د امریکا د جیولوجیکي څېړنو مرکز خبر ورکړی، چې د لغمان په الینګار ولسوالۍ کې د ۵.۲ درجې په کچه زلزله رامنځته شوې ده.
د راپور له مخې، دا زلزله د ځمکې له سطحې ۹.۱ کیلومتره په ژوروالي کې شوې او لړزې یې تر کابل او یو شمېر نورو ولایتونو هم احساس شوې دي.
تر اوسه د دې پېښې د مرګژوبلې او یا احتمالي زیانونو په اړه کوم رسمي راپور نه دی خپور شوی.
د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې، رزا اوتونبایوا ماموریت په افغانستان کې پای ته ورسېد.
اتونبایوا مخښکې له دې چې ماموریت یې پای ته ورسېږي، د جمعې په ورځ د طالبانو حکومت د کډوالو وزیر مولوي عبدالکبیر سره تودیعي لیدنه وکړه، چې په کې د اوتونبایوا د هڅو او زحماتو ستاینه وشوه.
د طالبانو حکومت د کډوالو وزارت په یوه اعلامیه کې ویلي، چې اوتونبایوا د بشردوستانه مرستو د دوام ټینګار کړی.
خبرپاڼه کې ویل شوي، چې ۲۵ کاري ډلې زلزله ځپلو سیمو ته استول شوي دي او د اړتیاوو ارزونې وروسته به مرستې وویشل شي.
اوتونبایوا همدارنګه د شمال افغانستان لپاره د ۲۳ میلیونو ډالرو پروژې د پلي کولو خبر ورکړ، چې دوهم فاز به یې په نیمروز او فراه کې عملي شي.
د یادونې ده چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا به په سپتمبر کې د افغانستان په اړه غونډه ترسره کړي او اوتونبایوا به خپل وروستی راپور وړاندې کړي.
د کرملین ویاند دیمیتري پسکوف ویلي، ښايي د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین او د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په نږدې راتلونکي کې بیا سره وویني.
هغه زیاته کړې، لکه د الاسکا ناستې په څېر، دغه لیدنه هم په چټکۍ سره تنظیمېدلی شي.
پسکوف د ټرمپ ډیپلوماسۍ ته «سیاسي او مثبته» معنا ورکړې او ټینګار یې کړی چې روسیه غواړي د اوکراین جګړه د سیاسي او ډیپلوماتیکو لارو هواره شي.
نوموړي ویلي، که ټرمپ د دې لارې زمینه برابره کړي، دواړه هېوادونه ګډې ګټې موندلی شي.
دا څرګندونې د پوتین او ټرمپ له وروستۍ الاسکا لیدنې درې اوونۍ وروسته شوي دي.
د ماشومانو د ژغورنې نړیوال سازمان اعلان کړی چې په کونړ کې یوې ۲۵ کلنې قابلې “پاکیزه” د وروستۍ زلزلې تر سختو شرایطو لاندې، یوازې د یوې ابتدایي طبي بستې په مرسته یوې مور ته د نجلۍ په زیږون کې مرسته کړې ده.
پاکیزې ویلي: «ماشوم د ونو تر سیوري لاندې، بې له چت او بې له پناه ځایه وزېږېد، شرایط ډېر سخت وو، خو د مور او ماشوم ژغورل ماته آرام راکړ.»
دغه سازمان وايي، زلزلهځپلې ښځې او ماشومان په بیړني ډول د زیږون وسایلو، روغتیايي توکو او خوراکي مرستو ته اړتیا لري.
د سازمان د پروګرامونو مسؤله سمیرا سید رحمان ټینګار کړی:«که نړیواله ټولنه بېړنۍ بودجې خلاصې نه کړي او د ماشومانو پر اړتیاوو تمرکز ونه کړي، نو د زلزلهځپلو میندې او ماشومان به په راتلونکو ورځو کې له جدي روغتیايي ګواښونو سره مخ شي.»
