د طالبانو حکومت وایي، د ټاپي ګازو نل‌لیکې پروژې رغنیز کارونه په وروستیو میاشتو کې چټک شوي او د پروژې عملي بهیر په منظم ډول مخ ته روان دی.

د طالبانو حکومت د کانونو او پټرولیم وزارت د معلوماتو له مخې، تر اوسه ۴۴ کیلومټره نل‌لیکه غځول شوې ده.

د وزارت په وینا، د نل‌لیکې د دوام لپاره ۱۲۴ کیلومټره نور مسیر هم چمتو شوی او تخنیکي چارې یې بشپړې شوې دي.

ټاپي پروژه، چې ترکمنستان، افغانستان، پاکستان او هند سره نښلوي، د سیمې له مهمو پروژو څخه ګڼل کېږي او تمه ده د افغانستان لپاره اقتصادي ګټې او کاري فرصتونه رامنځته کړي.

وروسته له هغه چې ایراني رسنیو د دویم پړاو له پیل سره د تهران د نه‌موافقت خبر ورکړی، د ایران او امریکا ترمنځ د غیرمستقیمو خبرو راتلونکی پړاو له ناڅرګند برخلیک سره مخ شوی.

د ایران تسنیم خبري اژانس ، راپور ورکړی چې تهران د «امریکايي لوري د زیاتو غوښتنو» او همدارنګه د سمندري فشارونو له امله، تر دې دمه د خبرو د دوام لپاره شین څراغ نه دی ورکړی.

د راپور له مخې، ایران دا دریځ د پاکستاني منځګړي له لارې واشنګټن ته رسولی او ټینګار یې کړی چې «اوږدې، ستړې کوونکې او بې‌پایلې خبرې» د منلو وړ نه دي.

د دواړو لورو ترمنځ لومړنۍ ناسته چې له ۲۰ ساعتونو زیات یې دوام وکړ، د تېرې شنبې ورځ د پاکستان په پلازمېنه اسلام‌اباد کې ترسره شوه.

له هغې وروسته، په روانه اوونۍ کې د دواړو خواوو ترمنځ د پیغامونو تبادله روانه وه، خو لا هم کومه وروستۍ هوکړه نه ده شوې.

د ایران د خاتم الانبیاء مرکزي قرارګاه ویلي چې د امریکا د ژمنې د ماتیدو او د سمندري محاصرې د دوام له امله د هرمز تنګي کنټرول بېرته سخت شوی دی.

د خاتم‌الانبیا د مرکزي قرارګاه ویاند ویلي چې د امریکا د ژمنو د نه عملي کېدو له امله، د هرمز تنګي وضعیت بېرته پخواني حالت ته ګرځېدلی او اوس د وسله‌والو ځواکونو تر جدي کنټرول لاندې دی.

هغه زیاته کړې چې تر هغو به دا سخت کنټرول دوام ولري، څو امریکا د ایران له بندرونو څخه د بېړیو د تګ راتګ بشپړه ازادي تضمین نه کړي.

دا په داسې حال کې ده چې د ایران چارواکو د جمعې په ورځ ویلي وو چې د پخوانیو توافقاتو له مخې یې د یو شمېر نفت‌وړونکو او سوداګریزو بېړیو د تګ اجازه ورکړې ده.

ځینو باخبره سرچنیو حماسه میډیا ته ویلي چې معتصم اغا جان د طالبانو حکومت له لوري کندهار ولایت کې «نظر بند» شوی او هر ډول ټلیفوني اړیکو ته له لاسرسي محروم شوی دی.

د سرچینو په خبره، نوموړي په دې وروستیو کې په بېلابېلو شخصي مجالسو کې د طالبانو د حکومت پر مشر شیخ هبت‌الله اخندزاده د ښځو او نجونو د حقونو اړوند پالیسو باندې نیوکې کولې او د دوی په خبره، ممکن معتصم اغا جان له همدې امله تر څار لاندې نیول شوی دی.

