د طالبانو حکومت د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت وایي، د روانې اوونۍ په ترڅ کې ۷۶۳ افغان کډوال چې په پاکستان کې بندیان وو، له زندانونو خوشې شوي او بېرته افغانستان ته راستانه شوي دي.
د وزارت د معلوماتو له مخې، له خوشې شویو کسانو څخه ۲۳۰ تنه د ننګرهار د تورخم او ۵۳۳ تنه د کندهار د سپین بولدک له لارې هېواد ته داخل شوي دي.
چارواکي وایي، یاد کډوال د قانوني استوګنې د اسنادو د نه لرلو له امله د پاکستان په بېلابېلو زندانونو کې تر توقیف لاندې وو.
اداره احصائیه اتحادیه اروپا اعلام کرد که از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ میلادی، حدود یک میلیون شهروند افغان در کشورهای عضو این اتحادیه درخواست پناهندگی ثبت کردهاند.
در همین حال، Magnus Brunner، کمیسر امور مهاجرت اتحادیه اروپا، تأکید کرد که برای رسیدگی به موضوع بازگرداندن مهاجران افغان، گفتوگو با طالبان اجتنابناپذیر است.
وی گفت نشست برنامهریزیشده در بروکسل با هدف بهبود وضعیت و یافتن راهحلهای عملی در این زمینه برگزار میشود.
برونر روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت: «صحبت نکردن با این افراد هیچ راهحلی نیست، زیرا این گفتوگوها برای بهبود وضعیت ضروری است.»
وزارت امور خارجه امارات متحده عربی گزارشهای منتشرشده درباره آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران از طریق این کشور را بیاساس خواند.
در اعلامیه این وزارت آمده است که هیچ مبلغی از داراییهای بلوکهشده ایران از مسیر امارات آزاد یا منتقل نشده است.
مقامهای اماراتی همچنین تأکید کردهاند که خبرهای منتشرشده در برخی رسانههای بینالمللی، از جمله ادعای انتقال سه میلیارد دالر، با واقعیت مطابقت ندارد و نادرست است.
این نسخه از نظر ساختار، نحوه آغاز خبر و شیوه ارائه معلومات، با متن اصلی تفاوت بیشتری دارد و خطر شباهت مستقیم را کاهش میدهد
سياېناېن په يو راپور کې ویلي، د امریکا د استخباراتي معلوماتو پنځو باخبره سرچینو ویلي چې ایران په وروستیو اوونیو کې د ځینو تونلونو په قصدي ویجاړولو او د ننوتلو لارو په ماینښودلو سره د خپلو لوړ غني شویو یورانیمو د زېرمو امنیتي تدابیر سخت کړي دي.
د سرچینو په وینا، اوس شاوخوا نیم ټن لوړ غني شویو یورانیمو ته لاسرسی د پخوا په پرتله ډېر ستونزمن او خطرناک شوی دی.
دا راپور داسې مهال خپرېږي چې د امریکا او ایران ترمنځ د یوه احتمالي اټومي تړون په اړه خبرې روانې دي.
د راپور له مخې، په دغه تړون کې وړاندیز شوی چې د ایران غني شوي یورانیم امریکا ته وسپارل شي او له منځه یووړل شي؛ خو باخبره سرچینې وایي چې نوي امنیتي استحکامات به د هر ډول احتمالي هوکړې عملي کول او د هغې څارنه لا پېچلې کړي.
د امریکا د ملي اټومي امنیت ادارې د اټومي موادو د لېږد پخواني مشر خبرداری ورکړی چې که دا راپورونه سم وي، نو د لوړ غني شویو یورانیمو بېرته ترلاسه کول به ډېر ستونزمن شي او د موجودو موادو د حقیقي اندازې په اړه به پوښتنې راپورته کړي.
د راپور له مخې، د ایران د یورانیمو ډېره برخه د اصفهان په اټومي مرکز کې ساتل کېږي، او حتی که کومه هوکړه هم وشي، د دغو موادو ایستل به پراخو تخنیکي عملیاتو، ماینپاکۍ او مفصلو تخنیکي مذاکراتو ته اړتیا ولري.
د ګارډین د راپور له مخې، امریکا او ایران ویلي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د یوې احتمالي سولې هوکړې په اړه پرمختګ شوی او ښايي په نږدې ورځو کې لومړنی تړون لاسلیک شي.
