د طالبانو حکومت د دفاع وزارت وایي، چې نن مازدیګر شاوخوا ۳:۳۰ بجې د ننګرهار د هوايي ډګر دفاعي منسوبینو د پاکستان پوځ اړوند یوه ډرون الوتکه د دهشکې په مټ ویشتلې او نسکوره کړې ده.
یاد وزارت زیاته کړې، چې دغه ډرون الوتکه د مشکوکو فعالیتونو په موخه د هېواد هوايي حریم ته داخله شوې وه؛ خو د دفاعي ځواکونو له چټک غبرګون سره مخ شوه.
د اسرائیلو د پوځ راډیو راپور ورکړی چې که ایران په سیمه کې پر هېوادونو بریدونه ونه دروي؛ نو جرمني ښايي د امریکا او اسرائیلو په ګډو بریدونو کې برخه واخلي.
راپور د جرمني د سیاسي او پوځي سرچینو له قوله ویلي چې برلین په جدي ډول د ایران پر ضد جګړې ته د ورګډېدو موضوع څېړي او ممکن د سیمې د امنیتي وضعیت په اړه خپل دریځ سخت کړي.
تر اوسه د جرمني حکومت په رسمي ډول د دې راپورونو په اړه څه نه دي ویلي.
د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د ایران له بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي سره ټلیفوني خبرې کړې دي.
د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت په خبرپاڼه کې ویلي چې په دې خبرو کې د سیمې پر روان وضعیت بحث شوی او امیرخان متقي د امریکا او اسرائیلو له لوري پر ایران ترسره شوي بریدونه غندلي دي.
نوموړي همداراز د ایران د مذهبي مشر د وژل کېدو په تړاو خپله خواخوږي او تسلیت څرګند کړی دی.
متقي ټینګار کړی چې «اسلامي امارت» د هېوادونو د ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا نقض نه مني او د روانو ترینګلتیاوو د سمدستي درېدو غوښتنه کوي.
هغه زیاته کړې چې ستونزې باید د ډیپلوماټیکو او سولهییزو میکانیزمونو له لارې هوارې شي.
په خبرپاڼه کې راغلي چې د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي د افغانستان د دریځ هرکلی کړی او د تهران په اړه یې د کابل له ملاتړ څخه مننه کړې ده.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي ویلي چې هېواد یې د روانې جګړې د مدیریت او پای ته رسولو بشپړ واک او وړتیا لري.
نوموړي ټینګار کړی چې د جګړې د پای وخت او څرنګوالی به خپله ایران ټاکي.
د هغه په وینا، تهران په تېرو دوو لسیزو کې د خپلو ختیځو او لوېدیځو پولو په اوږدو کې د امریکا د پوځ تجربې او ماتې په دقت څېړلې او لازم درسونه یې ترې اخیستي دي.
عراقچي زیاته کړې چې د ایران پر پلازمېنې تهران بمبارونه د دوی پر نظامي او دفاعي وړتیاوو هېڅ اغېز نه لري او دا ډول بریدونه د جګړې د دوام په اړه د ایران دریځ نه شي بدلولای.
هغه د ایران غیر متمرکز او څو پوړیز دفاعي سیستم ته په اشارې وویل چې دغه جوړښت تهران ته دا امکان ورکوي څو د جګړې واګې په خپل لاس کې وساتي او وضعیت په خپله خوښه اداره کړي.
د ایران د مذهبي مشر ایتالله علي خامنهيي د وژل کېدو له خبر وروسته، د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې پراخ او ځینې تاوتریخوالي ته اوښتي لاریونونه شوي دي.
د راپورونو له مخې، په ګلګت او سکردو کې د وضعیت د کنټرول لپاره درې ورځنی ګرځبندیز اعلان شوی او امنیتي ځواکونه په سړکونو کې ځای پر ځای شوي دي.
سرچینې وایي چې په کراچۍ کې ۱۰ تنه، په اسلاماباد کې یو کس او په سکردو کې پنځه کسان وژل شوي دي.
په ګلګت کې د وژل شویو رسمي شمېر نه دی اعلان شوی، خو ځینې محلي سرچینې د پنځو کسانو د وژل کېدو خبر ورکوي، او ځینو شیعه استازو بیا د اوو کسانو د مرګ ادعا کړې ده.
چارواکو تر اوسه د ټولو تلفاتو په اړه وروستی او کره رسمي راپور نه دی خپور کړی؛ خو د تاوتریخوالي د پراخېدو له امله امنیتي تدابیر سخت شوي دي.
د قطر پخواني صدراعظم حمد بن جاسم بن جبر آل ثاني ویلي، سره له دې چې ایران د خلیج د همکارۍ شورا د غړو هېوادونو حاکمیت نقض کړی؛ خو دغه هېوادونه باید مستقیمې پوځي مقابلې ته و نه هڅول شي.
نوموړي په خپل پیغام کې ټینګار کړی چې مخامخ جګړه د دواړو لورو سرچینې ستړي کوي او د نورو قدرتونو د نفوذ لپاره زمینه برابروي.
هغه زیاته کړې چې د امریکا او اسراییلو او ایران ترمنځ روانه نښته به په پای کې ختمه شي؛ خو که د خلیج د همکارۍ شورا هېوادونه په مستقیم ډول جګړې ته داخل شي؛ نو دا به اوږدمهاله او لګښت لرونکي پایلې ولري.
