د طالبانو د بهرنیو چارو سرپرست وزیر امیرخان متقي د چین هېواد له ځانګړي استازي یوشیایو یونګ سره کتلي دي.
دواړو لوریو په دغه لېدنه کې د افغانستان او چین پر دوه اړخیزو اړیکو، اقتصادي همکاریو او سیمه ییزو چارو خبرې کړې دي.
متقي له چین سره په سوداګریزه برخه کې د پرمختګونو ستاینه کړې او د دواړو لوریو تر منځ یې اړیکې مثبتې بللې دي.
بلخوا د چین ځانګړي استازي ویلي چې هېواد یې د افغانانو ارزښتونو او انتخابونو ته درناوی کوي.
د ښځو غږ غورځنګ له ښځو سره د تاوتریخوالي نړیوالې ورځې په مناسبت له طالبانو غوښتي چې افغانستان کې جنسیتي اپارتاید په رسمیت وپېژني.
دوی په یوه خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي، چې د بشري حقونو د نقض له کبله باید طالبان محاکمه شي.
د دوی په خبره، د طالبانو له بیا واک ته رسېدو وروسته، افغانستان کې ښځې څنډې ته شوې، او دوی له سختو ستونزو سره لاس او ګرېوان دي.
خبرپاڼه کې راغلي، چې اوس مهال افغان نجونې او ښځې له بد وضیعت سره مخ دي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت وايي، له فرانسې، برېټاینا او جرمني سره د خپل اتومي پرواګرام په اړه خبرې کوي.
اسماعیل بقايي ویلي، چې له دغو هېوادونو سره به د د فلسطین او لبنان په ګډون په یو شمېر سیمه ایزو او نړیوالو مسایلو او همدغه راز د اتومي پرواګرام په مسئلې بحث وشي.
هغه په دې اړه نور جزیات نه دي ورکړي.
بقايي دا څرګندونې داسې مهال کوي، چې د پنجشنبې په ورځ د اټومي انرژۍ نړیوالې ادارې د ایران همکاري کمرنګه ښوودلې وه.
اسلام اباد کې د بد امنیتي وضعیت له کبله د طالبانو سفارت نن خپلې چارې ځنډولې.
د دغه سفارت څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې مراجعین باید نن له راتلو ډډه وکړي.
هلته له څو ورځو راهیسې د عمران خان پلوویانو لاریونوه پیل کړي.
تېره ورځ اسلام اباد ته ټولې غځېدلې لارې هم تړل شوې وې.
په کُرمه کې د شعیه او سنیانو ترمنځ د دواړو لوریو د مشرانو په ګډون او یو دولتي پلاوي په همکارۍ اووه ورځنی اوربند شوی.
د خیبرپښتونخوا ویاند محمد علي سیف ویلي، چې په دغه اوربند کې به د دواړو لورویو بندیان راخوشې او دغه راز، د وژل شویو کسانو جسدونه خاورو ته وسپاري.
د یادونې ده، چې هلته له څو ورځو راهیسې جګړه پیل شوې.
نن پاکستاني چارواکو ویلي وو، چې پلاوی یې هلته رسېدلی او د سولې په برخه کې پرمختګ شوی.
د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، چې د داعش ډلې لخوا پر عامه ځایونو بریدونه د دغې ډلې ضعف بیانوي.
ذبیح الله مجاهد له یو ټلویزیوني چینل سره مرکه کې ویلي، چې د دوی حکومت له داعش ډلې سره مبارزه کړې او دغه ډله د لمنځه تلو په حال کې ده.
دا په داسې حال کې ده چې داعش په بغلان ولایت کې پر لمونځ کوونکو د وروستي برید مسوولیت داعش ډلې منلی دی.
په دغه برید کې لسو کسانو ژوند له لاسه ورکړی وو.
د افغانستان لپاره د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابلوف د طالبانوحکومت د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي سره کتلي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت مرستیال ویاند حافظ ضیاء احمد تکل پر خپله ایکسپاڼه لیکلي، چې په دې ناسته کې د افغانستان او روسیې پر دوو اړخیزو اړیکو او ټرانزیټ خبرې وشوې.
امیر خان متقي د روسیې سره د طالبانو د حکومت اړیکې مهمې بللي او ټینګار یې کړی چې د دواړو هېوادونو اړیکې باید اقتصادي همکاریو او سوداګرۍ ته پراخې شي.
په دې ناسته کې ضمیر کابلوف ویلي، چې هېواد یې غواړي له افغانستان سره اقتصادي او سوداګریزې اړیکې پراخې کړي.
ضمیر کابلوف دغه راز ویلي، چې هېواد یې په پام کې لري په نږدې راتلونکي کې د روسیې لوړپوړی پلاوی کابل ته راشي او د طالبانو د لوړپوړیو چارواکو سره خبرې اترې ولري.
دا په داسې حال کې ده، چې تازه د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې طالبان په رسمیت نه پېژنې؛ خو په دې برخه کې تدریجي عمل کوي.
د طالبانو حکومت وایي، چې په ۳۴ ولایتونو کې ۳۴ جهادي مدرسې جوړوي چې هره یوه به یې له زرو څخه د ډېرو زدکوونکو د جذب ظرفیت ولري.
په جوزجان کې د طالبانو د حج او اوقافو مرستیال د یوه جومات د پرانیستلو په مراسو کې ویلي چې پر دې سربیره په هره ولسوالۍ کې د دریو دیني مدرسو جوړول هم په پام کې نیول شوي دي.
