د بشري حقونو نړیوال بنسټ (IHRF) اعلان کړی چې داسې انځوریز شواهد یې ترلاسه کړي چې ښيي پاکستاني ځواکونو د ډیورنډ فرضي کرښې ته نږدې د پکتیا ولایت اړوند سیمې د ماښام شاوخوا اووه بجې تر درنو ګولیو لاندې نیولي دي.

د یاد بنسټ په وینا، برید په قصدي ډول د ډنډپټان ولسوالۍ په مربوطاتو کې پر ملکي وګړو شوی، چې له امله یې درنه مرګ‌ژوبله اوښتې ده.

د راپور له مخې چې پکې ۱۶ ملکي وګړي ټپیان شوي او د دوو ماشومانو په ګډون ۴ ملکي وګړي نور وژل شوي.

یاد بنسټ ټینګار کړی چې دا پېښه عادي سرحدي نښته نه ده، بلکې د نړیوال بشردوستانه قانون ښکاره سرغړونه ده.

بنسټ دغه برید په کلکو ټکو غندلی او دا یې د ملکي وګړو پر ژوند مستقیم تېری بللی دی.

یاد بنسټ د پولې دواړو غاړو ته د توغندیزو او توپچي بریدونو د سمدستي درولو غوښتنه کړې او ټینګار یې کړی چې باید یوه روڼ او خپلواکه څېړنه ترسره شي څو عاملین یې حساب ورکړي.

دا په داسې حال کې ده چې په دې وروستیو کې د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې پوځي ترینګلتیا زیاته شوې او د ملکي وګړو خوندیتوب په اړه اندېښنې ډېرې شوې دي.

یو شمېر امنیتي سرچینو ویلي چې د کونړ ولایت په سرحدي ولسوالیو کې د طالبانو او پاکستاني ملېشو ترمنځ جګړه یو ځل بیا پیل شوې ده.

د سرچینو په وینا، په سیمه کې د سپکو او درنو وسلو ډزې روانې دي او وضعیت ترینګلی بلل کېږي.

تر اوسه د احتمالي مرګ‌ژوبلې او مالي زیانونو په اړه کره معلومات نه دي خپاره شوي.

د طالبانو حکومت د خوست ولایت مقام ویاند مستغفر ګربز ویلي، چې د دې ولایت د زازي میدان، علي‌شېر او تريزي ولسوالیو په مربوطاتو کې، د فرضي کرښې په اوږدو کې د پاکستاني پوځ پر پوستو د افغان ځواکونو د غچ‌اخیستونکو بریدونو نوې لړۍ پیل شوې ده.

ګربز ویلي، چې دغه بریدونه د وروستیو پېښو په غبرګون کې ترسره کېږي او افغان ځواکونه په یاده سیمه کې د مقابل لوري پر پوځي اهدافو منظم عملیات روان ساتلي دي.

نوموړي د نښتو د مرګ‌ژوبلې په اړه کره شمېرې نه دي وړاندې کړې، خو ټینګار یې کړی چې عملیات دوام لري.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د ترکیې له بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان سره په ټیلیفوني اړیکه کې د سیمې پر وروستیو حالاتو، په ځانګړي ډول د افغانستان او پاکستان ترمنځ د تېرې شپې پر نښتو خبرې کړې دي.

د بهرنیو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، متقي ویلي چې د افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو وروستي اقدامات د ملي حاکمیت، هوايي حریم او ارضي تمامیت د ساتنې لپاره ترسره شوي او ټاکل شوي اهداف پکې ترلاسه شوي دي.

هغه ټینګار کړی چې «اسلامي امارت» له پیل څخه د تاوتریخوالي پلوی نه دی او تل یې د ستونزو حل د تفاهم او متقابل درناوي پر بنسټ غوره بللی؛ خو زیاته کړې یې ده چې دا بهیر هغه مهال اغېزمن تمامېږي چې مقابل لوری هم د حل لپاره رښتینی او عملي هوډ وښيي.

په خبرپاڼه کې راغلي چې د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر د افغانستان د سولې غوښتونکي دریځ هرکلی کړی او ویلي یې دي چې له اړوندو هېوادونو سره په تماس کې دی، څو د وضعیت د ارامولو او د کړکېچ د کمولو لپاره همغږي هڅې ترسره شي.

دواړو لورو د اړیکو او سلا مشورو پر دوام هم ټینګار کړی دی.

د پاکستان حکومت اعلان کړی چې له دې وروسته به تر بل امر پورې په ټول هېواد کې د ډرون الوتنو بندیز وي.