د قطر پخواني صدراعظم له دغو هېوادونو غوښتي چې د یو واحد دریځ په توګه د هر ډول تېري پر وړاندې ودرېږي او هر ډول فشار او باجاخیستنه رد کړي؛ خو له داسې اقدامه ډډه وکړي چې سیمه نورې بېثباتۍ ته ټېل وهي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له نیویارک ټایمز ورځپاڼې سره په مرکه کې د ایران د وروستیو تحولاتو په اړه ویلي چې «درې ډېر ښه انتخابونه» لري؛ خو زیاته کړې یې ده: «اوس یې نه اعلانوم، پرېږدئ لومړی کار پای ته ورسېږي.»
هغه د دې پوښتنې په ځواب کې چې ایا علي لاریجاني به د ایران د دولت په مشرتابه کې رول ولري که نه، له څرګند دریځه ډډه وکړه او چوپ پاتې شو.
ټرمپ همداراز هیله څرګنده کړه چې د ایران پوځي ځواکونه، په ځانګړي ډول د سپاه پاسداران افسران، دې خپلې وسلې د ایران خلکو ته وسپاري.
نوموړي د وینزویلا تجربې ته په اشارې وویل: «هغه څه چې موږ په وینزویلا کې وکړل، زما په اند یو بشپړ او بېنقصه سناریو وه.»
ټرمپ د دې پوښتنې په اړه چې د علي خامنهاي تر مړینې وروسته باید څوک د ایران د حکومت مشري پر غاړه واخلي، کوم څرګند وضاحت ورنه کړ.
د بریتانیا لومړي وزیر کییر استارمر اعلان کړی چې هېواد یې د امریکا هغه غوښتنه منلې چې د بریتانیا له پوځي اډو څخه د ایراني توغندیو پر وړاندې د دفاعي بریدونو لپاره کار واخیستل شي.
نوموړي په یوه ویډیويي پیغام کې ټینګار کړی چې دغه اجازه یوازې د دفاعي اقدامونو لپاره ده، لکه د توغندیو د زېرمو یا توغندیو ویشتونکو مرکزونو په نښه کول، څو احتمالي ګواښونه شنډ شي.
استارمر همداراز ویلي چې بریتانیا د امریکا او اسراییلو په ګډو هوايي بریدونو کې چې پر ایران ترسره شوي، برخه نه ده اخیستې او په راتلونکو احتمالي څپو کې هم د ګډون نیت نه لري.
د ده په وینا، لندن هڅه کوي د سیمهییز کړکېچ د پراخېدو مخه ونیسي او په عین حال کې د خپلو او متحدینو د امنیت ساتنه یقیني کړي.
په ایران کې د افغانستان پخواني سفیر عبدالغفور لېوال ویلي، د پاکستان پر وړاندې د افغانانو تاریخي غوسه اوس د لاوا په څېر راخوټېدلې او مهارول یې اسانه نه دي.
لېوال د خپلې څرګندونې په ترڅ کې د «لاوا» بېلګه وړاندې کړې او ویلي یې دي چې لکه څنګه چې ایشېدلې لاوا د ځمکې له کوچني منفذ څخه په راوتلو سره هر څه سوځوي او آن زلزله رامنځته کوي، همداسې د افغان ملت پټه غوسه هم له اوږدې مودې راهیسې تر ځمکې لاندې ایشېدله.
د هغه په وینا، دا احساسات له څه باندې یونیم سل کلونو راهیسې راټولېدلي وو او د وروستیو بمباریو له امله یې د راوتلو لار وموندله. نوموړي ټینګار کړی چې دا غوسه یوازې د یوې ځانګړې ډلې نه ده، بلکې د یوه ملت ګډ تاریخي احساس دی.
لېوال ویلي، تېرو څو لسیزو کې د دیني شعارونو تر سیوري لاندې د دې احساساتو مخه نیول کېده، خو اوس وضعیت بدل شوی او د ده په باور، له افغانستان سره هر ډول تقابل به پراخې او اوږدمهالې پایلې ولري.
هغه خبرداری ورکړی چې د افغانانو دا راپارېدلی احساس ژر نه سړېږي او ښايي د سیمې پر وضعیت ژور اغېز وکړي.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف اعلان کړی چې مسکو ته یې هغه درې ورځنی سفر، چې ټاکل شوې وه د مارچ په درېیمه پیل شي، ځنډولی دی.
د راپورونو له مخې، نوموړي دا پرېکړه له افغانستان سره د تاوتریخوالي د زیاتېدو او د ایران د مشر علي خامنهيي له وژل کېدو وروسته د پاکستان دننه د لاریونونو او کړکېچن وضعیت له امله کړې ده.
بل لور ته، د پاکستان حکومت ویلي چې شهباز شریف پرون یوه لوړپوړې امنیتي غونډه رابللې وه چې پکې د افغانستان او سیمې وروستي بدلونونه ارزول شوي دي.
چارواکو ویلي، په دغه ناسته کې د افغانستان وضعیت په دقت څېړل شوی او اړوند امنیتي تدابیر تر بحث لاندې نیول شوي دي.