د اندونیزیا د بهرنیو چارو وزیرې رتنو موسودي د ملګرو ملتونو عمومي غونډې ته په وینا کې افغانستان کې د نجونو پر زده کړو ټینګار وکړ.

نوموړې ویلي، چې ښځې د ټول شموله سولې په ټینګښت کې مهم رول لوبوي او د طالبانو تر واکمنۍ لاندې په افغانستان کې باید د ښځو او نجونو زده کړې تضمین شي.

په همدې حال کې جرمني، اسټرالیا، هالنډ او کاناډا په یوه ګډه اعلامیه کې ویلي چې دوی به د ښځو پر وړاندې د هر ډول تبعیض د له منځه وړلو له کنوانسیون څخه د سرغړونې له امله د عدالت نړیوالې محکمې ته د طالبانو پرضد عریضه وکړي.

دغو څلورو هېوادونو خبرداری ورکړی، چې که طالبان په شپږو میاشتو کې د بشري حقونو په ځانګړې توګه د ښځو له حقونو د سرغړونې مخه ونه نیسي، د هاګ محکمې ته به یې بوځي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتریش د لبنان د حزب الله د مشر حسن نصرالله د وژل کېدو په غبرګون کې په سیمه کې د ټولو خواوو د جګړې رامنځته کېدو خبرداری ورکړی دی.

نوموړي ویلي، چې هغه په ​​بیروت کې د پیښو د زیاتیدو په اړه ژوره اندیښنه لري.

ګوتریش په خپله ایکس‌پاڼه لیکلي، چې بیروت کې د جګړې د زیاتوالي په اړه ژوره اندېښنه لري او زیاته کړې یې ده چې دا تاوتریخوالی باید ژر تر ژره له منځه یوړل شي.

ګوتریش دا څرګندونې داسې مهال کوي چې تېره ورځ د اسرائیل په بریدونو کې د حزب‌الله مشر حسن نصرالله ووژل شو.

د ایران د بشري حقونو سازمان وايي، په ایران کې د دوو افغانانو په ګډون ۱۴ تنه اعدام شوي دي.

یاد سازمان ویلي، چې دغه ۱۴ کسان د شېراز د عادل‌اباد په مرکزي زندان کې اعدام شوي دي.

په ناروې کې د ایران د بشري حقونو سازمان چې یو غیردولتي بنسټ دی، وايي چې له دې سره په تېرو دوو اوونیو کې په دغه زندان کې د اعدام شویو بندیانو شمېر ۱۹ ته ورسېد.

دغه بنسټ ویلي، دوه کاله مخکې په ایران کې ۱۶ افغانان، خو تېر کال ۲۵ افغان وګړي اعدام شوي وو.

امریکا په لبنان کې د حزب‌الله ډلې خلاف د اسراییل د بمباریو ملاتړ وکړ.

د امریکا ولسمشر جوبایډن په یوه اعلامیه کې ویلي، چې اوس په لبنان او غزه کې د اوربند وخت راغلی دی.

نوموړي د حزب‌الله ډلې د مشر حسن نصرالله وژنه د زرګونو امریکایانو، اسراییلیانو او ملکي لبنانیانو په ګډون د هغه د ګڼو قربانیانو لپاره د عدالت یو اقدام ګڼلی دی.

بایډن زیاته کړې، چې د حزب‌الله، حماس او حوثي یاغیانو خلاف اسرائیل د ځان د دفاع حق لري.

بل لورته د امریکا ولسمشریزو ټاکنو ته نوماندې کاملا هاریس ویلي، چې حسن نصرالله یو تروریست و چې لاسونه یې د امریکایانو په وینو سره وو.

د حسن نصرالله وژل کېدو د نړۍ په زیاتو برخو کې غبرګونونه راپارولي دي.

د افغان سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد د حسن نصراله وژنه او د حزب‌الله کمزوري کېدل د ایران لپاره یوه لویه ضربه بللې ده.

خلیلزاد پر خپله ایکس‌پاڼه لیکلي، چې د ایران د ستر مذهبي مشر ایت‌الله علي خامنه‌يي په ګډون ایراني مشران وېرېږي چې دوی به هم په نښه او ووژل شي.

په ورته وخت کې د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویلي، د اسرائیل په هوايي برید کې د حزب‌الله د مشر حسن نصرالله له وژل کېدو سره-سره به هم د هغه لاره روانه وي.

په همدې حال کې د ایران تسنیم خبري اژانس ویلي، د ایران هوايي شرکت ایران اییر بیروت ته ټولې الوتنې تر بلې خبرتیا پورې ځنډولې دي.

بلخوا رویټرز ویلي، چې د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان په لبنان کې د اسراییل وروستي بریدونه د اسراییل د “نسل وژنې، اشغال او تېري” د پالیسۍ د برخې په توګه غندلي.

حماس ډلې هم د حسن نصرالله پر مړینه خواشیني څرګنده کړې.