خو له دې پرمختګ سره سره، په سیمه کې ترینګلتیا لا هم روانه ده.
راپورونه وايي چې امریکايي ځواکونو د هرمز تنګي پر لور روان څو ایراني بېپیلوټه الوتکې نسکورې کړې، هغه سیمه چې د نړۍ د نفتو د لېږد لپاره مهمه بلل کېږي.
شنونکي وايي، که د دواړو هېوادونو ترمنځ هوکړه وشي، دا به د منځني ختیځ پر امنیت او نړیوالو بازارونو مهم اغېز ولري.
د نفتو صادرونکو هېوادونو سازمان (اوپیک) ویلي چې په ۲۰۲۶ کال کې به د نړۍ د نفتو تقاضا تر پخوانیو اټکلونو کمه وي.
د اوپیک په تازه راپور کې راغلي چې اقتصادي ستونزې او د انرژۍ بازار بېثباتي د نفتو پر مصرف اغېز کړی دی.
د راپور له مخې، د نړۍ په ځینو هېوادونو کې د اقتصادي ودې ورو کېدو او د انرژۍ د لوړو بیو له امله د نفتو د کارونې کچه کمه شوې ده.
اوپیک هیله ښودلې چې په راتلونکو کلونو کې به بازار بېرته ښه شي.
کارپوهان وايي، د نفتو د تقاضا هر ډول بدلون کولی شي د تیلو پر نړیوالو بیو او اقتصادي فعالیتونو اغېز وکړي.
د نړیوالو رسنیو د راپورونو له مخې، د امریکايي سوداګر او د د ټسلا او سپېس اېکس بنسټ اېښودونکي ایلان مسک شتمني له یو ټریلیون ډالرو واوښته او نوموړی د نړۍ په تاریخ کې لومړنی ټریلیونر شو.
دا بدلون وروسته له هغه رامنځته شو چې د ایکس سپیس ونډې په
عامه عرضه (IPO) کې د پام وړ لوړې شوې او د شرکت ارزښت تر دوو ټریلیون ډالرو واوښت.
د راپورونو له مخې، د مسک ټولې شتمنۍ اوس شاوخوا ۱.۱ ټریلیون ډالرو ته رسېږي.
دا پرمختګ ایلان مسک د نړۍ د شتمنو کسانو په سر کې لا پیاوړی کړی او د نړیوال اقتصاد او شتمنۍ د تمرکز په اړه یې نوې بحثونه راپارولي دي.
د افغانستان د کرېکټ الف لوبډله نن شنبه د درې اړخیزې سیالۍ په لړ کې له سریلانکا سره مخامخېږي.
دا لوبه به د افغانستان پر وخت د سهار په ۹ بجو پیل شي.
افغان لوبډلې د سیالیو په لومړي پړاو کې د هند الف لوبډلې ته ماتې ورکړه او د ډيایلاېس (DLS) قانون له مخې یې د څلورو منډو په توپیر بریا خپله کړه.
اوس افغان لوبغاړي هڅه کوي چې د سریلانکا پر وړاندې هم بریالي شي او په جدول کې خپل دریځ نور هم پیاوړی کړي.
ځايي سرچینې وایي چې د ایران د مشهد ښار د ګلشهر سیمې یو شمېر افغانانو د طالبانو د حکومت د حجاب تګلارو پر ضد اعتراضي غونډه کړې وه، خو د ایران امنیتي ځواکونو دغه لاریون پای ته رسولی او ګڼ ګډونوال یې نیولي دي.
د عیني شاهدانو په وینا، د ایران ځواکونو له معترضینو سره سخت چلند کړی، ځینې یې وهلي ټکولي او وروسته یې نېولي دي.
تر اوسه د ایران چارواکو د نیول شویو کسانو د شمېر او د پېښې د جزییاتو په اړه رسمي معلومات نه دي خپاره کړي.