معتصم اغا جان ته نږدې دې سرچینو چې نه یې غوښتل هویت یې خپور شي، حماسه میډیا ته زیاته کړې چې نوموړي په دې وروستیو کې د افغان او پاکستاني مخکښو سوداګرو او ځینو دیني علماوو د یو ۱۱ کسیز ګروپ مشري کوله او هڅې یې روانې کړې وې چې د دواړو هېوادو تر منځ د روانو شخړو په ځانګړې توګه سوداګرۍ برخه کې حل لارې وړاندیز کړي.

دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ د طالبانو د حکومت د استخباراتو ځینو سرچینو حماسه میډیا ته د نوموړي د «بندي» کېدو خبر رد کړی و.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې که له ایران سره هوکړه ونه شي، نو امریکا به بیا بمباران پیل کړي، خو هم‌مهاله یې د توافق نږدې کېدو خبره هم کړې ده.

ډونالډ ټرمپ د جمعې په شپه له خبریالانو سره په خبرو کې ویلي چې که له ایران سره توافق و نه شي، نو امریکا به پوځي بریدونه بیا پیل کړي.

هغه ویلي چې یوازې څو ورځې پاتې دي او که هوکړه وشي، ښايي وضعیت بدل شي.

ټرمپ زیاته کړې چې له ایران سره خبرې روانې دي او دواړه لوري یوې هوکړې ته نږدې شوي دي، خو ځینې اختلافات لا پاتې دي.

په ورته وخت کې اکسیوس راپور ورکړی چې په خبرو کې پرمختګ شوی، خو لا هم ځینې مهم اختلافات نه دي حل شوي.

د طالبانو حکومت د نشه يي توکو سره د مبارزې معین شیخ عبدالرحمن منیر د یوه پلاوي په مشرۍ د ازبکستان سمرقند ښار ته سفر کړی، ترڅو په یوه نړیواله غونډه کې ګډون وکړي.

د طالبانو حکومت د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالمتین قانع ویلي، چې د نشه يي توکو سره د مبارزې معین شیخ عبدالرحمن منیر د ازبکستان د ولسمشر د سلاکار ډاکټر عبدالعزیز کاملوف په رسمي بلنه سمرقند ته تللی دی.

د متین په وینا، هغه به د روانې میلادي میاشتې په ۲۰مه نېټه په یوه نړیواله ناسته کې ګډون وکړي، چې پکې د بېلابېلو هېوادونو استازي برخه اخلي.

نوموړي زیاته کړې چې په دې ناسته کې به د نشه يي توکو نړیوال ګواښونه وڅېړل شي او د سیمه‌ییزو او نړیوالو همکاریو پر لارو چارو به بحث وشي.

قانع ویلي چې چې د «اسلامي امارت» پلاوی به په غونډه کې خپلې لاسته راوړنې، د نشه يي توکو پر ضد اقدامات او راتلونکې برنامې ګډونوالو ته وړاندې کړي.

د ایران د پارلمان رییس محمد باقر قالیباف د ډونالډ ټرمپ هغه ادعاوې رد کړې چې ګواکې امریکا په جګړه کې بریالۍ شوې او د هرمز تنګي بشپړ پرانیستل یې یقیني کړي دي.

قالیباف ویلي چې که د امریکا له لوري سمندري محاصره دوام وکړي؛ نو د هرمز تنګي له لارې به د بېړیو تګ راتګ یوازې د ایران په اجازه ترسره کېږي.

هغه زیاته کړې چې امریکا نه په جګړه کې بریالۍ شوې او نه هم په خبرو اترو کې.

دا په داسې حال کې ده چې د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي یوه ورځ مخکې د هرمز تنګي د بشپړ پرانیستل کېدو خبر ورکړی و.

بل لور ته، ډونالډ ټرمپ هم ویلي وو چې دغه تنګی، د امریکا د سمندري محاصرې سره سره، بېرته پرانیستل شوی دی.

د فرانسې، مارسي ښار ته نږدې په یوه سیمه کې یو ۱۹ کلن افغان ځوان د وزو او پسونو د پرله‌پسې جنسي ځورونې په تور نیول شوی او قضیه یې عدلي ارګانونو ته سپارل شوې ده.

د فرانسوي پولیسو د معلوماتو له مخې، دغه کس د څو اوونیو څار او تعقیب وروسته هغه مهال ونیول شو چې د فارم دننه پر حیواناتو د جنسي اړیکې د ترسره کولو په حال کې و.

