د ایران د پوځ ویاند ابولفضل شکارچي ویلي، چې هېواد به یې د هرمز تنګی د امریکا او اسراییل پر مخ د اوږدې مودې لپاره وتړي.

نوموړي ټینګار کړی، چې په هېڅ صورت به امریکا او اسراییل ته اجازه ورنه کړل شي چې له دې مهمې سمندري لارې تېر شي.

ایران دا هم خبرداری ورکړی، هغه هېوادونه چې د دوی پر ضد یې د امریکا او اسراییل د بریدونو ملاتړ کړی، بېړۍ به یې هم له دې لارې تېرېدو ته پرېنښودل شي.

راپورونه وايي، چې د روانو نښتو پر مهال ځینې بېړۍ چې د ایران له اجازې پرته تېرېدلې، په نښه شوې دي.

هرمز تنګي د نړۍ له مهمو تېلو لارو څخه شمېرل کېږي او هر ډول بندښت یې د نړیوال اقتصاد لپاره لویې اغېزې لرلای شي.

بل لور ته، ایران ویلي چې ځینو هېوادونو لکه روسیه، چین، هند، عراق او پاکستان ته به د تېرېدو اجازه وي.

په همدې حال کې، د فرانسې ولسمشر امانوېل مکرون ویلي چې د زور له لارې د دې تنګي پرانیستل غیرواقعي دي.

د فرانسې د ولسمشر امانوېل مکرون او د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ترمنځ وروستۍ لفظي شخړه د دواړو هېوادونو ترمنځ د سیاسي اختلافاتو نوې نښه بلل کېږي.

مکرون د ټرمپ هغو څرګندونو ته توند غبرګون وښود چې پکې یې د مکرون د شخصي ژوند په اړه ملنډې وهلې وې او ویلې و چې مکرون سره یې مېرمن ښه چلند نه کوي.

مکرون دا خبرې «نامودبانه» وبللې او ویې ویل چې نړیوال مشران باید له داسې چلند څخه ډډه وکړي.

په همدې حال کې، د فرانسې د ملي شورا رییسه یایل برون-پیوي هم پر ټرمپ نیوکه کړې او ویلي یې دي چې نړۍ له جدي بحرانونو سره مخ ده، خو داسې څرګندونې بې‌مسؤلیته او سپکاوی کوونکې دي.

دا لفظي شخړه یوازې شخصي نه ده، بلکې د پراخو سیاسي اختلافاتو یوه برخه هم ده.

فرانسې د منځني ختیځ په اړه د امریکا له ځینو پوځي پلانونو سره مخالفت کړی، لکه:

د امریکایي پوځي عملیاتو کې نه ګډون

د خپلو هوايي اډو د کارولو اجازه نه ورکول

د هرمز تنګي د پرانیستلو لپاره د امریکا د سمندري کمپاین نه ملاتړ

د بلوچستان په مرکزي ښار کوېټه کې په بېلابېلو پېښو کې څلور کسان وژل شوي او درې نور ټپیان دي

په یادو پېښو کې، یو مړی د ښار د سول لاینز په سیمه کې موندل شوی چې ورسره د تحریک طالبان پاکستان نوم لیکل شوی و.

سربېره پر دې، په کچلاغ او هزاره ټاون سیمو کې هم دوه نور مړي موندل شوي دي.

همدارنګه، د کوېټې په ختیځ بای پاس او پښتون‌اباد سیمه کې ناپېژاندو وسله‌والو د اوبو پر برمو ډزې کړې، چې له امله یې یو کس وژل شوی او درې نور ټپیان شوي دي.

پولیسو د پېښو په تړاو پلټنې او عملیات پیل کړي، او د وژل شوي کس کورنۍ د کوېټې پرېس کلب مخې ته د احتجاج پر مهال د عاملینو د ژر نیولو غوښتنه کړې ده.

د طالبانو حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت وایي، د پاکستان د پوځي رژیم له لوري پر کونړ، پکتیکا او خوست ولایتونو پرلپسې هاواني، توغندیز او د ډرون بریدونه شوي دي.

د نوموړي په وینا، په دغو بریدونو کې ۲۵ تنه ملکي وګړي، چې ډېری یې ماشومان دي، ټپیان شوي او ۲ تنه نور وژل شوي دي.

راپورونه ښيي چې د کونړ ولایت په سرکاڼو او منورې ولسوالۍ کې لسګونه هاوانونه او د لیرې واټن ویشتونکي توپونه لګېدلي، چې له امله یې ماشومانو ته مرګ ژوبله اوښتې او مالي زیانونه هم رامنځته شوي دي.

همدارنګه د پکتیکا د شکین ولسوالۍ کې د ډرون برید له امله ۳ تنه ملکي وګړي ټپیان شوي دي.

بلخوا، د خوست د ځاځي میدان ولسوالۍ په یوه سیمه کې هم د ډرون برید له امله ۲ تنه ملکي وګړي ټپیان شوي دي.

د ایران د پارلمان رئیس محمد باقر قالیباف په خپله ایکس پاڼه د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ته په خطاب کې لیکلي: “مخکې راشه، موږ دې انتظار یو”.

