د سوریې موقت ولسمشر احمد الشرع او مېرمن یې لطیفې الدروبي د لوی اختر په مناسبت د ښځینه استازو یو پلاوي سره کتلي دي.
د سوریې رسنۍ وايي، په دغه کتنه کې د ښځو سیاسي رول، د راتلونکې لار نقشه، او د حکومت په کچه د ښځو ونډې څرنګوالی په اړه خبرې شوې دي.
ښځینه پلاوي، چې د سوریې د ښځو استازیتوب کاوه، خپلې مشورې یې له ولسمشر الشرع سره شریکې کړې دي.
د سیاسي چارو شنونکی نجیب ننګیال د مارشال عبدالرشید دوستم له لورې د لیلې دښتې د پیښې تکرار فاحش اعتراف بللی او د نوموړي د عدلي او قضایي تعقیب غوښتنه یې کړې.
ننګیال په یوه فېسبوک پوسټ کې ویلي، چې د جنګي اسیرانو وژنه او په ډلهییز ډول یې ښخول یو لوی جنګي جرم دی او د دغه ډول پېښو عاملین نه یوازې دا چې د ملت د رهبرۍ وړتیا نه لري، بلکې باید قانوني حساب ورکړي.
د نوموړي په وینا، هغه څوک چې د زرګونو جنګي اسیرانو وژنه ویاړ ګڼي، اخلاقي برتري نه لري او خپل سیال ته د اخلاقي درس ورکولو وړ نه دي.
ننګیال زیاتوي: «د دوستم لهخوا تر خاورو لاندې شوو کسانو وارثین، لږ تر لږه تر دوستم اخلاقي برتري لري او داسې حال کې چې زور هم لري، بیاهم د ده جنګیالیو ته هیڅ نه وایي.»
نوموړي ویلي، دا ناسمه ده چې جنګي جنايتکاران د ولسواک نظام د ملاتړ تر نامه لاندې خوندي شي او ځانونه د سیاسي جوړښت پر بنسټ تر نورو لوړ وبولي.
د افغان مېرمنو د برخې فعالې ډیوې پتنګ د مارشال عبدالرشید دوستم وروستیو څرګندونو ته غبرګون کې ویلي، چې د دشتې لیلې د شهیدانو د زور له کبله “ته” د مارشالۍ له رتبې سره له هېواده تښتېدلی یې.
هغې دوستم ته ویلي، طالب اوس ستا د پیدایښت پرځای واکمني کوي.
پتنګ زیاتوي، دوستم دې د دشت لیلې د پېښې تکرار نه؛ بلکې د ځان خیر وغواړي.
د یادونې ده چې تېره ورځ مارشال عبدالرشید دوستم ویلي وو، چې پر طالبانو به د دشت لیلې د پېښې تاریخ تکرار کړي.
د طالبانو حکومت د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزیر مولوي عبدالکبیر وایي، پاکستان د افغان کډوالو د جبري اېستلو بهیر کې نرمښت راوستی.
نوموړي دا څرګندونې د لوی اختر په مناسبت د سپیدار ماڼۍ غونډه کې وکړې او له کوربه هېوادونو یې په دې برخه کې د صبر غوښتنه وکړه.
مولوي کبیر د پاکستان له چارواکو مننه وکړه چې د زور زیاتي کچه یې راکمه کړې.
هغه همداراز له مرستندویه ادارو وغوښتل چې راستنو شویو کډوالو ته د سرپناوو په برابرولو کې مرسته وکړي.
خو سره له دې، پاکستان هره ورځ په سلګونو افغان کډوال نیسي او په جبري ډول یې را ستنوي.
نوموړی دا څرکندونې داسې مهال کوي چې تېره ورځ هم ۹۱۲ افغانان د تورخم او انګور اډې له لارې افغانستان ته ستانه شوي دي.
د پخواني حکومت لومړي مرستیال امرالله صالح، د ټرمپ له ادارې څخه د ایلان ماسک د جلا کېدو په تړاو ویلي چې یوازینی د تاسف وړ ټکی دا دی چې ماسک ونه توانېده د هغه ۴۰ تر ۶۰ میلیون ډالرو نغدو پیسو مخه ونیسي چې د امریکا له خوا طالبانو ته هره اونۍ ورکول کېدې.
صالح مخکې هم د افغان وګړو پر سفر بندیز ته غبرګون ښودلی و او د ټرمپ ادارې ته یې ویلي وو چې د افغانانو پر سفر بندیز لګولو پر ځای، طالبانو ته د پیسو لېږل بند کړي.
