د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادعا کړې چې پوځ یې د هرمز تنګي د ماینونو د پاکولو عملیات پیل کړي او ویلي یې دي چې د ایران ټولې هغه کښتۍ چې د ماینونو ایښودلو لپاره کارېدې، له منځه وړل شوې دي.

ټرمپ په خپل پیغام کې ویلي: «موږ اوس د هرمز تنګي د پاکولو بهیر پیل کړی، او دا کار د نړۍ د ګڼو هېوادونو په ګټه ترسره کېږي.»

نوموړي زیاته کړې چې چین، جاپان، جنوبي کوریا، فرانسه او جرمني په څېر هېوادونه خپله د دې اقدام جرأت نه لري.

هغه همداراز ادعا کړې چې د ایران سمندري او هوايي ځواکونه له منځه تللي، د هوايي دفاع سیستمونه یې له کاره لوېدلي، او د توغندیو او بې‌پیلوټه الوتکو ډېری تاسیسات ویجاړ شوي دي.

ټرمپ دا هم ویلي چې ګڼ شمېر تش د تیلو ټانکرونه له بېلابېلو هېوادونو څخه د امریکا پر لور روان دي څو هلته د نړۍ تر ټولو خواږه تېل بار کړي.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د ایران او امریکا ترمنځ په اسلام آباد کې د اوربند د ټینګېدو او مذاکراتو د پیل هرکلی کړی دی.

کرزي ویلي، د جګړې پای او د وسله‌والې شخړې ختمېدل نه یوازې د دواړو لورو، بلکې د سیمې او نړۍ په ګټه دي.

هغه د اوربند د رامنځته کېدو او د خبرو د پیل لپاره شوې هڅې ستایلي او له ټولو اړخونو یې مننه کړې ده.

نوموړي زیاته کړې چې د جګړې له امله ایران ته د درنو انساني تلفاتو او مالي زیانونو اوښتل، او همدارنګه د عربي هېوادونو د احتمالي زیانمنېدو موضوع، د اندېښنې وړ ده.

هغه له ایران سره خواخوږي څرګنده کړې او هیله یې ښودلې چې روانې خبرې به، ګټورو او اغېزناکو پایلو ته ورسېږي.

د کرزي په وینا، که د تفاهم له لارې سوله او ثبات تأمین شي، نو دا به د ایران، سیمې او نړۍ د خلکو لپاره د هوساینې او ارامۍ زمینه برابره کړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي چې د مذاکراتي پلاوي سره په اسلام اباد کې حضور لري، ویلي چې د هېواد پوځ او ډیپلوماټیکه اداره دواړه په بشپړ چمتووالي کې دي.

هغه ټینګار کړی: «د وسلوالو ځواکونو لاسونه پر ماشه دي او ډیپلوماسي هم هر څه له نږدې څاري، څو په وخت به مناسب ځواب ورکړل شي.»

نوموړي زیاته کړې چې ایران له پیل څخه ټینګار کړی چې اوربند باید بشپړ وي او هر ډول سرغړونه به په جدي توګه وڅارل شي.

د هغه په وینا، دوی له نږدې تماسونو کې دي څو معلومه کړي چې آیا د اوربند نقض کېږي که نه.

بلومبرګ وایي، چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د اسرائیل د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ترمنځ یوه تونده ټیلیفوني اړیکه شوې، چې وروسته اسرائیل د لبنان سره د اوربند مذاکراتو ته چمتووالی ښودلی دی.

د معلوماتو له مخې، امریکا پر اسرائیل فشار راوړی څو د حزب‌الله پر ضد بریدونه کم کړي، ځکه وروستیو حملو کې ملکي تلفات زیات شوي وو.

راپورونه وایي، له دې اړیکې وروسته اسرائیل اعلان کړی چې له لبنان سره به د اوربند رسمي خبرې پیل کړي، چې دا په سیمه کې یو مهم ډیپلوماتیک پرمختګ بلل کېږي.

ویل کېږي چې واشنګټن مخکې له مخکې اسرائیل خبر کړی و چې لبنان به د اوربند په هوکړه کې شامل شي.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف ویلي چې په اسلام اباد کې پیل شوي مهم مذاکرات کولای شي په سیمه کې د دوامدارې سولې پر لور یو مهم پرمختګ وي.

د راپور له مخې، نوموړي د امریکا د ولسمشر له مرستیال جی‌ډي ونس سره کتلي، چې په کې د امریکا ځانګړي استازي سټیو ویتکاف او جرد کوشنر هم ګډون درلود.

په دې ناسته کې د پاکستان له لوري د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار او د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي هم حاضر وو.

شهباز شریف د دواړو لورو د رغنده خبرو هرکلی کړی او هیله یې څرګنده کړې چې دا به د سیمې دایمي سولې لپاره مهم ګام وګرځي، او ټینګار یې کړی چې پاکستان به د منځګړیتوب رول ته دوام ورکړي.

رویټرز د یوه لوړپوړي ایراني چارواکي له قوله راپور ورکړی چې امریکا د ایران د هغو کنګل شویو شتمنیو له ازادولو سره موافقه کړې چې په قطر او نورو بهرنیو بانکونو کې ساتل کېږي.

