د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار پر خوست او ننګرهار د پاکستان بریدونو ته دوه ورځې وروسته یو پڅ غبرګون ښودلی.
هغه دوه ورځې وروسته ویلي، چې دا بریدونه غندي؛ خو په ورته وخت کې یې د طالبانو له حکومت هم غوښتي، چې د دې ستونزې لپاره سولهییزې حل لارې ولټوي.
نوموړي لیکلي، چې دا ستونزه د زور ازمایلو له لارې نه حلیږي.
د یادونې ده، چې پاکستان پر خوست او ننګرهار بریدونه وکړل، چې ۱۴ تنو ته یې مرګ ژوبله واړوله.
د طالبانو حکومت مشر شیخ هبتالله اخندزاده د شاعرانو د مشاعرو لپاره نوی قانون اعلان کړ چې د بیان او شاعرۍ پر ازادۍ د سختو محدودیتونو په توګه کتل کېږي.
دغه قانون د عدلیې وزارت په ۱۳ مادو کې خپور کړی او د شاعرانو لپاره ګڼې «سرې کرښې» ټاکل شوي دي.
د قانون له مخې، شاعران نه شي کولای د مشاعرو پر مهال د طالبانو د اسلامي شعائرو پر وړاندې څه ووايي، د قومونو او ژبو تر منځ د تفرقې خبرې وکړي، د هلکانو او نجونو د ستاینې یا ورسره د دوستۍ د بلنې شعرونه ووایي، او نه هم د طالبانو د مشر د پرېکړو او فرمانونو نیوکه وکړي.
طالبانو همدارنګه اعلان کړی چې د امر بالمعروف او نهی عن المنکر استازي به په ټولو مشاعرو کې حاضر وي او که هر څوک له شرایطو سرغړونه وکړي د طالبانو د شریعت له مخې به په سختو سزاوو محکوم شي.
دغه تازه بندیزونه وروسته له هغې لګول کېږي چې د سږکال د نارنج ګل مشاعرې پر مهال مرحوم مطیعالله تراب د یوه شعر له لارې د طالبانو مشر ته ویلي وو چې نور دې «مخ ښکاره کړي او کابل ته دې راشي» هغه شعر چې د هبتالله د پټ پاتې کېدو موضوع یې یو ځل بیا د خلکو ترمنځ ګرمه کړه او له امله یې هبت الله د ننګرهار ولایت د اطلاعاتو او کلتور رئیس قاري ساجد له دندې ګوښه کړ.
پاکستاني چارواکي وایي چې د پنجاب ایالت د وروستیو ورښتونو او سېلابونو له امله ۲۰ کسان مړه شوي او ګڼ شمېر نور له خپلو سیمو بېځایه شوي دي.
دوی وايي چې د درېیو لویو سیندونو د اوبو د زیاتوالي له امله پراخ سېلابونه راوتلي، چې له امله یې کلیوالې سیمې لاندې شوې دي.
راپورونه ښيي چې د ټول هېواد په کچه د وروستیو طبیعي پېښو له کبله تر ۸۰۰ ډېر کسان مړه شوي، پراخې ویجاړۍ رامنځته شوې او سلګونه زره کسان بېځایه شوي دي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاقدار ویلي، طالبانو په خپل حکومت کې د تحریک طالبان پاکستان سلګونه پلویان ځای کړي او اسلاماباد له طالبانو غواړي چې پر دې ډلې اقدامات وکړي.
هغه د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي له خولې ویلي چې ۷۰۰ سرحدي پوستې د دغې ډلې د نفوذ د مخنیوي لپاره جوړې شوې دي.
اسحاقدار ټینګار کړی چې غوښتنه یې روښانه ده:«یا دې د تحریک طالبان پاکستان غړي له پولو لرې کړي او یا دې اسلاماباد ته وسپاري.»
هغه زیاته کړې،.چې د افغانستان ثبات د پاکستان په ګټه دی او د چین ـ پاکستان ـ افغانستان د اورګاډي پروژه به ستر اقتصادي فرصتونه رامنځته کړي.
دا په داسې حال کې ده چې څو ورځې وړاندې پاکستان د افغانستان په ځینو سیمو هوایي بریدونه وکړل او څو تنه عام وګړي یې ووژل.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاقدار ویلي، طالبانو په خپل حکومت کې د تحریک طالبان پاکستان سلګونه پلویان ځای کړي او اسلاماباد له طالبانو غواړي چې پر دې ډلې اقدامات وکړي.
هغه د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي له خولې ویلي چې ۷۰۰ سرحدي پوستې د دغې ډلې د نفوذ د مخنیوي لپاره جوړې شوې دي.
اسحاقدار ټینګار کړی چې غوښتنه یې روښانه ده:«یا دې د تحریک طالبان پاکستان غړي له پولو لرې کړي او یا دې اسلاماباد ته وسپاري.»