نوموړي دا کړنه د ټرمپ له ارزښتونو سره په ټکر کې بللې.
د طالبانو حکومت رئیس الوزرا ملا محمد حسن اخوند په ارګ کې د لوی اختر په مناسبت خبرو کې وویل چې د دوی د نظام په ارزښت یوازې ملایان او علماء پوهیږي.
هغه له دیني عالمانو وغوښتل چې د دې لوی نعمت شکر ادا او دفاع یې وکړي.
ملاحسن اخوند وویل اوس په هیواد کې شرعي نظام راغلی او باید تر هر بل چا دیني عالمان ددې نظام ساتنه او حفاظت وکړي.
هغه ټینګار کړی چې د دوی حکومت په افغانستان کې «اسلامي قوانین» په ښه توګه پلي کړي دي.
د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، کندهار کې د دوی د حکومت د مشر شیخ هبت الله اخوندزاده په امامت د لوی اختر لمونځ ادا شو.
شیخ هبت الله اخوندزاده د اختر په مناسبت وینا کې د خلکو سره د ښه چلند، د خپل حکومتي چارواکو ترمنځ په اتحاد او د خلکو څخه یې وغوښتل چې د نوموړي څخه اطاعت وکړي.
په کابل کې بیا په سپیدار ماڼۍ او ارګ کې هم د کابل میشت طالب چارواکو له لورې د اختر لمونځ ادا شو.
د پخواني حکومت مرستیال، محمد کریم خلیلي د لوی اختر په مناسبت خپاره کړي پیغام کې ویلي چې دا اختر په داسې حال کې را رسېږي چې افغانان له یو مشروع نظام بېبرخې دي.
خلیلي ویلي، هغه کسان چې دا مهال په افغانستان واکمن دي، د خلکو له خوا نه دي ټاکل شوي.
نوموړي تور پورې کړی چې طالبان د مشروعیت د نشتوالي له امله دین د یوې وسیلې په توګه کاروي.
نوموړي ویلي، د طالبانو تر واک لاندې افغانستان له نړیوالې ټولنې منزوي شوی او لاهم حذف او تهدید سیاست روان دی.
هغه د ښځو له زدهکړو محرومیت او د دوی له سیاسي، فرهنګي او اقتصادي صحنې ایستل، له افغان ولس سره جفا بللې ده.
خلیلي دا هم ویلي چې طالبان په دوامداره ډول د بشري حقونو نقض ته دوام ورکوي او د ګاونډیو هېوادونو، په ځانګړي ډول ایران او پاکستان له خوا د افغان کډوالو جبري ستنول، د لوږې له امله د یوه بل بشري بحران سبب ګرځي.
هغه د افغانانو ترمنځ د یووالي پر اړتیا ټینګار کړی او د ټولنیزو شبکو له فعالانو یې غوښتي چې د تفرقې خپرولو پر ځای د یووالي غږ پورته کړي.
د افغانستان د ژغورنې د عالي مقاومت شورا غړي، محمد محقق ويلي، چې د طالبانو «وروستۍ ورځې» رارسېدلې او افغانستان د آزادۍ په درشل کې دی.
محقق دا څرګندونې د جمعې په ورځ د لوی اختر په مناسبت په انقره کې له عبدالرشید دوستم سره د لیدنې پر مهال کړې.
هغه ویلي، د طالبانو دننه اختلافات زیات شوي او خلک د دې ډلې له رژيمه کرکه لري.
محقق زیاتوي، چې طالبانو په هېواد کې سیستماتیک قتلونه، عام وژنې، جبري کوچونه او د ښځو له حقونو پراخې سرغړونې کړي دي.
محقق دغه راز ویلي، ځینې ګاونډي هېوادونه هم د طالبانو د نظام امنیت ته زمینه برابروي.
هغه د افغانستان خلکو ته ډاډ ورکړی چې طالبان به ډېر ژر له منځه ولاړ شي او ټینګار یې کړی چې د طالبانو مخالف سیاسي جریانونه سره یو موټی دي.
د ټولنیزو رسنیو فعال رحیم سکندر د طالبانو له بنده خوشې شو.
هغه څو ورځې وړاندې د کابل امنیه قومنداني اړوند د حضرت حمزه پوځي کمپ پر استاد سعیدالله سعید د نیوکې له کبله نیول شوی وو.
د نوموړي نیول کېدو ټولنیزو رسنیو کې د ګڼ شمېر طالب غبرګونونه هم راپورته کړي وو.
د یادونې ده، چې سعیدالله سعید ویلي وو، چې له هېواده بهر باید هیڅوک جهاد ته لاړ نشي.