د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین وایي، چې نه غواړي د ایران د مذهبي مشر علي خامنهیي د احتمالي ترور پر موضوع بحث وکړي.
نوموړي دا څرګندونې د سنپترزبورګ اقتصادي غونډې په څنډه کې، د یوه خبریال د پوښتنې په ځواب کې وکړې.
نوموړي ویلي، نه غواړي حتا د دې احتمال په اړه خبرې وکړي، نه غواړي دا خبرې واوري او نه غواړي بحث پرې وکړي.
نیویارک ټایمز د یوه لوړپوړي ایراني چارواکي له قوله، چې نوم یې نهدی ښودل شوی، راپور ورکړی، چې ایران د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ له نږدې د لیدنې وړاندیز منلو ته چمتو دی، څو له اسراییلو سره د اوربند پر موضوع خبرې وشي.
ټرمپ ویلي چې غواړي د ایران د اټومي پروګرام پر موضوع تمرکز وشي.
نوموړي د دوشنبې په ورځ ویلي چې ښایي خپل ځانګړی استازی ستیو ویتکاف یا مرستیال ولسمشر جیډي ونس له ایرانی چارواکو سره د لیدنې لپاره سیمې ته واستوي.
له بلې خوا، رویټرز مخکې راپور ورکړی و چې د جرمني، فرانسې او بریتانیې د بهرنیو چارو وزیران به سبا په جنیوا کې د ایران له بهرنیو چارو وزیر سره د اټومي مذاکراتو یوه ناسته ولري.
د اسراییلو پوځ اعلان کړی چې دا مهال یې په تهران او د ایران په نورو سیمو کې د بریدونو لړۍ پیل کړې ده.
د اسراییلو هوایي ځواک پر ټولنیزو رسنیو لیکلي چې په تهران او نورو سیمو کې یې د بریدونو څپه پیل کړې ده؛ خو د هدفونو په اړه یې جزئیات نه دي ورکړي.
له دې سره هممهاله، د ایران د “وعده صادق ۳” عملیاتو ویاند ایمان تاجیک، په یوه تازه ویډیو کې ویلي چې د عملیاتو دولسم پړاو یې پیل کړی.
تاجیک ادعا کړې چې د ایران توغندیو د اسراییلو هوايي دفاعي سیستمونه مات کړي او اوس دوی لاسبري دي.
نوموړی وایي دغه بریدونه به “اغېزناک او دوامدار” وي.
د قطر د بهرنیو چارو وزارت د نړیوالو همکاریو عمومي رئیس په بروکسل کې یوې غونډې ته ویلي، چې افغانستان ته د بشري مرستو پیاوړتیا او د زیانمنو کسانو لاسنیوی باید لومړیتوب وي.
نوموړي ژمنه وکړه چې د قطر حکومت به له افغان ولس سره خپل ملاتړ ته دوام ورکړي.
دا څرګندونې د اروپايي ټولنې له لوري د افغانستان پر وضعیت د دوهورځنۍ غونډې پر مهال وشوې، چې پکې د قطر استازي د افغانستان پر روانو سیاسي او اقتصادي ستونزو خبرې وکړې او د همغږې نړیوالې هڅې پر اهمیت ټینګار وکړ.
نوموړي ویلي مرسته کوونکي هېوادونه او بشري ادارې کولی شي د افغانانو د ظرفیت لوړولو، زغم زیاتولو او ژوند ښه کولو په برخه کې مهم رول ولوبوي.
دا غونډه د اروپايي ټولنې، خلیجي هېوادونو، مرسته کوونکو، د ملګرو ملتونو، نړیوال بانک، د G7 ډلې، مدني ټولنې، او نادولتي بنسټونو د استازو په حضور کې جوړه شوې وه.
یو شمېر افغان مدني، اعتراضي او د بشري حقونو بنسټونو په یو سرخلاصې لیک کې د زلمي خلیلزاد پر ضد د نړیوالې قانوني څارنې غوښتنه کړې ده.
دوی نوموړی د پخواني جمهوري نظام د سقوط، د طالبانو د سپین ښودلو، او هغوی ته د واک په بېرته ورکولو تورن کړی دی.
