د طالبانو حکومت د امربالمعروف وزیر محمد خالد حنفي ویلي، انسان په اسلام کې غلام دی او فردي ازادي یوازې د شریعت په چوکاټ کې معنا لري.

هغه د طالبانو له روحانیانو سره په ناسته کې د نجونو پر تعلیم، عصري زده کړو، جامو او ټولنیزو ازادیو سخت مخالفت څرګند کړی، او عصري پوهنتونونه یې د «ازاد ذهنیت» خپرونکي بللي دي.

حنفي پتلون، دریشي، نکټايي او ږېره خریل هم د اسلامي اصولو خلاف بللي او له علماوو یې غوښتي چې د «فکري جګړې» پر وړاندې کلک ودرېږي.

نوموړي د وزارت د سختو مقرراتو دفاع کړې او خبرداری یې ورکړی که اسلامي احکام نرم شي، طالبان به د الله پر وړاندې ملامت وي.

د پاکستان پوځ وايي، چې د شمالي وزیرستان او چترال په عملیاتو کې ۴ سرتېري، چې مشري یې دانیال اسماعیل کوله، وژل شوي دي.

پوځ زیاتوي چې په جګړه کې ۷ وسله‌وال هم وژل شوي او عملیات لا هم روان دي.

پاکستاني چارواکو ادعا کړې چې دغه بریدونه د ټي‌ټي‌پي له لوري د افغان طالبانو په ملاتړ له افغان خاورې پلان شوي دي.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښ غړی حنیف پشتین وایي، د پي‌ټي‌اېم مخکښ مشران علي وزیر، صمد لالا او ملک نصیر کوکي‌خېل له میاشتو راهیسې د پاکستاني جنرالانو په امر نیول شوي، او په بېلابېلو زندانونو کې ګرځول شوي دي.

نوموړی زیاتوي، عدالتونه د دوی په قضیو کې بې وسه ښکاري، ځکه قاضیان د جنرالانو له امر پرته څه نشي کولی.

د هغه په خبره، پوځ هڅه کوي چې د پښتنو د حق غږونه خاموش کړي؛ خو ولس به هېڅکله چوپ نه شي.

هغه وایي، د جنرالانو پالیسۍ د نسلي تعصب پر بنسټ دي، او د هغو خلکو پر ضد کارول کېږي چې د پښتنو د مظلومۍ غږ پورته کوي.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر یو ځل بیا افغانستان ته د ناټو د بیرته راستنیدو د احتمال په اړه خبرداری ورکړی دی.

سرګي لاروف ویلي چې ناټو یو ځل بیا له افغانستان څخه د “شرمناک وتلو” څخه څلور کاله وروسته دې هیواد ته د ننوتلو لپاره نوې لاره لټوي.

تیره میاشت، سرګي لاوروف د طالبانو له حکومت سره د لویدیځو هیوادونو “شکمن تعامل” باندې نیوکه وکړه او ویې ویل چې د لویدیځ له لورې د مختلفو بهانو له لارې “افغانستان ته د ناټو د پوځي تاسیساتو بیرته راستنیدل” د منلو وړ نه دي.

د پکتیا پخوانی والي حلیم فدایي د حماسه میډیا ایکس سپیس سره په خبرو کې وویل چې د امریکا په ګډون د ناټو د یوشمیر غړو هیوادونو استخباراتي حضور څو چنده ډیر دی.

ښاغلی فدایي وایي افغانستان د پخوا په پرتله مهم شوی او په هیواد کې د بهرنیانو حضور تر ټولو لوی مخالفین ګاونډیان دي.

حلیم فدایي وایي، چې پاکستان هڅه کوي د ناټو د غړو هیوادونو سره یوې موافقې ته ورسیږي.

د سعودي عربستان د بهرنيو چارو وزير فیصل بن فرحان د لوړپوړو اقتصادي چارواکو په مشرۍ دمشق ته رسېدلی دی.