هغه زیاته کړې،.چې د افغانستان ثبات د پاکستان په ګټه دی او د چین ـ پاکستان ـ افغانستان د اورګاډي پروژه به ستر اقتصادي فرصتونه رامنځته کړي.
دا په داسې حال کې ده چې څو ورځې وړاندې پاکستان د افغانستان په ځینو سیمو هوایي بریدونه وکړل او څو تنه عام وګړي یې ووژل.
د ازادۍ جبهې ادعا کړې چې د کندز ښار په دویمه امنیتي حوزه کې یې د طالبانو حکومت پر قرارګاه برید کړی، چې په ترڅ کې یې ۲ طالب سرتېري وژلي او ۲ نور یې ټپیان کړي دي.
یادې جبهې ویلي، چې دغه برید تېره شپه ترسره شوی.
سیمهییزو سرچینو هم د کندز ښار کې د یوې چاودنې راپور ورکړی و.
دغې جبهې دوه ورځې وړاندې هم په کابل ښار کې د طالبانو پر یوه مرکز د برید مسوولیت منلی و.
د جرمني د ګوسترو ښار د کډوالو په یوه کمپ کې یو افغان کډوال پر خپلو دوو هېوادوالو د چړې برید کړی دی.
د چارواکو په وینا، په دې پېښه کې یو ۲۵ کلن ځوان ځای پر ځای وژل شوی او بل تن په سخت ټپي حالت کې روغتون ته لېږدول شوی دی.
د روستوک څارنوالۍ ویلي، ۲۳ کلن افغان تورن تر برید وروسته نیول شوی او دا مهال تر محاکمې مخکې په توقیف کې ساتل کېږي.
عیني شاهدان وایي چې بریدګر د پېښې پر مهال د ودانۍ په دویم پوړ کې پر دواړو کسانو څو ځله د چړې ګوزارونه وکړل، او ویل کېږي چې نوموړي تر پېښې وړاندې شراب څښلي وو.
د دې کمپ ډېری اوسېدونکي د افغانستان او سوریې کډوال دي.
د امریکا استخباراتو پخواني لوړپوړي غړي او د پوهنتون استاد پاول ډي مېلر ویلي، چې متحده ایالتونه په افغانستان کې نه د ترهګرۍ پر ضد جګړه کې بریالي شول او نه یې یو باثباته دولت جوړ کړ.
هغه دا څرګندونې د خپل نوي کتاب «ماتې انتخاب» په تړاو کړي، چې له ۲۰۰۱ تر ۲۰۲۱ پورې د امریکا د جګړې، پرېکړو او ناکامیو ارزونه کوي.
ډي مېلر وايي، واشنګټن خپلې اساسي موخې، لکه د القاعده له منځه وړل، د ترهګرو د پناه ځایونو ختمول او د افغان دولت جوړول پوره نه کړې.
هغه د دوحې تړون، د پاکستان دوهګونې سیاست او د امریکا دننه بوروکراتیک سیستم د ماتې مهم عوامل ګڼي.
دی وایي، د جګړې مسئولیت یوازې پر ولسمشرانو نه، بلکې د امریکا پر ولس هم دی، ځکه همدوی دا مشران ټاکلي وو.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګه وایي، د یوې تازه نظرپوښتنې له مخې د افغانستان نږدې نوي سلنه خلک په ښارونو او کلیو کې د نجونو د زده کړو پلوي کوي.
د دې ادارې د بشري حقونو مشرې، سوفیا کالتورپ، په جینوا کې ویلي چې د جولای او اګست په میاشتو کې ترسره شوې سروې ښيي، چې اووه نوي سلنه ښځې باور لري چې د زده کړو بندیز د دوی پر ژوند منفي اغېز کړی، ناهیلي یې کړې او پر رواني حالت یې سخت اغېز کړی دی.
دا په داسې حال کې ده چې له تېرو څلورو کالو راهیسې د طالبانو حکومت د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې تړلي او د خلاصېدو هیڅ څرک یې نه لېدل کېږي.
د طالبانو حکومت تر واک لاندې د ننګرهار د اطلاعاتو او کلتور ریاست د معلوماتو امر بدلون قریشي وايي، په بېلابېلو ولسوالیو کې د ورښتونو او سیلابونو له امله لږ تر لږه پنځه کسان مړه او اته نور ټپیان شوي دي.
د ده د لومړنیو معلوماتو پر بنسټ، په دغه پېښو کې لویې لارې، سربندونه او زرګونه جریبه کرنیزه ځمکه هم زیانمنه شوې ده.
د یادونې ده چې په دې وروستیو کې ورښتونو او سیلابونو د افغانستان ترڅنګ پاکستان کې هم ډېری تلفات رامنځته کړي دي.