دا په داسې حال کې ده چې واک ته د طالبانو تر رسېدو وروسته په هېواد کې د مدرسو د جوړېدو کار په چټکۍ روان دی.
لیکوال: بلال سروري
د طالبانو کورنیو چارو سرپرست وزیر خلیفه سراج الدین حقاني چې د حقاني شبکې مشري هم پر غاړه لري، واک ته له رسیدو وروسته د کورنیو چارو وزارت سرپرست دی، په کابینه کې یې برخه ډیره خواره ده، نوموړی د کورنیو چارو وزیر دی، تره یې خلیل الرحمن حقاني د مهاجرینو وزیر دی یو تن بل چې ډاکټر قلندر عباد نومیده د جګړې پرمهال د خلیفه سراج د کور معالج ډاکتر وو، د عامې روغتیا وزارت د سرپرست په توګه ګمارل شوی وو.
خلیفه سراج چې خپله یې په یوه مرکه کې منلې وه چې د جمهوریت خلاف جګړه کې یې ۱۰۵۰ (یو زر او پنځوس) ځانمرګي له لاسته وتلي دي او عملاً یې بریدونه کړي دي، نوموړی د طالبانو په منځ کې د دوی په ټکو د فدایانو د سالار په نوم هم یادیږي.
د خلیفه سراج او د دده په مشرۍ د حقاني شبکه چې د کابل او ولایتونو لوی ځانمرګي بریدونه دوی پلانول، د طالبانو په حکومت برخه ډیره خواره شوه، په ټول نظام کې یې درې وزارتونه ورسیدل خو د طالبانو مشر هیبت الله په یادو وزارتونو کې خپل نږدې کسان د اداري او لومړیو معینانو په توګه وګمارل او زیات صلاحیتونه یې ورکړل، په کورنیو چارو وزارت کې یې صدر ابراهیم د امنیتي معین په توګه وټاکه په غیر مستقیمه توګه یې د امنیت شورا په څیر یوه کمیټه او تشکیل هم په واک کې ورکړ او د خلیفه سراج لاس یې پرې لنډ کړ.
همداسې یې په ورته نورو وزارتونو کې هم د دوی نفوذ او فعالیتونه محدود کړل، د عامې روغتیا وزیر چې په کابینه کې مسلکي وزیر وو، په یوه نوم او بل بدنام کړ او بالاخره د وزارت څخه یې لیرې او کورته ولیږه، خو د یاد وزارت اداري معین مولوي اسحاق چې معینیت پرمهال یې د یوې موسسې څخه د غلا پر پیسو د کندهار په عینو مینه کې د میلیونونو ډالرو په ارزښت څلور کورونه اخیستې د فواید په څیر یو کلیدي وزارت اداري معین وټاکه.
دې ټولو خبرو ته په پام سره خلیفه سراج، کندهاري مشر (ملا هیبت الله ) ته یو لیک ولیږه او ټولې ګیلې یې په کې ولیکلې، د کندهاري ملا (هیبت الله) خپلې سرې او عجولانه پریکړې،په ولس د حلقې راتنګول، د نړۍ سره نه تعامل، په کابینه کې د حقاني شبکې د کمې برخې، په راتلونکي کې په یوه ښه میکانیزم کار کول او دې ورته نور ډیر څه یې په دې لیک کې ځای پر ځای کړي وو او په پای کې یې لیکلي وو که چیرې دې ټکو ته پام ونکړي نو نوموړی به له خپلې دندې استعفی وکړي او پر کور به کیني چې دا یې یو ډول اخطار وو.
کندهاري ملا نه تنها چې د نوموړي غوښتنو ته هو سر ونه خوځوه ، په غوسې سره یې د نوموړي صلاحیتونه لا محدود کړل، کورنیو چارو وزارت یې والیانو او امنیه قومندانانو ته د امر له ورکولو منع کړل او زیاته یې کړه چې سیمه ایز مسولین به له کندهار څخه امرونه ترلاسه کوي.
دې ټولو خبرو خلیفه سراج الدین په قهر کړی چې د تیرو څو ورځو راهیسې د خوست ګردې څیړۍ ولسوالۍ ته تللی او هلته د خپلو خلکو سره مجلسونه کوي، د بیلابیلو ولایتونو څخه یې خپل جنګي قومندانان، فکري ملګري او ګڼ شمیر نور غوښتي او په سلا مشورو بوخت دی.
دا چې نوموړی به له سلا مشورو وروسته څه کوي، لږ څه انتظار به ورته وکړو.
یادونه: حماسه میډیا د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو سیاستوالو ، لیکوالو او نظر خاوندانو لیکنو او نظریاتو ته درناوی لري، دا لیکنه د حماسه میډیا نظر نه څرګندوي بلکې د لیکوال نظر دی او مونږ یې کټ مټ دلته خپروو.
د امریکا د نوي ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویاندې کارولین لیویت وایي، چې د ټرمپ له بیا راتګ سره به په ایران نوي بندیزونه ولګول شي.
هغې په دې اړه نور جزیات نه دي ورکړي چې کوم ډول بندیزونه به ولګوي.
نوموړې د غزې د ناورین په اړه هم ویلي، چې ټرمپ د خبرو له لارې د دغې ستونزې حل غواړي او هڅه کوي چې یرغمل شوي اسرائیلان خوشې کړي.