د بې‌ځایه شویو خلکو ملاتړ کوونکې نړیوالې ادارې او د هغې شریکو سازمانونو په یوه ګډ لیک کې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش ته ویلي چې افغان کډوال د خپلې خوښې له مخې له خپلې خاورې نه دي تللي، بلکې د جګړو، سیاسي بې‌ثباتۍ او امنیتي ګواښونو له امله مجبوره شوي دي.

په لیک کې ټینګار شوی چې افغانانو کلونه د جګړې، ظلم او ناامنۍ سختې تجربې ګاللې دي او د څو محدودو پېښو له امله باید ټول کډوال په ګډه قضاوت نه شي.

یادې ادارې غوښتنه کړې چې د یو فرد ترخې پېښې دې د زرګونو بې‌ګناه افغان کډوالو د سزا او توند چلند بنسټ ونه ګرځي، ځکه دا کار به د بشري حقونو اصول زیانمن کړي او د ناامنه کسانو حالت به لا پسې خراب کړي.

د امریکا په بېلابېلو ایالتونو کې د درنو واورو ورښت د ورځني ژوند ترڅنګ د هوايي تګ‌راتګ چارې هم ګډې وډې کړې دي.

د واورې سخت طوفان د زرګونو الوتنو د لغوه کېدو او ځنډېدو لامل شوی او ګڼ کورونه، ودانۍ او سړکونه له دوو فوټو څخه د زیاتې واورې لاندې شوي دي.

په ځانګړي ډول د شیکاګو ښار د نومبر میاشت د واورې د ورښت له پلوه نوی ریکارډ ثبت کړی دی.

د ښار په نړېوال هوايي ډګر کې ۸.۴ انچه واوره ورېدلې چې له امله یې سلګونه الوتنې یا فسخه شوې او یا هم د ساعتونو لپاره وځنډول شوې.

د هوا پېژندنې فدرالي اداره خبرداری ورکوي چې سړه هوا او ورښتونه به روانه اونۍ هم دوام ولري.

د دغې ادارې د وړاندوینې له مخې، پنسلوانیا او نیو جرسي ته د بل واورین توپان د رسېدو امکان هم شته.

ملګرو ملتونو اعلان کړی چې د دې سازمان امنیت شورا به د ډسمبر په میاشت کې د افغانستان د روان وضعیت په اړه درې میاشتنۍ غونډه کوي.

تمه ده چې په غونډه کې د سرمنشي مرستیاله او د یوناما د استازولۍ سرپرسته جورجټ ګانیون د افغانستان د سیاسي، اقتصادي او بشري حالت په اړه مفصل راپور وړاندې کړي.

همدارنګه د اوچا یو لوړپوړی چارواکی او د مدني ټولنې یو استازی به د خپلمنځي ارزونو او موندنو معلومات د شورا غړو سره شریک کړي.

د یادونې ده چې دغه غونډه د امنیت شورا د منظم راپور ورکولو په لړ کې ترسره کېږي، ترڅو د افغانستان پر حالاتو د نړیوالو بحث او څار بهیر روان وساتل شي.

د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ حکومت اعلان کړی چې د هغو افغانانو د اسنادو نوې ارزونه کوي چې د پخواني ولسمشر جو بایډن د پالیسۍ له مخې امریکا ته داخل شوي وو.

د سپینې ماڼۍ ویاندې، کارولینا لېویټ، رسنیو ته ویلي چې حکومت د مهاجرت او پناه ورکوونې کړنلارې بېرته له سره څېړي او هغه کسان چې ملي امنیت ته د احتمالي خطر په توګه ارزول کېږي، د هېواد پرېښودلو ته به اړ کړل شي.

لېویټ زیاته کړې چې د پناه غوښتنې عادي بهیر او د ځانګړو کډوالۍ ویزو (SIV) پروسه، چې د بایډن په واکمنۍ کې لسګونه زره افغانان پرې امریکا ته داخل شوي وو، اوس مهال په موقتي توګه درول شوې ده.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی چې د اسلام‌اباد یوې قضایي ادارې په پلازمېنه کې د ۱۴۴ مادې پلې کېدو پرېکړه کړې، چې له مخې یې څلور او تر هغه د زیاتو کسانو ټولې غیرقانوني راټولېدنې منع دي.

د خپرې شوې خبرپاڼې له مخې، دا ګام ځکه اخیستل شوی چې ځینې ډلې د اجازې پرته غونډې او راټولېدنې کوي، او چارواکي وايي د امنیتي وضعیت د کنټرول لپاره د دې قانون عملي کېدل اړین بلل کېږي.

