د ښځو او بشري حقونو فعالې آینه درخانۍ لیکلي، د بلوچستان ازادۍ غوښتونکو سرمچارانو د هندا موټرسایکل په وسیله ښار ته د ننوتلو پر مهال داسې مهال ننوتل چې ګوندې د فلم کومه صحنه نندارې ته وړاندې کېږي.
اغلې درخانۍ لیکلي، دې پېښې خلکو ته ښکاره کړه چې دوی یوازې د ټویټر یا فلمونو په پرده نه، بلکې په حقیقت کې هم خپل جرئت او وړتیا ښودلې او د بلوچستان د نیولو هوډ یې ښکاره کړی.
بلوچ ازادۍ غوښتونکي غورځنګ (BLA) د دوهم پړاو هیروف عملیاتو په نامه په بلوچستان کې د پراخې جګړې تازه معلومات شریک کړي.
د دې ډلې په وینا، د ۱۴ ښارونو په ۴۸ موقعیتونو کې یې همغږي شوي بریدونه کړي او د لسو ساعتونو لپاره یې په ځینو سیمو کې “کلک کنټرول” درلود.
دغه وسله وال غورځنګ ادعا کړې چې په دې عملیاتو کې ۸۴ د پاکستان پوځ، پولیس او استخباراتي ځواکونه وژل شوي او ۱۸ نور بندیان شوي دي.
د دغه ډلې لخوا ویل شوي چې ګڼ شمېر دولتي ودانۍ سوځول شوې او امنیتي وسایط له منځه تللي.
له بلې خوا، د پاکستان حکومت وايي چې ۱۰ امنیتي سرتېري وژل شوي، ۳۷ BLA جنګیالي وژل شوي او د نورو بریدونو مخه د پولیسو او فرنټیر کورس لخوا نیول شوې.
بل خوا، لا هم په کوټه کې د سرې سیمې شاوخوا جګړې او چاودنې دوام لري.
د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي د بلوچستان پر یوشمېر ښارونو د «بلوچ ازاديغوښتونکي پوځ» بریدونه منلي او ویلي یې دي چې، په وروستیو شخړو کې د امنیتي ځواکونو او وسلوالو ترمنځ لږ تر لږه ۱۰ سرتېري وژل شوي او ۳۷ وسلوال له منځه وړل شوي دي.
خو په مقابل کې«بلوچ ازاديغوښتونکي پوځ» یا BLA تر شا او خوا ۳۰پوځیانو د وژلو ادعا کړې.
د امنیتي سرچینو په وینا، وسلوالو بلوڅانو د هممهاله بریدونو په ترڅ کې پر یوه زندان هم حجوم وړی او له هغه ځایه یې تر ۳۰ ډېر بندیان تښتولي دي.
«بلوچ ازاديغوښتونکي پوځ» لا هم د بلوچستان د یوشمېر ښارونو کنټرول په لاس کې لري او ویلي یې دي چې د «هېروف» دوهم پړاو عملیاتو ته به ادامه ورکوي.
د ایران په جنوبي بندرعباس ښار کې په یوې استوګنیزې ودانۍ کې د زورورې چاودنې له امله لس تنه ټپیان شوي او څو کورونه زیانمن شوي دي.
د ایراني چارواکو په وینا، چاودنه د ګاز ډبې له امله رامنځته شوې، او د ښار په یوه ګڼ مېشته سیمه کې شوې چې له امله یې د ودانۍ ځینې برخې نړېدلي او ټپیان روغتون ته لېږدول شوي دي.
چارواکو هغه راپورونه بېاساسه بللي چې ګواکې دا پېښه د سپاه پاسداران د بحري ځواک د قومندان پر ضد هدفي برید و، او ټینګار یې کړی چې دا ډول اوازې د بهرنیو کړیو له لوري د خلکو د وېرولو لپاره خپرېږي.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور احمد پښتین وایي، په تیراه کې اولسونه د لوږې، یخنۍ، ناروغیو او بدامنۍ له جدي ستونزو سره مخ دي، او د خوراکي توکو او درملو رسولو ته پنجابی پوځ اجازه نه ورکوي.
ښاغلي پښتین په خپله فیسبوک پاڼه لیکلي، چې د پښتون ژغورنې غورځنګ د ښځینه و، ډاکترانو ټیم جوړ کړی و، او ضروري درمل یې له ځان سره وړي وو، خو پنجابي پوځیانو د تیراه نه مخکې په چیک پوسټ کې ودرول او خلکو ته یې د درملنې رسولو اجازه ورنه کړه.
پښتین ویلي: «پنجابي استعمار یو ځل بیا زموږ خلکو ته د سختیو لړۍ راوړې او همداشان د انساني مرستې مخه هم نیسي. د نړیوالو بشري حقونو سازمانونه د دې ښکاره سرغړونو پر وړاندې غلي پاتې دي.»
جاپان کې د افغانستان سفارت خبر ورکړی چې له یکشنبې، د فبرورۍ له لومړۍ نیټې، څخه به ټولې سفارتي چارې ودرېږي، چې پکې قونسلګري خدمات هم شامل دي.
د افغانستان سفارت چې د پخواني حکومت له ټاکل شویو ډیپلوماتانو لخوا اداره کېده، ویلي چې د دې پرېکړې موخه د سفارتي فعالیتونو تنظیم دی.
د ماموریت راتلونکی لا څرګند نه دی او د ودانۍ دروازې به د یوې نامعلومې مودې لپاره تړلې پاتې شي.
