د «ردالظلم» عملیاتو په دوام، نن ناوخته د مومند ایجنسۍ اړوند د خویزو او غلنۍ پوځي اډې چې د پوځ او ایف سي پورې تړلې وې د ډرون الوتکو له لوري په نښه شوي.
د طالبانو حکومت ته نږدې استخباراتي سرچینو ویلي، یاد کمپ هغه مرکز و چې له هغه ځایه پاکستاني ځواکونو د ننګرهار ولایت پر بېلابېلو سیمو د درنو وسلو بریدونه کول او ملکي وګړو ته یې ځاني او مالي زیانونه اړول.
سرچینې زیاتوي، برید دقیق او هدفمند و او یوازې پوځي تأسیسات په نښه شوي دي.
تر دې دمه د احتمالي تلفاتو په اړه رسمي شمېرې نه دي ترلاسه شوې.
ایران کې آیتالله علیرضا اعرافي د نګهبان شورا د فقیه غړي په توګه د رهبرۍ درې کسیزې شورا د غړیتوب لپاره ټاکل شوی دی.
علیرضا اعرافي د میبد ښار اوسېدونکی دی او ۶۶ کاله عمر لري.
هغه د دیني زده کړو ترڅنګ په سیاسي او مذهبي بنسټونو کې مهمې دندې ترسره کړې دي.
نوموړی تر دې وړاندې د نګهبان شورا غړی هم و او د خبرګانو مجلس د دویم مرستیال او د علمیه حوزو د مدیریت د مرکز رئیس په توګه یې هم دندې ترسره کړې دي.
اعرافي د قم او میبد ښارونو د موقت امام جمعې په توګه هم دنده ترسره کړې ده او له ۱۳۸۷ څخه تر ۱۳۹۷ کلونو پورې یې د المصطفی نړیوال پوهنتون مشري کړې ده.
هغه له ۱۳۹۰ کال راهیسې د اسلامي فرهنګي انقلاب د عالي شورا غړی هم دی او د ایران په مذهبي، تعلیمي او سیاسي جوړښتونو کې فعال حضور لري.
د ننګرهار پخواني والي ضیاءالحق امرخېل ویلي چې ثابته شوې پاکستان د هغو وسایلو او تاسیساتو د تخریب پروژه پر مخ وړي چې له پخواني جمهوري نظام څخه پاتې وو.
د هغه په وینا، پاکستان د دې پروژې له لارې دوه موخې تعقیبوي؛ لومړی دا چې له امریکا سره خپله وفاداري وښيي او مالي مرستې ترلاسه کړي، او دویم دا چې افغانستان هېڅکله په خپلو پښو ولاړ هېواد نه شي.
امرخېل زیاته کړې چې ځینې هېوادونه تل یو محتاج او کمزوری افغانستان غواړي او د پرمختګ مخه یې نیسي.
ایراني رسنیو راپور ورکړی چې د ایران د پخواني ولسمشر محمود احمدينژاد د استوګنې پر ځای د امریکا او اسرائیلو ګډو بریدونو وروسته هغه خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.
د راپورونو له مخې، په دې پېښه کې د احمدينژاد ساتونکي هم وژل شوي دي.
محمود احمدينژاد له ۱۳۸۴ څخه تر ۱۳۹۲ لمریز کلونو پورې د ایران د ولسمشر په توګه دنده ترسره کړې ده.
تر اوسه د دې راپورونو په اړه د ایران رسمي چارواکو څه نه دي ویلي او معلومات ضد او نقیض دي.
د طالبانو حکومت دفاع وزارت ویلي چې په کابل کې پر پاکستاني الوتکو د دافع هوا ډزې د دوی د ځواکونو له لوري ترسره کېږي.
وزارت له کابل ښاریانو غوښتي چې اندېښنه ونه کړي.
تازه خبر
د امنیتي سرچینو د راپورونو له مخې تازه د طالبانو حکومت پر اسلام اباد او پیښور د ډرون په واسطه پراخ او درانه بریدونه پیل کړي.
دا مهال یاد بریدونه په پوځي مرکزونو او قرارګاوو روان دي.
