د بلخ د طالبانو د والي ویاند حاجي زید تایید کړې چې د طالبانو حکومت د مشر شیخ هبتالله په امر په دغه ولایت کې د نوري فایبر انټرنېټ کارول بند شوي دي.
هغه ویلي، دا اقدام د «منکراتو» د مخنیوي لپاره شوی او د بدیل د موندلو هڅې روانې دي.
د مزارشریف اوسېدونکي وايي چې د افغان ټلیکام او نورو شرکتونو کیبلي انټرنېټ پرې شوی او یوازې د موبایل شبکو انټرنېټ فعال دی.
دوی زیاتوي، دغه بندیز په دولتي خدمتونو، بانکونو، انلاین زدهکړو او سوداګرۍ کې ګډوډي رامنځته کړې ده.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو، چې په اورشلیم (قدس) کې د اسراییلي لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو سره خبرې کولې، له قطره یې وغوښتل چې د غزې شخړې د حل لپاره خپل “رول” ته دوام ورکړي.
قطر، چې د امریکا متحد او د اسراییل او حماس ترمنځ منځګړی و، د اسراییلي برید له امله چې د دوحې پر یوې ودانۍ وشو او د حماس مشران یې هدف و، سخت غبرګون ښودلی.
روبیو ویلي، قطر کولی شي د پاتې ۴۸ اسرائیلي یرغمل شویو خوشې کولو، د حماس بېوسلې کولو او د غزې د ښه راتلونکي جوړولو برخه کې مرسته وکړي.
له دې سره هممهاله، اسراییلي پوځ د غزې ښار پر بېلابېلو برخو بریدونه کړي، چې پکې لږ تر لږه ۱۶ فلسطینیان وژل شوي، او یو ۱۶ پوړیزه ودانۍ یې ړنګه کړې، چې د دوی په وینا “ترهګریزې شبکې” پکې پټې وې.
د پاکستان پخواني لومړي وزیر عمران خان چې دا مهال په اډیاله زندان کې بندي دی، وړاندیز کړی چې د محمود خان اڅکزي په مشرۍ دې د سولې پلاوی افغانستان ته واستول شي، څو د پاکستان د اوسني امنیتي کړکېچ حللاره ومومي.
عمران خان له خپلې کورنۍ سره د خبرو پر مهال ویلي، د افغانستان او قبایلي سیمو د سولې لپاره د درېیو اړخونو همکاري اړینه ده.
نوموړي ویلي، چې عاصم منیر د لویدیځ د خوشالولو لپاره د کابل او اسلام اباد اړیکې خرابې کړې دي.
هغه ټینګار کړی، چې په خیبرپښتونخوا کې روان عملیات یوازې د تحریک انصاف د حکومت بدنامولو لپاره دي، او دا ډول پوځي اقدامات به ترهګري لا زیاته کړي.
د ایران د خراسان رضوي مرستیال والي امیرالله شمقدري ویلي، له دغه هېواده د ایستل شويو افغانانو بېرته د ورتګ راپورونه ناسم دي.
هغه زیاته کړې چې پولې د نوې ټېکنالوژۍ او امنیتي وسایلو په مرسته څارل کېږي او د ناقانونه تګ راتګ مخه نیول شوې ده.
د شمقدري په وینا، که څوک په ناقانونه توګه ایران ته داخل شي، ژر پېژندل کېږي، بایومیټریک کېږي او بېرته اېستل کېږي.
هغه ټینګار کړی چې په ایران کې د بېاسناده افغانانو پاتې کېدو موده پای ته رسېدلې او که څوک خپله ونه وځي، د پولیسو له لوري نیول کېږي.
د روان کال د اسیا جام په سیالیو کې د افغانستان کرکټ ملي لوبډله نن ماښام د خپلې دوهمې ګروپي سیالۍ لپاره د بنګلهدېش پر وړاندې میدان ته ښکته کېږي.
افغان لوبډلې په خپله لومړۍ لوبه کې د هانګ کانګ ټیم مات کړی، خو د بنګلهدېش لوبډلې لومړۍ سیالۍ کې هانګ کانګ ته ماتې ورکړې؛ خو په دویمه لوبه کې یې له سریلانکا څخه ماتې وخوړه.
د افغانستان درېیمه لوبه به دوه ورځې وروسته (د سپټمبر په ۱۸مه) نېټه له سریلانکا سره وي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې افغانستان، کولمبیا، برما، بولیویا او وینزویلا په تېر یو کال کې د مخدره موادو پر وړاندې په مبارزه کې په څرګند ډول پاتې راغلي دي.