سفارت زیاتوي چې دا پرېکړه د جاپاني اړخ سره د مشورو وروسته شوې، خو د فعالیتونو د ودرېدو ځانګړی دلیل یې نه دی څرګند کړی.
بلوڅ ازاديغوښتونکي پوځ د «هېروف» دوهم پړاو تر نامه لاندې په کوټه، قلات، نوشکي، دالبندین، مستونګ، ګوادر او پسني کې بریدونه کړي، چې په دې ښارونو کې د مخابراتو خدمات هم ودرېدل.
د بلوچستان د روغتیا وزارت اضطراري حالت اعلان کړی او په دولتي روغتونونو کې د ټپیانو درملنه په لومړیتوب کې ده.
د راپورونو له مخې په روغتونونو کې ډاکتران زیات شوي او د عملیاتو خونې په چمتووالي کې دي.
همدارنګه بلوڅ ازادي غوښتونکي غورځنګ یا BLA د لسګونو پوځیانو د وژل کیدو او ټپي کیدو ادعا کړې او لسګونه ښارونه یې تر کنټرول لاندې راوستی.
تر دې دمه د وژل شویو پوځیانو ارقام نه دي څرګند شوي او د یاد غورځنګ لخوا بریدونه لا هم دوام لري.
د ایران د پوځ لوی درستیز لوړپوړي جنرال امیر حاتمي خبرداری ورکړی چې د هېواد وسلهوال ځواکونه د هر ډول ګواښ پر وړاندې بشپړ جنګي چمتووالی لري او ویلي یې دي: «ګوتې مو په ماشه دي او د دښمن هر حرکت ته به سمدستي ځواب ورکړو.»
نوموړي ویلي، چې د ایران اسلامي جمهوریت د له منځه تلو خوب دې څوک نه ګوري او زیاته کړې یې ده چې د ایران پوځ د امیرانو، سردارانو، افسرانو او زرګونو سرتېرو څخه جوړ دی چې تر وروستۍ سلګۍ پورې به د هېواد دفاع کوي.
حاتمي خبرداری ورکړی چې که هر ځواک د ایران پر حاکمیت، امنیت یا ملي ګټو برید وکړي، نو ځواب به یې سخت، چټک او نه بښونکی وي.
د افغانستان د ملي امنیت پخواني مشر رحمتالله نبیل د حماسه میډیا پر هغه پوسټ چې د بلوچ آزادي غوښتونکو د تازه عملیاتو په اړه خپور شوی تبصره کړې.
ښاغلي نبیل خبرداری ورکړی چې په دې وروستیو کې یو کس چې د پاکستان استخباراتو سره اړیکې لري چې ظاهراً اشاره یې د بلوچستان د اطلاعاتو پخواني وزیر جان آڅکزی ته ده، ویلي د افغانستان د یوه پېژندل شوي قوم له نوم او تخلص څخه په ابزاري ډول کار اخلي او د «نجات» تر عنوان لاندې د هېواد لپاره نسخې وړاندې کوي.
د افغانستان دغه پخواني استخباراتي چارواکي ویلي، افغانان دومره ساده او بېحافظې نه دي چې هغه تکراري روایتونه ومني چې د پاکستان د امنیتي او استخبارتي ادارو له فکر او ستراتیژۍ سره ښکاره ورته والی لري، خو د خواخوږۍ او ژغورنې تر شعار لاندې وړاندې کېږي.
انجینیر رحمت الله نبیل ټینګار کړی چې د پاکستان استخباراتو په تېرو څلورو لسیزو کې د افغانستان د جګړو، افراطیت او ورانۍ په بهیر کې نه انکارېدونکی رول لوبولی، او په هېواد کې داسې کورنۍ او کلی نشته چې د دغو پروژو قرباني یې نه وي ورکړې.
هغه زیاته کړې چې د ژبې، لباس او شعار بدلون د دې تور تاریخ د پاکولو توان نه لري.
رحمتالله نبیل د تاریخ له تجربو یادونه کړې او ویلي یې دي چې بهرني استخباراتي مهندسان، لکه جنرال اختر عبدالرحمن او کرنیل امام، هم پخوا د افغانستان د سیاست د کنټرول هڅه کړې وه، خو تاریخ وښودله چې دا پروژې ناکامې شوې.
هغه په پای کې ویلي چې افغانانو که څه هم په خپلو منځونو جګړې کړې دي، خو د روغې جوړې توان لري، او د بهرني دښمن پر وړاندې ژوره تاریخي حافظه لري؛ داسې حافظه چې د جامو او شعار په بدلولو سره له منځه نه ځي.
بلوڅ ازادي غوښتونکي غورځنګ یا (BLA) د خپلو نویو عملیاتو «هیروف» د دوهم پړاو د پیل اعلان کړی او ویلي یې دي چې وسلهوال یې د بلوچستان د پلازمېنې کویټه په ګډون ګڼو ښارونو ته داخل شوي دي.
د دې ډلې له لوري په خپره شوې نوې ویډیو کې د BLA مشر بشیر زیب له جګړې ډګر څخه ښکاره شوی او بلوچ ځوانانو ته یې غږ کړی چې راووځي، د غورځنګ ملاتړ وکړي او د دوی په وینا «د ازادۍ مبارزې» برخه وګرځي.
نوموړي ویلي نن د بلوڅ قوم دپاره د ازادۍ او قربانۍ ورځ ده.
تر اوسه د پاکستاني حکومت یا امنیتي ادارو له لوري د دې ادعاوو په اړه رسمي غبرګون نه دی خپور شوی، خو راپورونه ښيي چې په یو شمېر سیمو کې امنیتي حالت ترینګلی شوی.