د پاکستان د پوځ ویاند احمد شریف چودري ادعا کړې چې بې‌اسناده افغان کډوال او هندي پوځي افسران د پاکستان دننه په خونړیو بریدونو کې لاس لري.

هغه ویلي، کره اسناد لري چې ګڼ افغانان په ترهګریزو او ورانکاره کړنو کې ښکېل دي.

چودري زیاته کړې، هند په پاکستان کې د بریدونو د تنظیم په برخه کې منظم فعالیت کوي او هندي افسران په دغو بریدونو کې ښکېل دي.

هغه همداراز ویلي، له افغانستان د امریکايي ځواکونو تر وتلو وروسته په پاکستان کې د امریکايي وسلو کارول زیات شوي دي.

د طالبانو حکومت او نوي ډیلي چارواکو تر دې وړاندې د پاکستان دا ډول تورونه په کلکه رد کړي دي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي اعلان کړی چې د دوو بریتانوي اتباعو، پیټر او باربارا رېنولډز، د قضایي پروسې له بشپړېدو وروسته نن له بند څخه خوشې شول.

بلخي ټینګار کړی چې «اسلامي امارت» د اتباعو قضایاوې له سیاسي یا معاملاتي زاویې نه، بلکې یوازې د قانون په چوکاټ کې څېړي.

هغه زیاته کړې چې هیله ده د اتباعو د مسایلو په برخه کې، په ځانګړي ډول د قونسلي خدمتونو وړاندې کول، له سیاسي ملاحظاتو پرته ترسره شي او افغانانو ته په هر ځای کې اړین خدمات ورسېږي.

هغه همداراز د قطر د منځګړیتوب او رښتینو هڅو مننه کړې، چې د بریتانیا له ځانګړي استازي ریچارډ لنډزي سره یو ځای کابل ته راغلي وو او یاد بریتانوي اتباع بېرته ور وسپارل شول.

د حزب جنبش ملي لوړپوړي غړي بشیر احمد ته‌ینج ویلي چې د بګرام هوايي اډې د بېرته ترلاسه کولو یوازینۍ لاره د مارشال عبدالرشید دوستم په مرسته ممکنه ده.

دا څرګندونې وروسته له هغې شوي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان وکړ چې غواړي له طالبانو نه د بګرام اډه بېرته واخلي.

ته‌ینج ویلي چې د دوستم په مشرۍ د همکارانو په هڅو سره د بګرام او افغانستان د آزادۍ زمینه برابریږي.

خو د هغه دا خبرې د ټولنیزو رسنیو ځینو کاروونکو یوازې خیال بللی دی.

د سپینې ماڼۍ پخوانۍ چارواکې لیزا کورټېس د بګرام د بیا نیولو په اړه د ټرمپ څرګندونې خندونکې بللې دي.

هغې ویلي، طالبان به هېڅکله امریکايي ځواکونو ته د بېرته ستنېدو اجازه ورنه‌کړي.

کورټېس زیاته کړې چې طالبان شل کاله له امریکا او ناټو سره وجنګېدل او دا ناشونې ده چې اوس د بګرام لپاره دروازې پرانېزي.

هغې ویلي، د ټرمپ لومړۍ ادارې په دوحې تړون کې د ۲۰۲۱م د مئ تر میاشتې د ټولو امریکايي ځواکونو د ایستلو پرېکړه کړې وه او په تړون کې د بګرام د پاتې کېدو هیڅ یادونه نه ده شوې.

ټرمپ تازه ویلي چې د بګرام د بېرته ترلاسه کولو هڅه کوي.

د چارو ادارې پخواني رییس فضل محمود فضلي د بګرام په اړه د ولسمشر ټرمپ څرګندونو په اړه ویلي، چې هر ډول پټې معاملې د شرم وړ دي.

ټرمپ د بګرام اډې د بیا نیولو خبرداری ورکړی او هغه یې ستراتیژیک ځای بللی دی.

د طالبانو حکومت ویلي، ټرمپ د معاملې له لارې بګرام بېرته غواړي، خو دوی به نظامي حضور ونه مني.

راپورونه ښيي چې ټرمپ د مارچ راهیسې د بګرام د بیا نیولو په اړه له خپلو امنیتي چارواکو سره خبرې کوي.

د امریکا د استازو جرګې غړي رایلي مور د ولسمشر ډونالډ ټرمپ هغه هڅې ستایلي چې غواړي د افغانستان بګرام هوايي اډه بېرته د واشنګټن تر کنټرول لاندې راولي.

مور د نیوزمکس یوې مرکې کې ویلي، د بګرام ستراتیژیک موقعیت او د امریکا پخواني لګښتونه دا ایجابوي چې اډه باید بېرته ترلاسه شي.

هغه ټینګار کړی چې د دې مرکز له لاسه ورکول یوه ستره تراژیدي وه، ځکه امریکا میلیاردونه ډالر او د ګڼو کسانو ژوند د همدې ځای د ساتلو لپاره قرباني کړي وو.