د طالبانو د عدلیې وزیر له ګوښه کیدو سره سم او له نسبتا اوږد ځنډ وروسته د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار کابل کې د خپل ګوند له یوشمیر غړو او پلویانو سره بیا لیده کاته پیل کړي دي.

د ګلبدین حکمتیار اړوند ډیلي شهادت ورځپاڼې د ګلبدین حکمتیار د عکسونو سره لیکلي:« د قدرمن حکمتیار صاحب د نن ورځې ملاقاتونه د حزب اسلامي له متعهدینو سره کابل کې، زمونږ قدرمن مشر کابل کې دی او هر ورځ له خپلو هېوادوالو سره ملاقاتونه او کتنې لري.»

ددغې ملاقاتونو په اړه یادې ورځپاڼې نور جزیات نه دي ورکړي چې د حزب اسلامي رهبر د خپل ګوند غړو او پلویانو ته څه ویلي.

د افغان سولې لپاره د امریکا پخوانی ځانګړی استازی زلمی خلیلزاد په منځني ختیځ کې اوسنی وضعیت د لبنان لپاره یو ښه فرصت بولي.
نوموړي لبنانیان استثناي خلک یاد کړي او نیوکه یې کړې، او ویلي چې دوی له ډیرو کلونو راهیسې د حزب الله لخوا یرغمل شويدي.
نوموړي د نړۍ په ګډون د منځني ختیځ په ځانګړي ډول د سعودي عربستان او نورو عرب هیوادونو غوښتې چې د لبنان سره پدې حساسه مرحله کې مرسته وکړي.

نیویارک ټایمز د اسراییلي مقاماتو له قوله ویلي، چې حزب الله ممکن ډېر ژر هاشم صفي الدین د حسن نصرالله ځایناستی وټاکي.

د حزب الله ډلې تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

دا په داسې حال کې ده چې تېره شپه د لبنان په بیروت کې د اسرائیلو په بریدونو کې د حزب الله ډلې مشر حسن نصرالله ووژل شو.

د حزب الله ډلې مشر څو شېبې وړاندې د خپل مشر وژل کېدل تایید کړل.

د حزب الله مشر حسن نصرالله څوک دی؟

حزب الله د خپل مشر حسن نصرالله مړینه وروسته له هغه تایید کړه چې اسرائیلي هوایي ځواکونو په بیروت کې په هغه تېره شپه برید وکړ.

حسن نصرالله، د لبنان د شیعه اسلامي غورځنګ پخوانی مشر، په منځني ختیځ کې یو له غوره پیژندل شوي او خورا نفوذ لرونکي شخصیتونو څخه و.

نصرالله تر مرګ مخکې د اسرائیلو له خوا د وژل کېدو د وېرې له کبله د کلونو لپاره په عام محضر کې نه و لیدل شوی.

د اسرائیلو پوځ د شنبې په ورځ، وویل چې دوی د لبنان په پلازمینه بیروت کې د حزب الله مشر وژلی دی.

حسن نصرالله له ایران سره نږدې شخصي اړیکې درلودې.

نوموړی یو له اغیزناکو شخصیتونو څخه وو چې د حزب الله په سیاسي او نظامي ځواک بدلولو کې یې مهم رول لوبولی و.

نوموړی د حزب الله او خپلو ګڼو پلویانو لپاره د درناوي وړ شخص وو.

د نصرالله تر مشرۍ لاندې، حزب الله د فلسطیني وسله والې ډلې حماس د جنګیالیو او همدارنګه په عراق او یمن کې د حوثي ملیشو په روزنه کې مرسته وکړه او د اسراییلو پر ضد یې د کارولو لپاره له ایران څخه توغندي او راکټونه ترلاسه کړل.

هغه د حزب الله تحول له هغه ملیشې څخه چې په لبنان کې د اسراییلي سرتیرو سره د مبارزې لپاره رامنځته شوی و پیل کړه، او خپل ځواک یې د لبنان له اردو څخه په مراتبو په پیاوړې او قوي نظامي ځواک بدل کړ.
د لبنان په سیاست کې ځواکمن، د روغتیا، تعلیم او ټولنیزو خدماتو لوی چمتو کونکی او د ایران د ملاتړ کونکي کلیدي برخه او د سیمه ایز حاکمیت لپاره مهم شخص وو.

حسن نصرالله په 1960 کې زیږیدلی، د بیروت په ختیځ بورج حمود ګاونډ کې لوی شوی، چیرې چې پلار یې عبدالکریم کوچنی د خوراکي توکو دوکان درلود.

حسن نصرالله په ​​۱۹۷۵ کال کې د لبنان له کورنۍ جګړې وروسته د امل له غورځنګ سره یو ځای شو، وروسته له هغه چې په یوه شیعه ملېشې کې شامل شو. د عراق په نجف ښار کې د شیعه ګانو په یوه مدرسه کې د ګډون لپاره له لنډې مودې وروسته په لبنان کې له امل سره یوځای شو، مخکې له دې چې هغه او نور له دغې ډلې څخه جلا شي، له 1982 څخه لږ وخت وروسته اسراییلو د فلسطیني وسله والو لخوا د بریدونو په ځواب کې پر لبنان برید وکړ.