لیکوال: احمد شاه ساحل
ولسمشر غني یو ځل بیا، د مخکنیو ځلونو خلاف، یو متفاوت بحث مطرح کړی او هغه د سولې بحث دی. ده له ۲۰۲۱ کال څخه بیا تر همدې تېر اختریز پیغام پورې، د سولې موضوع تقریباً ایګنور کړې او پرېښې وه. زیات وخت به یې یوازي همدا ویل چې که څوک یې وغواړي، همکارۍ ته تیار دی. خو د دې خبري او دې چې ”باید سوله وسي“، ترمنځ یو عالم توپیر موجود دی. مانا دا چې په لومړۍ خبره کې د ده تر ډېره ټینګار پر دې و چې که د حکومت په یوه څنډه او مشورتي برخه کې واوسي، نو د عمر وروستي کلونه به یې نه ضایع کېږي او خدمت به وکړي.
خو د دې دوهمې خبرې مانا بیا دا ده چې نوموړې موضوع دومره ساده نه حلوي، بلکې غواړي چې لومړی باید د سولې تړل سوی ور بېرته پرانیستل شي، ډیالوګ پیل شي او پر ځینو مهمو سیاسي مسایلو تر توافق وروسته، وطن ته د تګ او هلته د کار بحث مطرح شي. که خبره یې نور هم تحلیل شي، ممکن لنډه پایله یې دا وي چې نه غواړي د اوسنیو حاکمانو له لوري د جوړ شوي عادي ”کمېسیون“ له لارې هېواد ته ستون شي؛ بلکې غواړي د دایمي سولې او ثبات په خاطر، د یو منل شوي سیاسي ادرس او رسمي حیثیت په چوکاټ کې بېرته هېواد ته ور وګرځي. ځکه که له سولي او سیاسي توافق پرته هېواد ته ستون شي، سیاسي وزن او نقش به یې تر ډېره د یوه عادي افغان په کچه محدود وي؛ خو که د سولې او سیاسي جوړجاړي له تحقق وروسته ستنیږي، نو ښکاره ده چې د خپل سیاسي – رسمي موقف او اعتبار له بشپړ وزن سره به صحنې ته راګرځي.
په همدې اساس، په ننني پیغام کې وايي دا د ولس غوښتنه ده، نه سوای کېدای چې له پامه یې وغورځوو.(مطلب لکه مخکې یې چي اراده کړې وه چې نور به د سولې بحث نه رامنځته کوي یا به یې له پامه غورځوي.)
وروسته وايي: ”دلته اساسي پوښتنه همدا ده چې دایمي سولې ته، چې زموږ له لاسه وتلې حق دی، څنګه ورسېږو؟ آیا دا ومنو چې د یوې ډلې د ارادې تحمیل موږ هغې ته رسولی شي؟ که نه باید ټول لاسونه سره ورکړو، زړونه یو کړو، سرونه نږدې او فکرونه سره ګډ کړو، څو هغې ته ورسېږو؟
لنډه دا چې، ممکن ولسمشر د سولې په اړه خپله پخوانۍ طرحه، چې د ”عادلانه او پایدارې سولې ستراتیژۍ“ تر عنوان لاندې یې جوړه کړې وه، له ځینو تعدیلاتو سره یو ځل بیا مطرح کړي. یاده طرحه له سیاسي توافق څخه پیلېده، بیا د سولې د حکومت تر رامنځته کېدو رسېده، او وروسته د سولې جوړونې، دولت جوړونې او بازار جوړونې د پروسو په پيل او تکمیل بشپړېده.
دا چې د سولې د بحث بیا پرانیستل به څومره عملي وي او ایا د ښکېلو اړخونو د توافق وړ به وګرځي، جلا بحث دی؛ خو ولسمشر غني، د ملت د منتخب ولسمشر په توګه او د خلکو د غوښتنې پر بنسټ مکلف دی چې تر هر څه وړاندې، لومړی د سولې بحث مطرح کړي او مطلوب لوري ته د ډیالوګ بلنه ورکړي. په بله وینا، د سولې د بحث مطرح کول د ولسمشر لپاره انتخاب نه، بلکې یو ډول سیاسي او ملي مکلفیت دی.
دا چې نوموړی به د دې لارې له مخې مطلوب حالت ته ورسېږي که نه، او یا به یې بدیل انتخاب څه وي، په دې اړه قضاوت کول لا وختي ښکاري.
یادونه: حماسه میډیا د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو سیاستوالو ، لیکوالو او نظر خاوندانو لیکنو او نظریاتو ته درناوی لري، دا لیکنه د حماسه میډیا نظر نه څرګندوي بلکې د لیکوال نظر دی او مونږ یې کټ مټ دلته خپروو.