هغه زیاته کړې چې د واشنګټن له نظره دغه هېوادونه په تېرو دولس میاشتو کې ونه توانېدل چې د نشهيي توکو پر وړاندې خپلې ژمنې عملي کړي.
دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو حکومت څو ځل ویلي دي چې په افغانستان کې د کوکنارو کر ۹۵ سلنه راکم شوی دی.
اتلانتیک شورا په تازه راپور کې ویلي چې د افغانستان د نجونو او مېرمنو زدهکړې یوازې د انساني حق په توګه نه، بلکې د طالبانو د محدودیتونو پر وړاندې د مقاومت یوه وسیله ګرځېدلې.
د شورا د معلوماتو له مخې، د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته تر یو میلیون ډېرې نجونې له ښوونځیو پاتې شوې؛ خو بیا هم ښځې او نجونې په ښارونو او کلیو کې په محدودو شرایطو کې د زدهکړې او رهبرۍ هڅې کوي.
راپور زیاتوي چې افغان مېرمنې د یووالي په مرسته، د سختو او ځپونکو شرایطو سره سره، زدهکړې ته دوام ورکوي او دا یې د «جنسیتي اپارتاید» پر وړاندې د مبارزې یوه وسله ګرځولې ده.
اتلانتیک شورا ټینګار کړی چې د افغان ښځو هڅې ښيي بدلون د کوچنیو خو ګډو ګامونو له لارې رامنځته کېدای شي.
د پکتیا پخواني والي محمد حلیم فدایي، د ډاکټر فاروق اعظم د بندي کېدو په غبرګون کې ویلي، چې فاروق اعظم پخوا د ارګ په تالار کې د پخواني ولسمشر اشرف غني او نورو مشرانو پر وړاندې توندې خبرې کړې وې؛ خو د هغه د آزاد فکر او نقاد درناوی کېده.
ښاغلي فدایي ویلي: «نن هغه کس ولچک شوی، چې نه یې د سپینو وېښتو خیال وساتل شو او نه یې د حقپالنې مرستې ته څوک ورسېدل.»
هغه زیاته کړې، چې تر ټولو ډېر شکایت او فریاد اوس له هغو کسانو اورېدل کېږي، چې د طالبانو د راتګ پر مهال یې اتڼونه کول او د بریا جشنونه یې لمانځل.
فدایي د قرآن د یو آیت په یادولو سره ویلي: «د الله د نعمتونو ناشکري د سخت عذاب لامل کېږي.»
دیني عالم مولوي رحمت الله اندړ وايي، د طالبانو له لوري د ډاکتر فاروق اعظم بندي کول کومه نوې خبره نه ده، بلکې د طالبانو د واکمنۍ په اړه د هغو خلکو لپاره یو لوی درس دی چې تر اوسه فکر کوي دغه ډله بدله شوې ده.
ښاغلي اندړ ویلي، چې طالبان د انتقاد پر وړاندې هېڅ زغم نه لري او د ډاکتر فاروق اعظم نرمه او ملاحظه کاره نیوکه یې هم د تخریب په سترګه لیدلې ده.
هغه ویلي، ملا هبت الله اخوند یوازې خپله سلیقه او د څو نورو ورته ملایانو تعبیر او تفسیر د شریعت په توګه په خلکو مني؛ خو د بل هېڅ نظر زغملو ته تیار نه دی.
اندړ زیاتوي چې د طالبانو په رژیم کې له طالب پرته بل څوک ځای نه لري او طالب هغه څوک ګڼل کېږي چې د امیر امرونه په پټو سترګو ومني، که د شریعت مطابق وي او که نه وي، که معقول وي او که نه وي.
د هغه په وینا، د طالبانو د اوسني واک چلند ښيي چې دغه ډله نه د انتقاد زغم لري، نه د اصلاح ظرفیت او نه هم د افغانستان د انزوا ختمولو اراده.
د افغانستان د کرېکټ ملي لوبډلې روزونکي جانتن ټروټ ویلي، د بنګلهدېش پر وړاندې د بریا لپاره یوازې توپ اچونه نه، بلکې توپوهنه او ډګر ساتنه هم مهمه ده.
هغه د لوبې ترمخه په یوه خبري غونډه کې څرګنده کړې چې افغان لوبډلې ښه دمه کړې او بشپړ چمتووالی لري.
ټروټ هیله وښوده چې سبا لوبه د افغانستان په ګټه تمامه شي.
یاده لوبه د اسیا جام په لړ کې سبا سهشنبه د ماښام په ۶:۳۰ بجې پېلېږي.