بګرام چې د امریکا تر ټولو لوی پوځي مرکز و، په ۲۰۲۱ کال کې د امریکايي ځواکونو تر وتلو وروسته د طالبانو حکومت لاس ته ولوېد.

ټرمپ تازه ویلي چې د دې اډې د بېرته ترلاسه کولو هڅې کوي او د چین د پولې نږدې والی یې د ده په پلان کې مهم رول لري.

سي‌ان‌ان ویلي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په تېرو میاشتو کې په پټه د ملي امنیتي چارواکو څخه غوښتي چې د بګرام هوايي اډې د بېرته ترلاسه کولو لارې چارې ولټوي.

راپور کې راغلي چې د دغې موضوع په تړاو خبرې اترې لږ تر لږه د مارچ له میاشتې راهیسې روانې دي.

د سي‌ان‌ان په خبره، ټرمپ باور لري چې بګرام د څو دلیلونو له مخې ستراتیژیک اهمیت لري چې د چین څارنه، د افغانستان د نادره منرالونو لاسرسی، د داعش پر ضد د عملیاتو د مرکز جوړول او ښایي د یوه دیپلوماتیک مرکز بیا پرانیستل پکې شامل دي.

ملګرو ملتونو کې د افغانستان دایمي استازي نصیر احمد اندیشه ویلي، چې هغه نړیوال او سیمه‌ییز توازن، چې په وروستیو څلورو کلونو کې یې د طالبانو د بیا راژوندي کېدو او د هغوی د ځواک د پراخېدو زمینه برابره کړې وه، اوس د پای ته رسېدو په حال کې دی.

اندیشه په خپله ایکس‌پاڼه لیکلي، چې د لویو قدرتونو ترمنځ د تعامل، سیالیو او مصلحتونو له امله په تېرو کلونو کې د طالبانو دریځ پیاوړی شوی و؛ خو د نړیوالو اړیکو د شرایطو بدلون او سیمه‌ییز تحرکات اوس دغه فضا ورو ورو بدلوي.

هغه زیاته کړې چې د نړۍ په سیاسي تقویم کې د سپټمبر او اکتوبر میاشتې د مهمو پېښو او بدلونونو میاشتې بلل کېږي او امکان شته چې په همدې لړ کې په سیمه‌ییزه او نړیواله کچه نوې څپې رامنځته شي.

اندیشه خبرداری ورکړی چې د دغو تحولاتو اغېزې به پر افغانستان مستقیمې وي او د هېواد سیاسي، امنیتي او ټولنیز وضعیت به اغېزمن کړي.

د هغه په وینا، د افغانستان راتلونکی نه یوازې د کورنیو عواملو پورې تړلی، بلکې د نړیوالو او سیمه‌ییزو بدلونونو له اغېزو سره هم کلک تړاو لري.

د سولې د نوبل جایزې ګټونکې او د نجونو د زده‌کړې نړیوالې ملاتړې، ملالې یوسفزۍ د طالبانو له لوري په افغانستان کې د انټرنټ محدودولو او بندولو پرېکړه په کلکه غندلې ده.

هغې ویلي، دا کار د طالبانو د استبدادي سیاستونو دوام دی چې موخه یې د ښځو او نجونو نور هم ګوښه کول او له نړۍ پرېکول دي.

ملالې ټینګار کړی چې د انټرنټ بندېدل د زده‌کړو بهیر ګډوډوي او افغان نجونې له خپلو استادانو او همصنفیانو سره د اړیکو له حقه محروموي.

د هغې په وینا، دا اقدام د جنسیتي اپارتاید یوه څرګنده نښه ده.

هغې له نړیوالو حکومتونو غوښتنه کړې چې یوازې غندنه کافي نه ده، بلکې باید عملي فشار پر طالبانو زیات کړي، څو دوی اړ شي د انټرنټ بندیز پای ته ورسوي.

ملاله وایي، افغان ښځې او نجونې د زده‌کړې او د انټرنټ د کارولو حق لري او نړۍ باید د دوی د مبارزې ملاتړ وکړي.

‏د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت د دریم سیاسي ډیسک رئیس، ذاکر جلالي، د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د وروستیو څرګندونو په غبرګون کې ویلي چې ټرمپ د بګرام هوايي اډې د بېرته ترلاسه کولو خبره د معاملې له زاویې کوي، ځکه نوموړی له سیاست هاخوا یو بریالی تاجر او معامله‌کوونکی بلل کېږي.

جلالي په خپله ایکس‌پاڼه لیکلي، چې افغانستان او امریکا کولای شي د متقابل درناوي او ګډو ګټو پر بنسټ سیاسي او اقتصادي اړیکې ولري؛ خو بې له دې چې امریکا په افغانستان کې پوځي حضور ولري.

هغه ټینګار کړی چې د پوځي حضور موضوع افغانانو په تاریخ کې نه ده منلې او دا احتمال د دوحې د خبرو پر مهال هم په بشپړ ډول رد شوی و؛ مگر نور تعامل ته دروازې پرانيستې دي.