د راپور له مخې، ایران دا اقدام له واشنګټن سره د اسلام اباد په مذاکراتو کې د امریکا د جديت نښه بولي.

یوې بلې ایراني سرچینې ویلي چې امریکا د ایران د شاوخوا شپږ میلیارده ډالرو شتمنیو د ازادولو منلې ده، چې اوس مهال په قطر کې ساتل کېږي.

رویټرز وایي، د دغو شتمنیو ازادول د هرمز تنګي له خوندي تېرېدو سره مستقیم تړاو لري، او تمه کېږي چې دا موضوع به د مذاکراتو له مهمو محورونو څخه وي.

تر اوسه امریکا په دې اړه رسمي څرګندونې نه دي کړې.

د طالبانو حکومت د عدلیې وزارت د شیخ هبت‌الله نوی فرمان خپور کړی چې پکې د لاس پلورونکو د فعالیتونو د تنظیم لپاره مهمې لارښوونې شاملې دي.

د فرمان له مخې، ښاروالۍ مکلفې دي چې د لاس پلورونکو لپاره ځانګړي ځایونه وټاکي او د هغوی فعالیتونه منظم کړي.

همدارنګه، د هر ۱۰۰ لاس پلورونکو لپاره به یو استازی ټاکل کېږي او ثبت شویو کسانو ته به وړیا پېژندپاڼې ورکول کېږي.

په فرمان کې ویل شوي چې د لاس پلورونکو د فعالیت ساحې به د GPS له لارې ثبتېږي.

بلخوا، لاس پلورونکي مکلف دي چې یوازې په ټاکل شویو ځایونو کې فعالیت وکړي، له منع شوو او تاریخ تېر توکو څخه ډډه وکړي او خپل ځایونه نورو ته په کرایه یا پلور ورنه کړي.

د سرغړونې په صورت کې به لومړی خبرداری ورکول کېږي او که تکرار شي، له ټاکلې ساحې څخه به ایستل کېږي.

چارواکي وایي، د دې اقدام هدف په ښارونو کې د نظم ټینګښت، د ګڼې ګوڼې کمول او د ښاري خدمتونو ښه مدیریت دی.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي چې تهران د واشنګټن د تکراري بدعهدیو او د ډیپلوماسۍ د ماتولو له تجربو وروسته د لوړې کچې بې‌باورۍ سره د هر ډول مذاکراتو برخه ګرځي.

نوموړي د آلمان د بهرنیو چارو له وزیر سره په ټیلیفوني خبرو کې ویلي چې ایران به د خپلو ملي ګټو او د خلکو د حقونو د خوندي کولو لپاره په پوره هوډ او اقتدار سره خپل دریځ تعقیب کړي.

عراقچي زیاته کړه چې د امریکا د پخوانیو چلندونو له امله د ایران لپاره د باور فضا زیانمنه شوې، خو تهران لا هم خپلې ډیپلوماټیکې لارې نه دي بندې کړې؛ خو د خپلو اساسي حقونو په چوکاټ کې به هر ډول تعامل ترسره کړي.

د رویټرز د راپور له مخې، امریکایي چارواکي د روانې اونۍ په پای کې په اسلام‌آباد کې له ایران سره د احتمالي مذاکراتو پایلو ته خوشبین نه ښکاري او باور لري چې د دواړو لورو ترمنځ ژور سیاسي او ستراتیژیک اختلافات به د هر ډول چټک پرمختګ مخه ونیسي.

راپور زیاتوي چې واشنګټن د هرمز ستراتیژیک تنګي د احتمالي بیا پرانیستلو په اړه هم شکونه لري؛ په داسې حال کې چې تهران د بندیزونو لرې کول، د کنګل شویو مالي شتمنیو آزادول او د لبنان د اوربند په چوکاټ کې د مسایلو شاملول د خپلو اساسي غوښتنو په توګه وړاندې کړي دي.

همدارنګه د ایران د ۱۰ مادېز وړاندیزي چوکاټ او د امریکا د ۱۵ مادېز طرحې ترمنځ اختلافات د مذاکراتي بهیر پیچلتیا نوره هم زیاته کړې ده.

د عراق پلازمېنه بغداد کې د امریکایي ډیپلوماټانو پر کاروان د کمین برید شوی، چې په ترڅ کې درې ځانمرګي ډرونونه کارول شوي دي.

د العربیه الحدث شبکې د جزئیاتو له مخې، په دې کاروان کې چې د امریکا د فدرالي تحقیقاتو ادارې (FBI) ځینې غړي هم پکې شامل وو، د ویکټوري پوځي اډې ته د یو امریکایي خبریال د لېږد پر مهال د برید هدف وګرځېد.

دغه خبریال مخکې د «کتائب حزب‌الله» له خوا تښتول شوی و او وروسته خوشې شوی و.

راپور زیاتوي چې د برید له امله د وضعیت د خرابېدو له وېرې، د بیړنیو ډیپلوماتیکو تماسونو په نتیجه کې امریکایي کاروان اړ شو چې خپله لاره بدله کړي او د بغداد په شنه سیمه کې د امریکا سفارت ته ستانه شي.

تر اوسه د پېښې د احتمالي تلفاتو یا زیانونو رسمي جزییات نه دي خپاره شوي.