عربي رسنیو ویلي، چې دا سفر د سوريې د بيا رغونې او د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي اړيکو د پياوړتيا په هدف ترسره شوی دی.

دغه پلاوی به د سوریې د موقت ولسمشر احمد شرع سره، د سيمه‌ييز ادغام او ګډو اقتصادي پروژو په اړه خبرې اترې وکړي.

په پلاوي کې د شاهي دربار سلاکار محمد التویجري، او د ماليې، پانګونې او اقتصادي چارو مرستيالان شامل دي.

په نایجریا کې د سختو بارانونو او ناڅاپي سېلابونو له امله تر اوسه لږ تر لږه ۱۵۰ کسان وژل شوي او لسګونه نور ټپیان شوي دي.

د دغه هېواد د بحران مدیریت ادارې ویلي، د وژل شویو شمېر ښايي لا هم لوړ شي.

راپورونه وايي چې تر ۳۰۰۰ زیات کسان بې‌کوره شوي، ۲۶۵ کورونه نړېدلي او دوه پلونه له منځه تللي دي.

چارواکي وايي، ګڼ شمېر خلک لا هم ورک دي او ژغورونکې ډلې د درنو ماشینونو په مرسته د لټون عملیاتو ته دوام ورکوي.

د سره صلیب مشر ویلي چې لږ تر لږه ۷۸ ټپیان روغتون ته انتقال شوي، او په یوه دیني مدرسه کې له ۵۰ ډېر زده‌کوونکي تر اوسه نادرکه دي.

د امریکا ولسمشر ډونالد ټرمپ یو ځل بیا ویلي، چې د امریکايي ځواکونو تر وتلو وروسته، په افغانستان کې د میلیاردونو ډالرو په ارزښت نظامي تجهیزات پاتې شوي دي.

ټرمپ دا څرګندونې له ایلان ماسک او د امریکا اداري موثریت د ادارې له پخواني مشر سره په یوه ګډ خبري کنفرانس کې کړې.

نوموړي یو وار بیا له افغانستانه په ۲۰۲۱ کال کې د ځواکونو وتل “شرموونکي” بللي.

پخواني طالب چارواکي سید اکبر اغا ویلي، ملګرو ملتونو ته پکار ده چې د غزې د خلکو پر وړاندې روان بې‌ساري ظلمونه په ښکاره توګه ومني او خپل غږ پورته کړي.

نوموړي په یوه ټویټ کې لیکلي، که ملګري ملتونه دا توان نه‌لري؛ نو باید نړۍ ته دا ومني چې دا اداره بې‌واکه او د استعماري قوتونو تر نفوذ لاندې ده.

د سید اکبر اغا دغه څرګندونې داسې مهال کېږي، چې تېره ورځ د طالبانو حکومت هم د اسراییلو بریدونه وغندل او له نړیوالو یې هم وغوښتل چې د غزې لپاره غږ پورته کړي.

یو افغان-اسټرالیایي عکاس، فلم جوړونکی، لیکوال او د بشر حقونو فعال مظفر علي، د مهاجرو ماشومانو او افغان نجونو د زده‌کړو د ملاتړ لپاره ۴ زره کیلومتره په بایسکل سفر پیل کړی دی.

دا سفر چې “د زده‌کړې لپاره بایسکل چلول” نومېږي، پرون د کوینزلند ایالت له مالینی ښاره پیل شوی او تر جنوبي اسټرالیا د اډلېډ ښار پورې به دوام ولري.

ټاکل شوې چې مظفر علي به د دې یو میاشتني سفر پر مهال له خلکو سره وګوري، د فلم نندارې به جوړې کړي او په ښوونځیو کې به ویناګانې وکړي.

دا نوښت د «سیساروا لیرنینګ» په نوم د زده‌کړې له یو بنسټ سره تړاو لري چې مظفر علي په ۲۰۱۴ کال کې په اندونیزیا کې جوړ کړی و، او اوس د نړۍ د کډوالو تر ټولو بریالي زده‌کړیز مرکزونو څخه ګڼل کېږي.