په لیک کې د خلیلزاد دوسیې د نړیوال جزایي محکمې (ICC) ته د سپارلو غوښتنه شوې او همداراز د هغه پر سیاسي او مشورتي فعالیتونو بندیز او د هغه اړوند رسنیزو او مالي شبکو پلټنه هم مطرح شوې ده.
لیک د هغو سازمانونو له لوري لاسلیک شوی چې د بشري حقونو، بیان ازادۍ، انتقالي عدالت او مدني مقاومت په برخو کې فعال دي.
ټاکل شوې چې د لیک بشپړه نسخه او اسناد ډېر ژر نړیوالو ادارو، رسنیو او د بشري حقونو سازمانونو ته وسپارل شي.
زلمي خلیلزاد تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.
جهادي مشر شیخ الحدیث والقران استاد عبدالرب رسول سیاف د اسراییلي رژیم له لوري پر ایران وحشیانه برید سخت غندلی دی.
ښاغلي سیاف پر خپل ایکس (ټویټر) پاڼه لیکلي: «موږ دا یرغل د ټولو انساني ارزښتونو او نړیوالو تړونونو خلاف ګڼو او په کلکه یې غندو.»
هغه زیاته کړې چې د ایران د خلکو او حکومت د ثبات او بریا لپاره دعا کوي او هیله لري چې هغوی په دې “ستونزمن او ستره ازموینه” کې بریالي شي.
د طالبانو حکومت د چين او سيمه ييزو هېوادونو په غونډه کې د افغانستان د سولې او ثبات په اړه د مثبتې څرګندونې هرکلی کړی دی.
د طالبانو حکومت د ویاند مرستیال حمدالله فطرت وویل چې دوی د چين، ازبکستان، قرغيزستان او نورو مشرانو له ملاتړ او د افغانستان د امنيت او اقتصادي پرمختګونو څخه مننه کوي.
په دې ناسته کې د چین ولسمشر ویلي وو، چې د طالبانو له حکومت سره باید اړیکې پراخې شي.
د طالبانو حکومت د ټرانسپورټ وزارت سرپرست حمیدالله اخندزاده نن چهارشنبه د ترکمنستان له سفیر خواجه عوضوف سره په کابل کې ولیدل.
په دې ناسته کې د ټرانسپورتي همکاریو، د سوداګریزو توکو د لېږد زیاتوالي، او افغان موټرچلوونکو ته د ویزو د ورکړې د اسانتیاو په اړه خبرې شوې.
اخندزاده وویل، دا مهال د کابل او عشقآباد ترمنځ د همکاریو پراخولو لپاره ښه فرصت شته.
په دې لیدنه کې د ترکمنستان سفیر هم وویل چې هېواد یې غواړي له افغانستان سره، په ځانګړې توګه د ټرانسپورټ په برخه کې، اړیکې لا پیاوړې کړي.
د چین ولسمشر شي جېنپینګ ویلي، چې له افغانستان سره د سولې، ثبات او پراختیا په برخه کې باید سیمهییزه همغږي لا نوره هم غښتلې شي.
هغه دغه څرګندونې د «چین – منځنۍ اسیا» دویمې سرمشریزې پر مهال وکړې، چې د قزاقستان په پلازمېنه استانه کې جوړه شوې وه.
د چین د بهرنیو چارو وزارت د ولسمشر شي جېنپینګ د وینا متن خپور کړی، چې پکې راغلي: «افغانستان زموږ مهم ګاونډی هېواد دی، او موږ باید هڅه وکړو چې د دغه هېواد د بیا رغونې او پرمختګ لپاره ګډ اقدامات چټک کړو.»
دغه څرګندونې پر داسې مهال کېږي چې د طالبانو حکومت تر واک لاندې افغانستان له سختو اقتصادي او سیاسي ننګونو سره مخ دی.
نیویارک تایمز د امریکايي چارواکو له قوله راپور ورکړی چې ایران توغندي او نور پوځي تجهیزات چمتو کړي، څو که متحده ایالات د اسرائیل او د ایران د حکومت ترمنځ جګړې ته داخل شي، له دغه وسایلو څخه د امریکا پر پوځي اډو د برید لپاره استفاده وشي.
ایران تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي؛ خو تر دې وړاندې یې خبرداری ورکړی، چې که امریکا مداخله وکړي؛ نو سیمه کې به یې اډې په نښه کړي.