لیکوال: احمد شاه ساحل
دا یو روښانه حقیقت دی چې د افغانستان پر وړاندې د پاکستان دښمني د هغوی د ”ستراتیژیکي ژورتیا“ له نظریې سرچینه اخلي. په افغانستان کې که هر سیاسي نظام واکمن وي، دا سیاست به ورسره مخ وي. نو دا مسله د کومې ځانګړې سیاسي ډلې یا نظام سره تړاو نه لري.
له همدې امله هېڅوک نه شي کولای دا تاریخي حقیقت د خپلي اتلولۍ معیار وګرځوي یا خپل حقانیت پرې توجیه کړي.
اصلي خبره دا ده چې څوک دا دښمني د دښمنۍ په توګه پالي او څوک یې د ”خاصې کړۍ“ تر نوم لاندي محدودوي. یو؛
دوهم:
د هر هغه هېواد غندنه اړینه ده چې د افغانستان ملي حریم نقضوي. که هغه د ”خلیلزاد هیواد“ امریکا وي چې په ۲۰۲۲ کال کې یې پر کابل کې د ایمن الظواهري په پلمه برید وکړ، او که اوس پاکستان وي چې خپل برید د نور ولي محسود په نوم توجیه کوي. په دې باید وپوهیږو چې د ملي حاکمیت اصل واحد دی، او باید په واحد معیار وارزول شي. هغوی چې د امریکا د برید پر مهال یې خوښۍ کولې او نن د پنجاب پر بریدونو شور کوي، که دا کار ناشعوري کوي، نو دا ماشومانه سیاست دی؛ او که قصدي یې کوي، نو دا پروژه يي سیاست دی.
په هر صورت، افغانستان په تیرو ساعتونو کې د خپل توان مطابق غبرګون وښود، او دا یې مشروع حق و. خو پنجاب او د هغوی همغاړي قوتونه باید دا ګومان ونه کړي چې ګواکې پور ادا او غچ واخیستل شو. نه نه؛ دا یوازې یو غبرګون و، نه غچ و او نه د پور اداینه. زموږ تاریخي دردونه او ستاسې پرله پسې بریدونه، دومره سطحي نه دي چې په یوه متقابل اقدام پای ته ورسېږي.
لا خو د امیر کروړ روح د هریوا د رود پر غاړه نا ارام دی، لا د میرویس نیکه د پاڅون چغه په کوکران کې غرغره ده؛ لا د احمدشاه بابا اروا د پښتونخوا د غرونو څوکو ته نه ده ختلې، لا د اکبر خان احساس نه دی راپارېدلی؛ لا د ایوب خان نوم زموږ په ملي شعور کې نه دی راژوندی شوی، او لا هم ملاله د خپل کور په څنډه کې بندي ده. زموږ حساب او زموږ کتاب به هغه وخت پيلیږي چې لږ هم د خپلو نیکونو پر لیکه ور برابره شو. دا مه هېروئ چې د ملتونو تاریخ د اوږدې حافظې درلودونکی وي. موږ خپل دردونه، سپکاوی او مقاومت هېڅکله نه هېروو. هغه ورځ به راځي چې ستاسې د ”ستراتیژیک عمق“ تور تصور به د تل لپاره بدل شي؛ هغه تصور چې د دې وطن خلک یې د جګړو، بې ثباتۍ او شاته پاتې والي ژورې کندې ته ټېل وهلي دي.
راتلونکی به د داسې سیاسي شعور او ملي یووالي غوښتنه کوي چې نه په احساساتي شعارونو، بلکې په سنجول شوې تګلارې او ملي اجماع سره د تاریخ دا اوږد حساب تصفیه کړي.
د شهیدانو روحونه دې ښاد وي.
یادونه: حماسه میډیا د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو سیاستوالو ، لیکوالو او نظر خاوندانو لیکنو او نظریاتو ته درناوی لري، دا لیکنه د حماسه میډیا نظر نه څرګندوي بلکې د لیکوال نظر دی او مونږ یې کټ مټ دلته خپروو.
جمهوري حکومت کې د دفاع وزارت سرپرست شاه محمود میاخېل ویلي، وروستۍ ویډیوګانې ښيي چې د پاکستان امنیتي جوړښت آن په سختو خوندي سیمو او ډیپلوماټیکو زونونو کې هم د بشپړ امنیت په ټینګښت کې له جدي ننګونو سره مخ دی.
د ده په وینا، کله چې یو هېواد د خپلو ستراتېژیکو موخو لپاره سختدریځې ډلې روزي او یا یې زغمي، دا پالنه په پای کې خپله پر هماغه هېواد تاوانيږي.
