بلوڅ ازادي غوښتونکي غورځنګ یا (BLA) د خپلو نویو عملیاتو «هیروف» د دوهم پړاو د پیل اعلان کړی او ویلي یې دي چې وسله‌وال یې د بلوچستان د پلازمېنې کویټه په ګډون ګڼو ښارونو ته داخل شوي دي.

د دې ډلې له لوري په خپره شوې نوې ویډیو کې د BLA مشر بشیر زیب له جګړې ډګر څخه ښکاره شوی او بلوچ ځوانانو ته یې غږ کړی چې راووځي، د غورځنګ ملاتړ وکړي او د دوی په وینا «د ازادۍ مبارزې» برخه وګرځي.

نوموړي ویلي نن د بلوڅ قوم دپاره د ازادۍ او قربانۍ ورځ ده.

تر اوسه د پاکستاني حکومت یا امنیتي ادارو له لوري د دې ادعاوو په اړه رسمي غبرګون نه دی خپور شوی، خو راپورونه ښيي چې په یو شمېر سیمو کې امنیتي حالت ترینګلی شوی.

د برېټانیا تلګراف ورځپاڼې راپور ورکړی چې د ایران اسلامي رژیم د وروستیو ولسي پاڅونونو پر مهال زرګونه بې‌ګناه وګړي په قصدي ډول وژلي او دا وضعیت د جګړې پر ځای د پراخ بشري قتل بڼه لري.

د راپور له مخې، امنیتي ځواکونه پر ملکي خلکو بې‌رحمانه بریدونه کوي او هېڅ ډول وسله‌وال مقاومت د دوی پر وړاندې شتون نه لري.

تلګراف لیکي، له زندانونو څخه رسېدلي معلومات ښيي چې ښځې تر جنسي شکنجو وروسته وژل کېږي، بندیان د زهرجنو موادو په تزریق وژل کېږي، حتی ماشومان، زاړه کسان او ټپیان هم په روغتونونو کې اعدام شوي دي.

بل خوا، د ټایم مجلې د معلوماتو له مخې په ایران کې د وژل شویو معترضینو شمېر له ۳۰ زرو اوښتی، خو نړیوالو رسنیو ورته جدي پوښښ نه دی ورکړی.

تلګراف ټینګار کوي چې په ایران کې د «ملکي او جنګي تلفاتو» بحث بې‌معنا دی، ځکه دلته هېڅ جګړه نشته، بلکې یوازې ملکي وګړي وژل کېږي.

په بلوچستان کې د کچهي ولسوالۍ د ډهدر ښار د کمبهري پله ترڅنګ شاوخوا له ۴۰ تر ۵۰ وسله والو کسانو د پاکستاني پوځیانو د ګزمې پر موټرو برید کړی او سوځولي یې دي.

د راپورونو له مخې، په پېښه کې ګڼ شمېر پوځیان وژل شوي خو کره معلومات یې تر دې دمه نه دي څرګند شوي.

د یادو بریدونو مسولیت بلوچ ازادي غوښتونکي غورځنګ BLAمنلی او ویلي یې دي چې دا د «آپریشن هیروف» دوهم پړاو دی.

د ګډ امنیت تړون سازمان (CSTO) پرېکړه کړې چې د تاجیکستان د پولې ساتونکو ځواکونو ته به عصري وسلې او پرمختللي پوځي تجهیزات برابر کړي، څو د افغانستان سره په ګډه پوله کې د امنیتي ګواښونو مخه ونیول شي.

د راپورونو له مخې، د جنورۍ په پای کې د تاجیکستان په خوټلون ولایت کې د پولې ځواکونو او د نشه يي توکو د قاچاقچیانو یوې ډلې ترمنځ نښته رامنځته شوه، چې پکې درې وسله وال ووژل شول او نور افغان خاورې ته وتښتېدل.

د تاجکستان امنیتي ادارو ادعا کړې چې په عملیاتو کې د وسلو، مهماتو او لسګونه بستې نشه يي توکي یې نیولي دي.

د روسیې د انټر فاکس خبري اژانس له مخې، د CSTO عمومي منشي تالګات موسابایف ویلي چې سازمان د تاجیکستان لپاره د وسلو او پوځي تجهیزاتو لیست وروستی کوي.

نوموړي ټینګار کړی چې مرسته د پولې امنیت ټینګولو او د وسله والو او قاچاقچیانو د تګ راتګ د مخنیوي لپاره ده.

په بلوچستان کې په څو ولسوالیو کوټه، قلات، نوشکي، دالبندین، مستونګ، ګوادر او پسني کې هممهاله پر پاکستاني پوځ وسلوال بریدونه ترسره شوي دي.

بریدونو کې ډزې، چاودنې او د ځانمرګو بریدونو هڅې شاملې دي، چې امنیتي تاسیسات، پولیس مرکزونه او دولتي ادارې یې په نښه کړې دي.

د کوټې په سریاب سړک د پولیسو پر موټر برید شوی، چې له امله یې دوه پولیس سرتېري وژل شوي دي.

امنیتي ځواکونه وایي، زیاتره بریدونه یې شنډ کړي او په ځینو سیمو کې د لټون او تصفیې عملیات لا هم روان دي.

د بلوچستان ازادۍ پوځ (BLA) د «جیاند» څانګې د دغو بریدونو مسوولیت منلی او ویلي یې دي چې دا د «آپریشن هیروف» دوهم پړاو دی.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی چې د چین-پاکستان اقتصادي دهلېز (CPEC) د افغانستان پر لور د احتمالي پراخولو په اړه دننه په اسلام‌اباد کې بحثونه روان دي او د پاکستان-چین-افغانستان درې اړخیز چوکاټ د بیا فعالېدو احتمال هم یاد شوی دی.

