د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ټروت سوشیال کې لیکلي چې د ایران ولسمشر، چې د هغه په وینا د خپلو پخوانیو مشرانو په پرتله «سختدریځه او ډېر هوښیار» دی، تازه له امریکا څخه د اوربند غوښتنه کړې ده.
ټرمپ په خپل پیغام کې ویلي چې ایران د اوربند غوښتنه کړې، خو زیاته کړې چې امریکا به دا غوښتنه یوازې هغه وخت وڅېړي کله چې د هرمز تنګی بېرته پرانیستی، ازاد او خوندي شي.
هغه ټینګار کړی چې تر هغه وخته به امریکا د ایران پر ضد خپلو بریدونو ته دوام ورکړي.
د بریتانیا لومړي وزیر کییر استارمر اعلان کړی چې دغه هېواد به د همدې اوونۍ په ترڅ کې د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو په اړه د یو نړیوال ډیپلوماتیک کنفرانس کوربه وي.
استارمر ویلي چې شاوخوا ۳۵ هېوادونو یوه ګډه اعلامیه لاسلیک کړې او پکې ژمنه شوې چې د دې مهمې سمندري لارې د امنیت د بیا ټینګولو لپاره به په ګډه کار کوي.
هغه د چهارشنبې په ورځ په لندن کې خبریالانو ته ویلي چې د بریتانیا د بهرنیو چارو وزیره به د دې کنفرانس مشري وکړي، او وروسته به پوځي پلان جوړونکي هم راټول شي تر څو د جګړې له پای وروسته د تنګي د امنیت لپاره پلانونه برابر کړي.
استارمر ټینګار کړی چې د هرمز تنګي بندېدو د نړۍ پر اقتصاد او د انرژۍ پر بیو جدي اغېز کړی دی.
د راپورونو له مخې، د خلیج د عربي هېوادونو پر وړاندې د ایران بریدونه لا هم دوام لري او د جګړې په ۳۳مه ورځ کې یو شمېر عربي هېوادونه یو ځل بیا د توغندیو او بېپیلوټه الوتکو هدف ګرځېدلي دي.
د قطر د دفاع وزارت ویلي چې له ایران څخه درې کروز توغندي توغول شوي وو.
د چارواکو په وینا، دوه توغندي له منځه وړل شوي، خو یو توغندی د قطر په اوبو کې د «قطر انرژي» شرکت په کرایه شوې یوه تېللېږدونکې کښتۍ لګېدلی دی.
په کویټ کې هم د ایران بېپیلوټه الوتکو د کویټ نړیوال هوايي ډګر د سون توکو زېرمتونونه په نښه کړي چې له امله یې لوی اور لګېدلی دی.
په بحرین کې هم د یوه صنعتي تاسیساتو پر ضد برید د اور لګېدو سبب شوی دی.
په متحده عربي اماراتو کې بیا د فجیره په سیمه کې د یوه له منځه وړل شوي ډرون ټوټې پر یوه بنګلهدېشي وګړي لوېدلې چې له امله یې هغه وژل شوی دی.
سعودي عربستان هم اعلان کړی چې دوه بېپیلوټه الوتکې یې له منځه وړي دي.
دا بریدونه په داسې حال کې دوام لري چې د امریکا او اسراییلو له خوا د ایران پر ضد جګړه پنځمې اوونۍ ته داخله شوې او د خلیج عربي هېوادونه په مستقیم ډول له دې شخړې اغېزمن شوي دي.
د طالبانو حکومت یو پنځه کسیز منځپوړی پلاوی د پاکستان سره د خبرو اترو لپاره د چین اورمچي ښار ته روان دی.
د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې په دغه پلاوي کې د بهرنیو چارو وزارت استازي محبالله وثیق او عبدالحی قانت، د کورنیو چارو وزارت استازی عارفالله، د دفاع وزارت استازی روحالله عمر او د استخباراتو ریاست استازی یحی تکل شامل دي.
د وزارت د اعلان له مخې، ټاکل شوې وه چې دا پلاوی د چهارشنبې په ورځ د چین پر لور حرکت وکړي او د پاکستان له پلاوي سره به د بیجینګ په منځګړیتوب خبرې ترسره کړي.
د طالبانو حکومت په وینا، د دغو خبرو اصلي موخه د کابل او اسلاماباد ترمنځ د وروستیو میاشتو کړکېچ کمول او د دواړو لورو ترمنځ د اختلافاتو هوارول دي.
دا ناسته په داسې وخت کې ترسره کېږي چې په وروستیو میاشتو کې د دواړو لورو ترمنځ پوځي تاوتریخوالی هم رامنځته شوی و او پاکستان د افغانستان په ځینو ولایتونو هوايي بریدونه کړي وو، په داسې حال کې چې د طالبانو حکومت هم د ځوابي بریدونو ادعا کړې وه.
د عافیه صدیقي وکیل کلایو سمېت ادعا کړې چې د راپورونو له مخې د امریکا استخباراتي ادارې (سيآیای) د هغې د نیولو په بدل کې د پاکستان پوځ ته ۵۵ زره ډالر ورکړي وو.
سمېت دا څرګندونې پر خپلې اېکس پاڼه د یوه کاروونکي په ځواب کې کړې دي.