میاخېل زیاته کړې چې د څو لسیزو راهیسې د افغانستان په اړه د پاکستان پالیسي د افغان دولتي بنسټونو کمزوري کول او د بنسټیزو تاسیساتو زیانمنول وو، څو افغانستان بېثباته او اړ پاتې شي.
هغه ویلي، ښوونځي، سړکونه، امنیتي ادارې او پراختیايي پروژې د همدې لاسوهنې او نیابتي جګړو قرباني شوي دي.
د نوموړي په باور، سختدریځي او نیابتي ډلې هېڅکله یوازې د پولو هاخوا محدودې نه پاتې کېږي، بلکې په اوږدمهال کې دننه امنیتي ګواښ ګرځي.
هغه ټینګار کړی چې د افغانستان پر وړاندې هوايي بریدونه او د فشار سیاستونه د ستونزې حل نه دی، بلکې پاکستان باید د خپلو پولو دننه د وسلهوالو شبکو پر له منځه وړلو او د ډیپلوماټیکو ماموریتونو او ملکي وګړو پر خوندیتوب تمرکز وکړي.
میاخېل خبرداری ورکړی چې دوامداره بمبارۍ او لنډمهاله محاسبې ثبات نه راولي، بلکې اوږدمهاله ناوړه پایلې لري، او هر هېواد بالاخره د خپلو تګلارو پایلې ویني.
دا په داسې حال کې ده چې نن د ایران د مذهبي مشر علي خامنهیي د مرګ خبر له خپریدو وروسته د پاکستان کراچۍ کې د خامنهیي پلویانو د امریکا پر قونسلګرۍ برید وکړ.
د پخواني ولسمشر حامد کرزي د حکومت ویاند ایمل فیضي په خپل تازه تحلیل کې ویلي چې د ټيټيپي په نوم د پاکستان پوځي فعالیتونه یوازې یوه بهانه ده او اصلي هدف یې په سیمه کې د امریکا د اجنډا عملي کول او د ایران پر وړاندې د نوي ماموریت منل دي.
فیضي ادعا کړې چې د ډونالډ ټرمپ د حکومت او پاکستان ترمنځ پټه همغږي، په پاکستان کې د داعش ازاد فعالیت او پر افغانستان د پاکستان هوايي بریدونه د یوې واحدې سترې لوبې نښې دي.
د هغه په وینا، د پاکستان پوځ پر ایران د امریکا په برید کې ځانګړی رول منلی او د ټيټيپي ضد مبارزه یوازې د دې ماموریت د پټولو لپاره کارول کېږي.
فیضي پوښتنه کړې چې ولې پاکستان تر اوسه په خپلو عملیاتو کې د ټيټيپي کوم غړی نه دی په نښه کړی او ټینګار یې کړی چې د بریدونو قربانیان اکثره ملکي افغانان دي.
هغه دا هم ویلي چې یو اټومي ځواک ولې د خپلې خاورې په امنیت کې پاتې راغلی او ولې د استخباراتي ناکامیو پړه پر افغانستان اچوي.
ایمل فیضي پر کابل مېشتو چارواکو او افغانانو غږ کړی چې د پاکستان دا تګلاره له مستندو شواهدو سره نړیوالو ته روښانه کړي او له نړیوالې ټولنې وغواړي چې په افغانستان کې د پاکستان د هوايي بریدونو په اړه بېطرفه څېړنه وکړي او اسلاماباد د نړیوالو قوانینو له مخې ځواب ویلو ته اړ کړي.
د ملي دفاع وزارت پخواني مرستیال تمیم عاصي ویلي چې د افغانستان پوځي ځواک په توپ او جنګي الوتکو کې نه دی، بلکې د شته امکاناتو له مخې په چریکي جګړه، نفوذي فعالیتونو او د کره معلوماتو پر بنسټ د پاکستان دننه نامنظمو بریدونو کې نغښتی دی.
عاصي ټینګار کړی چې فشار باید پرلهپسې او اوږدمهاله وساتل شي.
د هغه په وینا، که فشار دوام ومومي، د راولپنډۍ مفسد افسران به په پای کې خپله سپین بیرغ پورته کړي.
نوموړي دا څرګندونې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د وروستیو کړکېچونو په تړاو کړې دي.