزشي سیالۍ ترسره کېږي.
وثیق د خپلو څرګندونو پر مهال وویل، افغان ورزشکارانو په وروستیو کلونو کې په نړیوالو سیالیو کې له ۴۰۰ څخه زیات مډالونه ګټلي دي، چې د چین آسیایي سیالۍ، د بحرین او سعودي عربستان سیالۍ یې مهمې بېلګې دي.