اسراییلي جګړهيي جیټ الوتکو د غزې په لوېدیځ کې یو استوګنیز برج په بشپړه توګه ونړاوه.
یاد برج له دې وړاندې هم څو ځله د اسراییلي بریدونو ښکار شوی و، خو دا ځل جګړهيي الوتکو په بشپړ ډول ونړاوه.
عیني شاهدان وايي چې برید د ښار پر ګڼ مېشتې سیمې ترسره شوی او ښایي پراخه مرګژوبله هم ولري.
په سریلانکا کې د بس د ټکر پېښه رامنځته شوې چې له امله یې ۱۵ کسانو ژوند له لاسه ورکړی او ۱۶ نور ټپیان شوي دي.
د چارواکو په وینا، په ټپیانو کې پنځه ماشومان هم شامل دي.
دا پېښه د ویلووایا ښار ته نږدې په یوه غرنۍ سیمه کې شوې، چې له پلازمېنې کولمبو څخه نږدې ۲۸۰ کیلومتره لرې موقعیت لري.
په کابل کې د چین د سفارت سرپرست باو شوهوی د طالبانو حکومت د سرې میاشتې ټولنې مشر شهابالدین دلاور ته د چین د سره صلیب له لوري د ختیځ د زلزلهځپلو لپاره ۲۰۰ زره ډالره بیړنۍ مرسته سپارلې ده.
شوهوی ویلي، د چین حکومت به ډېر ژر د زلزلهځپلو د ملاتړ په موخه ۵۰ میلیونه یوانه (شاوخوا ۷ میلیونه ډالر) نورې مرستې هم افغانستان ته واستوي.
شهاب الدین دلاور د چین د مرستو او همکارۍ مننه کړې ده.
د روسیې د بشري مرستو یوه الوتکه کابل ته رسېدلې.
دغه الوتکه کې د ختیځو ولایتونو د زلزلهځپلو لپاره ۲۰ مټریک ټنه خوراکي توکي بار دي.
طالب چارواکي وايي، دغه مرسته به ژر تر ژره اړمنو کورنیو ته ووېشل شي.
تېره شپه د ۶.۵ ريښتره زلزلې له امله په ننګرهار او لغمان کې لږ تر لږه ۳۱ کسان ټپیان شوي او مالي زیانونه هم اوښتي دي.
ننګرهار کې د طالبانو حکومت ولایت مقام وایي، چې یوازې د دره نور ولسوالۍ په څو کليو کې ۲۲ کسان، چې ښځې او ماشومان هم پکې دي، ټپیان شوي دي.
د عامې روغتیا ټیمونه سیمې ته رسېدلي او د ځینو ټپیانو درملنه یې هماغلته کړې ده.
په لغمان کې د طالبانو حکومت د والي ویاند ویلي، چې ۹ تنه ټپیان شوي او ۱۸ کورونه زیانمن شوي دي.
دا په داسې حال کې ده چې د روانې اونۍ د دوشنبې په شپه ۶ درجې بلې زلزلې په کونړ او ګاونډیو ولایتونو کې تر ټولو ډېر زیانونه اړولي چې له امله یې تر اوسه ۲۲۰۵ تنه وژل شوي او ۳۶۴۰ ټپیان دي.
د افغانستان د کرېکټ ملي لوبډلې کپتان راشد خان د کونړ د زلزلهځپلو لپاره تر اوسه ۷۶ زره او ۴۸۱ یورو راټول کړي او غواړي دغه مرسته تر ۲۵۰ زره یورو ورسوي.
نوموړي د ګوفنډ می له لارې د مرستو کمپاین پیل کړی او ویلي یې دي چې راټولې شوې مرستې به د خان بنسټ له لارې په مستقیم ډول زلزلهځپلو کورنیو ته د درملنې، خوړو، سرپناه او کورونو د بیارغونې لپاره ولګول شي.
راشد خان تر دې وړاندې هم د هرات، فراه، بادغیس، پکتیا، پکتیکا او خوست د زلزلهځپلو لپاره مرستې راټولې کړې وې.