دغه پرېکړه وروسته له هغه وشوه چې د طالبانو حکومت لخوا د اسلام‌اباد، پنجاب او خیبر پښتونخوا په لویو ښارونو کې ځانمرګي ډرون الوتکې په نظامي اهدافو سخت ګوازرونه وکړل.

د افغانستان او پاکستان ترمنځ پر فرضي کرښه د جګړې د زیاتېدو په لړ کې، د ترکیې د بهرنیو چارو د وزیر هاکان فیدان په مشرۍ د ترکیې ډیپلوماټیکې هڅې شوي.

د ترکي دولتي رسنیو د راپور له مخې، فیدان له یو شمېر مهمو سیمه‌ییزو چارواکو سره جلا ـ جلا ټیلیفوني خبرې کړې دي.

په دغو تماسونو کې د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي، د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار، د قطر د بهرنیو چارو وزیر شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثاني او د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیر شهزاده فیصل بن فرحان شامل دي.

راپورونه وایي، په دغو خبرو کې د سیمې پر امنیتي وضعیت، د افغانستان او پاکستان ترمنځ پر روانو نښتو او د کړکېچ د کمولو پر ممکنه لارو چارو بحث شوی دی.

د طالبانو حکومت ویاند ذبیح‌الله مجاهد ویلي چې د «اسلامي امارت» ځواکونو په پاکستان کې مهم پوځي اهداف په نښه کړي او دا پیغام یې ورکړی چې د اړتیا په صورت کې د مقابل لوري پر وړاندې اقدام کولی شي.

مجاهد ټینګار کړی چې که پاکستان جګړې ته دوام ورکړي، د «اسلامي امارت» ځواکونه هم توان لري چې پرېکنده اقدام وکړي.

نوموړي د تحریک طالبان پاکستان (TTP) موضوع د سیمې د بې‌ثباتۍ لپاره پلمه بللې او ویلي یې دي چې دا د پاکستان کورنۍ مسله ده.

هغه زیاته کړې چې له هند سره ښې اړیکې لري او دا اړیکې د پاکستان پر ضد نه دي، او «اسلامي امارت» هیڅکله د بل چا تر نفوذ لاندې نه دی پاتې شوی.

مجاهد همداراز ادعا کړې چې د پاکستان په پوځ کې یوه ځانګړې کړۍ د سیمې د بې‌ثباتۍ هڅه کوي او له سیمې یې غوښتي چې د پاکستان د ظلمونو او بدمعاشیو مخه ونیسي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت د افغانستان او پاکستان ترمنځ د پولې پر سر د وروستي تاوتریخوالي په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده.

د وزارت ویاند ویلي چې بېجینګ د خپلو ډیپلوماټیکو لارو د منځګړیتوب هڅې کړې او له دواړو لورو یې غوښتي چې له زغمه کار واخلي او شخړه په سوله‌ییز ډول حل کړي.

د چین حکومت د خبرو اترو او سیمه‌ییز ثبات پر اهمیت ټینګار کړی او ویلي یې دي چې د کړکېچ د کمولو او د سرحدي سیمو د ملکي وګړو د خوندیتوب لپاره هر ډول همکارۍ ته چمتو دی.

د پاکستان د اطلاعاتو وزیر عطاءالله تارړ په خپله اېکس پاڼه کې په درېیو سیمو کې د ډرون فعالیت تایید کړی دی.

نوموړي ویلي چې «فتنه الخوارج» د ایبټ‌اباد، سوابۍ او نوښار په سیمو کې د کوچنیو بې‌پیلوټه الوتکو د کارولو هڅه کړې، خو د ډرون ضد سیستمونو ټولې الوتکې راغورځولې دي.

د هغه په وینا، په دې پېښه کې د سر زیان نه دی اوښتی او مرګ‌ژوبله نه ده رامنځته شوې.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت له خوا د افغانستان او پاکستان ترمنځ د روانو نښتو د درولو غوښتنه شوې ده.

یاد وزارت په یوې رسمي اعلامیه کې د افغانستان او پاکستان له لورو وغوښتل چې له زغم او احتیاط څخه کار واخلي او د تاوتریخوالي د کمولو لپاره عملي ګامونه پورته کړي.

په اعلامیه کې ټینګار شوی چې د سیمې ثبات او امنیت د ټولو هېوادونو په ګټه دی او باید له هر ډول کړکېچ څخه مخنیوی وشي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت زیاته کړې، که چېرې دواړه خواوې په رسمي ډول د منځګړیتوب غوښتنه وکړي، مسکو چمتو دی چې د خبرو اترو د اسانتیا لپاره رول ولوبوي او د افغانستان او پاکستان ترمنځ شخړه د ډیالوګ له لارې حل ته ورسوي.