د فارم مالک تر دې مخکې د خپلو حیواناتو پر بدنونو د ټپونو او غیرعادي حالتونو له امله شکمن شوی و او وروسته یې د څارنې کمرې نصب کړې.

لومړنۍ څېړنې ښيي چې دا پېښې یوازې محدودې نه وې، بلکې د څو اوونیو په اوږدو کې تکرار شوې دي.

د څېړونکو له لوري راټول شوي ویډیويي شواهد او جنیټیکي نمونې د قضیې د ثبوت لپاره مهمې بلل شوي دي.

د فارم مالک رسنیو ته ویلي چې دغه وضعیت نه یوازې حیواناتو ته زیان اړولی، بلکې خپله یې هم له جدي رواني فشار سره مخ کړی دی او زیاته کړې یې ده چې د څو اوونیو لپاره یې شپې له وېرې ویښې تېرې کړي دي.

د فرانسې څارنوالۍ د تورن پر وړاندې د اعظمي سزا غوښتنه کړې، چې پکې درې کاله بند او ۴۵ زره یورو جریمه شامله ده، خو محکمې ویلي چې وروستۍ پرېکړه به د رواني ارزونې تر بشپړېدو وروسته اعلان شي.

د افغانستان د کورنیو چارو پخوانی وزیر محمد عمر داوودزی وايي، د «سیستم بیا بسته بندي» تر نوم لاندې د سیاسي بدلون هڅې باید رد شي، په ځانګړي ډول که بهرني لاسونه پکې ښکېل وي.

هغه په خپل ایکس پیغام کې ویلي چې په وروستیو ورځو کې د «سیستم بیا بسته بندي» په نوم نوې سیاسي اصطلاح کارول کېږي، چې هدف یې د موجوده نظام بڼه بدلول ښودل کېږي.

هغه زیاته کړې چې د رژیم بدلون پخوانۍ تجربې بریالۍ نه وې، او اوس ځینې لوري د نظام د بیا جوړښت یا له سره بسته بندۍ خبره کوي، چې باید د وخت له اړتیاوو سره سم وارزول شي.

داودزي ادعا کړې چې دا ډول بحثونه په ځینو هېوادونو لکه وینزویلا او ایران کې هم مطرح شوي دي.

نوموړي ویلي چې دا اصطلاح د رژیم بدلون بدیله بڼه ګرځېدلې او ځینې سیاسي شنونکي یې د پخوانیو طرحو نوې بڼه بولي.

هغه ویلي چې په پاکستان کې هم ځینې کړۍ د دې اصطلاح له لارې د افغانستان د سیاسي نظام په اړه بحثونه کوي او د اغېزمنتیا پوښتنې راپورته کوي.

داودزي ټینګار کړی چې که هر ډول سیاسي بدلون د بهرني لاسوهنې له لارې ترسره شي، دا به د افغانستان په ګټه نه وي او باید رد شي، ځکه دا ډول اقدامات د سیمې ثبات ته زیان رسوي.

د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق ویلي، چې وروستیو سیلابونو په افغانستان کې لسګونه زره کسان اغېزمن کړي او مرګ‌ژوبله یې هم اړولې ده.

یادې ادارې په خپل تازه راپور کې ویلي چې په ۳۱ ولایتونو کې وروستیو سېلابونو له ۷۳ زره زیات کسان اغېزمن کړي دي.

د راپور له مخې، په تېرو ۱۲ ورځو کې ۹۳ کسان مړه شوي او ۱۸۱ نور ټپیان شوي دي.

راپور زیاتوي چې دغه سېلابونو زرګونه کورونه، کرنیزې ځمکې او سړکونه هم ویجاړ کړي دي.

راپور کې دغه راز ویل شوي چې بې‌ځایه شوې کورنۍ، په ځانګړي ډول ښځې او نجونې، روغتیايي خدمتونو ته د لاسرسي له جدي ستونزو سره مخ دي.

د راپور په خبره، همدارنګه، اغېزمن خلک بېړنیو مرستو ته اړتیا لري، چې پکې خوراکي توکي، سرپناه، نغدي مرسته او رواني ملاتړ شامل دي.