که څه هم دا موضوع د پاکستان د سنا له ځینو ناستو سره تړاو لري، خو تر اوسه د پاکستان حکومت یا د بهرنیو چارو وزارت په رسمي ډول کوم دریځ نه دی اعلان کړی.

یاده دې وي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ سوداګري لا هم له جدي خنډونو سره مخ ده او ډېری سوداګریزې لارې تړلې پاتې دي.

اسوشیټډ پرېس د سپوږمکۍ له نوو انځورونو سره سم راپور ورکړی چې ایران د اصفهان او نطنز په هغو اټومي تاسیساتو کې، چې پخوا د امریکا او اسرائیلو په بریدونو کې زیانمن شوي وو، پر ودانیو نوي چتونه جوړ کړي او هلته د بیا رغونې او فعالیت نښې ښکاري.

راپور وایي، دغه چتونه د دې لپاره جوړ شوي چې د سپوږمکیو لید محدود کړي او د ځمکې پر سر روان کارونه پټ وساتل شي.

څېړونکي باور لري چې دا اقدامات ښايي د پاتې اټومي موادو د راټولولو او پټولو هڅه وي.

په راپور کې دا هم ویل شوي چې دا مهال یوازینۍ د څار لاره سپوږمکۍ دي، ځکه ایران د اټومي انرژۍ نړیوالې ادارې (IAEA) پلټونکو ته د تګ اجازه نه ورکوي.

اکسیوس په خپل تازه راپور کې ویلي، چې د سعودي عربستان د دفاع وزیر شهزاده خالد بن سلمان د واشنګټن په یوه محرمانه ناسته کې امریکایي چارواکو ته خبرداری ورکړی، چې که د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران پر وړاندې له خپلو پوځي ګواښونو شاتګ وکړي، نو تهران به دا کار د ضعف نښه وبولي او خپل دریځ به لا پیاوړی کړي.

د څلورو باخبره سرچینو له قوله، خالد بن سلمان ټینګار کړی چې پرله‌پسې ګواښونه او بیا عملي اقدام نه کول به ایران ته دا پیغام ورکړي چې واشنګټن جدي نه دی، او دا به د ایران سیاسي نفوذ او امنیتي جرأت زیات کړي.

راپور زیاتوي، چې دا دریځ د سعودي عربستان له وروستیو رسمي څرګندونو سره توپیر لري، ځکه ریاض په دې وروستیو کې د جګړې د کمېدو او د تاوتریخوالي د مخنیوي خبره کوله.

اکسیوس همدارنګه لیکي، چې د دفاع وزیر دا څرګندونې د ولیعهد محمد بن سلمان له احتیاطي دریځ سره په ښکاره ډول توپیر لري؛ هغه چې مخکې یې ټرمپ ته د ایران پر وړاندې د هر ډول پوځي اقدام د سیمې د پراخې جګړې خطر یادونه کړې وه.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي، د خپل ترکي سیال هاکان فیدان سره په ګډه خبري غونډه کې وویل، چې ایران د عادلانه او منصفانه هسته‌ای مذاکراتو لپاره چمتو دی، خو له فشار او تهدید سره مذاکره نه کوي.

عراقچي وویل، چې ایران هیڅکله د هسته‌ای وسلو غوښتونکی نه و او دا وسلې هېڅ ځای په امنیتي محاسبو کې نه لري.

هغه ټینګار وکړ چې ایران د خپلو دفاعي وړتیاوو، په شمول د توغندیز توان، په اړه هیڅکله مذاکره نه کوي او داخلي امنیت د هېواد خلکو پورې اړه لري.

هغه همدارنګه په وضاحت سره وویل: «مذاکره د دیکته کولو ځای نه دی. که یو طرف وغواړي غوښتنه مخکې له مخکې تحمیل کړي، نو دا مذاکره نه بلکې زور دی.»

عراقچي زیاته کړه چې ایران د امریکا سره د خبرو لپاره کومه ځانګړې نېټه نه لري، خو د هر ډول نظامي حملې لپاره بشپړ چمتووالی لري او وضعیت د تیرو ۱۲ورځنۍ جګړې په پرتله اوس پیچلی او خطرناک دی.

په پای کې، عراقچي د اروپایي اتحادیې په اړه هم څرګندونې وکړې او ویې ویل چې د سپاه پاسداران په اړه پرېکړه د اروپا د محاسباتي تېروتنو څرګندونه ده او دې اتحاديې په نړیوالو اړیکو کې خپل نفوذ له لاسه ورکړی دی.

د ناټو هوايي قومندانۍ اعلان کړی چې د یوروفایټر ټایفون جنګي الوتکو په نړیواله کچه تر اوسه له یو میلیون ساعتونو ډېرې الوتنې ترسره کړې دي، چې دا د پوځي هوايي ځواک په تاریخ کې یو مهم او تاریخي پړاو بلل کېږي.

د ناټو په رسمي بیان کې راغلي چې یوروفایټر ټایفون د نړۍ له تر ټولو پرمختللو څو موخو جنګي الوتکو څخه ده، چې په دفاعي او عملیاتي ماموریتونو کې لوړ تخنیکي ظرفیت لري او د ناټو او متحدو هېوادونو د هوايي دفاع مهم ستن ګڼل کېږي.

ناټو وایي، دغه الوتکه دا مهال د بریتانیا، جرمني، ایټالیا او هسپانیې په ګډون د څو اروپایي هېوادونو له لوري کارول کېږي او اصلي هدف یې د متحدینو د فضايي حریم ساتنه، چټک غبرګون او د احتمالي ګواښونو مخنیوی دی.