دا په داسې حال کې ده چې په دې وروستیو کې پاکستان کې امنیتي پېښو زور اخیستی او ګڼ ځایونه هدف ګرځول کېږي.

د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي ویلي چې له روانې اوونۍ سره به په ټول هېواد کې د ناقانونه افغانانو د لټون، نیولو او بېرته لېږلو پراخ عملیات پیل شي.

نقوي ادعا کړې چې افغانان په یو شمېر وروستیو امنیتي پېښو کې، په ځانګړي ډول د سرحدي ځواکونو پر مرکز، په واڼه کې پر پوځي کالج او د اسلام‌اباد په بریدونو کې ښکېل ثابت شوي دي.

هغه وايي، فدرالي حکومت ټولو ادارو ته سپارښتنه کړې چې د هر ایالت په کچه دا پروسه په جدي توګه عملي کړي او موخه یې د امنیت ټینګښت او د ریاستي ګټو خوندي کول دي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې پاکستان په وروستیو میاشتو کې د افغان کډوالو د نیولو او ایستلو لړۍ نوره هم تېزه کړې ده.

په تېرې اوونۍ کې د افغانستان او تاجیکستان پوله کې پر چینايي وګړو دوه بریدونه شوي، چې په پایله کې پنځه چینايي اتباع وژل شوي او پنځه نور ټپیان دي.

د رویټرز د راپور له مخې، د تاجیکستان چارواکو او په دغه هېواد کې د چین سفارت دا معلومات تایید کړي دي.

د چین سفارت خپلو وګړو او شرکتونو ته سپارښتنه کړې چې د افغانستان ـ تاجیکستان له سرحدي سیمو څخه ژر تر ژره ووځي.

تر دې وړاندې د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت د برید لومړۍ پېښه چې درې چینايي وګړي په کې وژل شوي وو، غندلې وه او تاجیکستان ته یې د هر ډول تخنیکي او استخباراتي همکارۍ ډاډ ورکړی و.

د بدخشان د امنیې قوماندانۍ ویاند احسان‌الله کامګار ویلي، چې په مایمي ولسوالۍ کې دوه تنه پر چینايي وګړو د برید په تړاو نیول شوي دي.

کامګار د نیول شویو کسانو د هویت او د پېښې د څرنګوالي په اړه نور جزیات نه دي وړاندې کړي.

دا په داسې حال کې ده چې ځینو رسنیو مخکې راپور ورکړی و، چې ګواکې په مایمي ولسوالۍ کې پر چینايي وګړو برید کې دوه کسان وژل شوي دي.

د دغو راپورونو په وینا، وژل شوي کسان هم چینايي وګړي بلل شوي وو؛ خو تر اوسه محلي چارواکو د مرګ ژوبلې رسمي پخلی نه دی کړی.

سرچینو رسنیو ته ویلي چې د پاکستان او افغانستان ترمنځ د سعودي عربستان په منځګړیتوب ترسره شوې ناستې پای ته رسېدلې.

سرچینو زیاته کړې، چې دواړه لوري بېرته ستانه شوي دي.

تر اوسه د ددغه ناستې د خبرو جزیات نه دي په ډاګه شوي.

د سرچینو په وینا، که په خبرو کې کوم پرمختګ وشي، د دواړو هېوادونو رسنۍ به په رسمي ډول وپوهيږي.

په خېبر پښتونخوا لکي مروت ولسوالۍ کې دوه ځانمرګي بریدګر، چې په موټرسايکل سپاره وو، د امنیتي ځواکونو له لوري د شک پر اساس ودرول شول.

د امنیتي سرچینو په وینا، د دغو بریدګرو هدف د مروت–بټني قبیلو جرګه وه؛ هغه جرګه چې په وروستیو میاشتو کې یې له امنیتي ځواکونو سره اوږه په اوږه د طالبانو پر ضد د سولې محلي کمیټې جوړې کړې دي.

سرچینې وايي، کله چې امنیتي سرتېرو له بریدګرو غوښتي چې له موټرسايکل ښکته شي او لاسونه پورته کړي؛ نو دواړو د تښتېدو هڅه وکړه.

په همدې مهال یو بریدګر خپل ځانمرګی بمی جاکېټ وچاوه، چې په نتیجه کې د امنیتي ځواکونو یو سرتېرى ووژل شو او دوه نور ټپیان شول.