نوموړي ویلي، که زموږ په کور برید کوې، د ټولې کورنۍ سره به دې مخ شو.

هغه ویلي: “موږ مسلح، مستحکم او اماده یوو، نږدې راشه!”.

د بریتانیا د بهرنیو چارو وزیرې ایویت کوپر د ۴۰ څخه د زیاتو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیرانو په یوه مجازي غونډه کې د ایران اقدامات بې‌احتیاطي بللي او ویلي یې دي چې دا کړنې د نړیوال اقتصاد پر امنیت منفي اغېز کوي.

هغې په دې غونډه کې ټینګار وکړ چې د هرمز تنګي له لارې د نړیوالو کښتیو د تګ راتګ د ازادۍ د بېرته ټینګولو لپاره بېړنۍ اړتیا شته.

کوپر زیاته کړه چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې یوازې ۲۵ کښتۍ له دې لارې تېرې شوې دي، حال دا چې په عادي حالت کې شاوخوا ۱۵۰ کښتۍ هره ورځ له دې تنګي څخه تېرېږي، خو اوس دا مهمه سمندري لاره نږدې تړل شوې ده.

هغې همداراز وویل چې شاوخوا ۲۰ زره سمندري کارکوونکي په نږدې دوه زره کښتیو کې د دې تنګي د بندېدو له امله بند پاتې دي.

د بریتانیا د بهرنیو چارو وزیرې ویلي چې د نننۍ غونډې وروسته به د پوځي پلان جوړوونکو ترمنځ بله ناسته هم ترسره شي، څو د سیمې د خوندي تګ راتګ د تضمین لپاره لازم اقدامات وڅېړل شي.

کرملین د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د هغو څرګندونو په اړه غبرګون ښودلی چې د ایران پر ضد جګړې پورې اړه لري، او ویلي یې دي چې که اړتیا وي، روسیه چمتو ده د دې شخړې د حل لپاره مرسته وکړي.

د کرملین په وینا، د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین ټاکل شوې چې د مصر د بهرنیو چارو له وزیر سره د منځني ختیځ او فارس خلیج د روان وضعیت په اړه خبرې وکړي.

کرملین همداراز ویلي چې روسیه د ناټو پوځي تړون یو خصمانه اتحاد ګڼي.

روسي چارواکو ټینګار کړی چې دوی د سیمې د کړکېچ د کمولو او د سیاسي حل‌لارې د موندلو ملاتړ کوي، او هڅه کوي چې د ډیپلوماتیکو لارو له لارې د روانو شخړو مخه ونیسي.

ایراني رسنیو راپور ورکړی چې د سپاه پاسداران د فاتحین ځانګړې واحد قوماندان محمد علي فتحعلي زاده، وړمه ورځ، د اسرائیل او امریکا په برید کې وژل شوی دی.

د سپاه پاسداران ځانګړی واحد یوه فرعي ډله ده چې غړي یې لوړ پوځي مهارتونه لري او مخکې یې د سوریې په جګړو کې هم برخه اخیستې ده.

تر اوسه د پېښې دقیق جزییات نه‌دي خپاره شوي.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي ویلي چې د چین په نوښت د «اسلامي امارت» د منځنۍ کچې پلاوی چین ته رسېدلی، څو له پاکستاني لوري سره رسمي خبرې اترې ترسره کړي.

د نوموړي په وینا، ټاکل شوې ده چې دغه مذاکرات د چین په ارومچي ښار کې د دغه هېواد په منځګړتوب پیل شي.

هغه ویلي، چې دا بهیر د چین په غوښتنه او د متقابل درناوي او رغنده تعامل پر بنسټ پر مخ وړل کېږي.

بلخي زیاته کړې چې د «اسلامي امارت» پلاوی به په دې ناستو کې د اصولي او متوازن دریځ له مخې ګډون وکړي او هڅه به وکړي چې له پاکستان سره د ښه ګاونډیتوب، سوداګریزو اړیکو پیاوړتیا او د امنیتي مسایلو د اغېزمن مدیریت په اړه هراړخیزې خبرې وکړي.

د هغه په وینا، «اسلامي امارت» باور لري چې د متقابل درناوي، نه لاسوهنې او رغنده تفاهم پر بنسټ ډیپلوماتیک تعامل کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ شته ستونزو ته عملي او دوامداره حللارې ومومي او د سیمې د ثبات او همکارۍ لپاره زمینه برابره کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران په اړه د ملي وینا وروسته، د ډالرو ارزښت د نړیوالو مهمو اسعارو په وړاندې لوړ شوی دی.

دا پرمختګ د دوو پرله‌پسې ورځو د ډالر زیانونو وروسته رامنځته شو او بازارونه یې په چټکۍ سره ګډوډ کړي دي.

ټرمپ په خپله وینا کې وویل چې د ایران جګړه ډېر ژر پای ته رسېږي، خو د امریکا پوځ به په راتلونکو دوو تر درېیو اونیو کې پر ټاکل شوو اهدافو بریدونه جاري وساتي.