هغه دغه اقدام شرموونکی بللی او ویلي یې دي چې دا قضیه وروسته د عافیه صدیقي د شکنجې، د هغې د ماشومانو د ناوړه چلند او د شیدې خوړونکي ماشوم سلیمان د مرګ لامل شوه.
د هغه په وینا، د عافیه صدیقي قضیه لا هم یوه لانجمنه موضوع ده او د بشري حقونو ګڼ شمېر فعالان د دې دوسیې د بیا کتنې غوښتنه کوي.
د ننګرهار ولایت د شینوارو ولسوالۍ اړوند د ۲۹ ویالې په سیمه کې یو ځوان د وسلې د ناسم استعمال له امله خپل ژوند له لاسه ورکړی.
د ننګرهار ولایت د طالبانو حکومت امنیه قومندانۍ ویاند، سید طیب حماد، ویلي چې پېښه د کور دننه رامنځته شوې، او نوموړي د کلاشینکوف په وسیله ځان ویشتلی.
د اسرائیل د روغتیا وزارت اعلان کړی چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې ۱۰۴ کسان ټپیان شوي او روغتونونو ته لېږدول شوي دي.
د رسمي معلوماتو له مخې، له ایران سره د روانې جګړې له پیل راهیسې د ټپیانو ټول شمېر ۶٬۲۸۶ کسانو ته رسېدلی، چې له دې ډلې شاوخوا ۱۰۰ تنه لا هم په روغتونونو کې تر درملنې لاندې دي.
دغه شمېرې د جګړې په ۳۳مه ورځ خپرې شوې دي.
سرچینو طلوعنیوز ته ویلي چې ټاکل شوې ده نن چهارشنبه د چین په اورمچي ښار کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ نوې خبرې اترې پیل شي.
د راپور له مخې، تر اوسه دا نه ده روښانه چې په دغو مذاکراتو کې به د دواړو هېوادونو له لوري کوم چارواکي ګډون وکړي او د پلاوو جوړښت هم نه دی اعلان شوی.
تر اوسه نه د طالبانو حکومت چارواکو او نه هم د پاکستان حکومت د دغو خبرو په اړه په رسمي ډول څه ویلي دي.
دا خبرې په داسې وخت کې ترسره کېږي چې تر دې مخکې هم د افغانستان او پاکستان ترمنځ په ترکیه او سعودي عربستان کې څو ځله مذاکرات شوي وو، خو کومه څرګنده پایله یې نه ده لرلې.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر سید عباس عراقچي ویلي چې د ایران او امریکا ترمنځ هېڅ ډول رسمي خبرې اترې نه دي پیل شوې او په دې اړه خپرېدونکي راپورونه ناسم دي.
عراقچي دا څرګندونې د الجزیرې شبکې سره په یوه مرکه کې کړې دي.
هغه ټینګار کړی چې ایران له امریکا سره د اوربند منلو ته چمتو نه دی او تهران داسې کومه پرېکړه نه ده کړې چې له واشنګټن سره خبرې پیل کړي.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر زیاته کړې چې ایران د امریکا له لوري پیغامونه ترلاسه کړي دي، چې ځینې یې په مستقیم ډول او ځینې د سیمې د منځګړو یا «ملګرو» له لارې رسېدلي دي، خو د هغه په وینا دا پیغامونه د خبرو اترو مانا نه لري.
عراقچي وویل: «هیڅ ډول مذاکره نه ده شوې او هغه ادعاوې چې په دې اړه کېږي، سمې نه دي. د پیغامونو تبادله، چې کله ناکله زموږ له لوري پکې خبرداری وي او یا هم مقابل لوری خپل نظرونه وړاندې کوي، مذاکره نه ګڼل کېږي، خو دا بهیر لا هم روان دی.»
هغه دا څرګندونې په داسې وخت کې کړې دي چې په وروستیو ورځو کې د ایران او امریکا ترمنځ د احتمالي خبرو اترو په اړه بېلابېل راپورونه خپاره شوي دي.
وال سټریټ ژورنال د عربي چارواکو له قوله راپور ورکړی چې متحده عربي امارات د امریکا او نورو متحدانو سره د همکارۍ لپاره چمتووالی نیسي، څو د هرمز تنګی د پوځي ځواک له لارې بېرته پرانیزي.
د راپور له مخې، که دا اقدام عملي شي، نو متحده عربي امارات به د خلیج د هېوادونو له ډلې لومړنی هېواد وي چې له ایران سره به په مستقیمه پوځي شخړه کې ښکېل شي.
وال سټریټ ژورنال لیکلي چې متحده عربي امارات هڅه کوي د ملګرو ملتونو د امنیت شورا له لارې داسې پرېکړهلیک تصویب کړي چې د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو لپاره پوځي اقدام قانوني وګرځوي.
ورځپاڼې د یوه اماراتي چارواکي له قوله هم لیکلي چې د اماراتو ډیپلوماتانو له امریکا او همدارنګه له اروپايي او اسیايي پوځي ځواک لرونکو هېوادونو غوښتي چې یو پوځي ائتلاف جوړ کړي، څو د زور له لارې د هرمز تنګی بېرته پرانیزي.