دغه اسلامي ډله امل، د بیکا په دره کې د ایران د سپاه پاسداران څخه د پام وړ نظامي او تنظیمي ملاتړ ترلاسه کړ، او د شیعه ملیشو تر ټولو مهم او اغیزناک وسله وال ګروپ په توګه راڅرګند شو چې وروسته به حزب الله بدل شو.

په 1985 کې، حزب الله په رسمي ډول د یو “بیان” په خپرولو سره خپل موجودیت او جوړښت اعلان کړ چې امریکا او شوروي اتحاد یې د اسلام اصلي دښمنانو په توګه یاد کړل او د اسراییلو د “له منځه وړلو” غوښتنه یې کړې وه او ویلي وو چې اسرایلیانو د مسلمانانو ځمکې اشغال کړي دي.

نصرالله د حزب الله په لیکو کې د تنظیم په وده کې کار کاوه.
نوموړی په ۱۹۹۲ کال کې د ۳۲ کلونو په عمر د حزب الله مشر شو، وروسته له هغه چې د ده مخکینی مشر عباس الموسوي د اسرائیلو د چورلکې په برید کې ووژل شو.
د موسوي د وژلو غچ یې د هغه له لومړنیو کړنو څخه و. هغه د اسراییلو په شمال کې د راکټي بریدونو امر وکړ چې یوه نجلۍ یې ووژله، په ترکیه کې د اسراییلو په سفارت کې یو اسراییلي امنیتي افسر د موټر بم په واسطه وواژه، او د ارجنټاین په بیونس آیرس کې د اسراییلو په سفارت کې ځانمرګي برید کې یې د 29 تنو د وژلو مسولیت واخیست.
نصرالله د اسراییلي ځواکونو سره د ټیټ شدت جګړه هم اداره کړه چې په 2000 کال کې د سویلي لبنان څخه د دوی په وتلو سره پای ته ورسیده ، که څه هم هغه ځاني زیان سره مخ شو کله چې د هغه مشر زوی هادي د اسراییلي سرتیرو سره په ډزو کې ووژل شو.

د 2023 کال د اکتوبر په 8 مه د حماس وسله والو لخوا په اسراییلو باندې د بې ساري برید یوه ورځ وروسته چې په غزه کې یې جګړه پیل کړه، دې چارې د حزب الله او اسراییلو ترمنځ جګړه پراخه کړه.
حزب الله له فلسطینیانو سره د پیوستون لپاره د اسرائیلو پر پوستو ډزې وکړې.
د نومبر په میاشت کې په یوه وینا کې، نصرالله وویل چې د حماس برید “د پریکړې او اعدام دواړو له نظره سل په سلو کې فلسطینیان” وو، مګر دا چې د هغه ډلې او اسراییلو ترمنځ ډزې کړي “ډیر مهم او اغیزمن” و.
دغې ډلې تر ۸۰۰۰ ډېر راکټونه د اسرائیلو په شمال او د اسرائیلو تر اشغال لاندې د ګولان په لوړو کې توغولي دي. دغه راز یې په زغره والو موټرو د ټانک ضد توغندي هم وویشتل او د بې پیلوټه الوتکو په وسیله یې پر پوځي اهدافو بریدونه وکړل.
د اسراییلو دفاعي ځواکونو (IDF) په لبنان کې د حزب الله پر مرکزونو د هوايي بریدونو او د ټانک او توپخانې په ډزو سره ځواب ورکړ.
نصرالله په خپله وروستۍ وینا کې پر اسراییل تور ولګاوه چې د حزب الله د غړو لخوا په زرګونو پاڼې او راډیویي دستګاوې یې په بمونو والوزولې چې له امله یې ۳۹ کسان ووژل شول او زرګونه نور ټپیان شول، او ویې ویل چې دا “ټولې سرې کرښې” تېرې شوې دي. هغه ومنله چې دې ډلې ته “بې ساري ضربه” رسېدلې ده.
لږ وروسته اسراییلو په ډراماتیک ډول پر حزب الله بریدونه زیات کړل، د بمباریو څپې یې پیل کړې چې نږدې ۸۰۰ کسان یې ووژل.

حسن نصرالله ۶۴ کاله عمر درلود او د نهه اولادونو پلار و.

د ایران مذهبي مشر علي خامنه‌یي له ټولو مسلمانانو غوښتي چې د اسرائیل پر وړاندې د حزب الله ملاتړ وکړي.

هغه د اسرائیل رژیم، غاصب او ظالم بللی او ویلي یې دي چې مسلمانان باید له حزب الله سره پر درېدلو له دغه رژیم غچ واخلي.

د یادونې ده چې څو شېبې وړاندې د حزب الله ډلې د خپل مشر حسن نصرالله وژنه تائید کړه.