لبنان او اسرائیل ترمنځ د امریکا په منځګړیتوب د نوي اوربند د پلي کېدو هڅې روانې دي، خو حزب‌الله د دې تړون مخالفت کړی او ویلي یې دي چې د تړون ځینې شرطونه د لبنان د ګټو خلاف دي.

د راپورونو له مخې، د اوربند وړاندیز د جنوبي لبنان په ځینو سیمو کې د دولتي ځواکونو د پراخ حضور غوښتنه کوي.

د لبنان ولسمشر د اوربند ملاتړ کړی او دا یې د اوږدمهاله ثبات لپاره مهم فرصت بللی دی، خو حزب‌الله ټینګار کوي چې تر هغه به خپل دریځ بدل نه کړي څو د اسرائیلي ځواکونو حضور او بریدونه پای ته نه وي رسېدلي.

په همدې حال کې، په جنوبي لبنان کې امنیتي وضعیت لا هم نازک دی او د متقابلو بریدونو راپورونه ورکول کېږي.

نړیوالې ټولنې د دواړو لورو څخه غوښتي چې تاوتریخوالی کم کړي او د سیاسي حل لارې لپاره زمینه برابره کړي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زلنسکي په یوه پرانیستي لیک کې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین ته د مخامخ خبرو وړاندیز کړی او له هغه یې غوښتي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ روانه جګړه پای ته ورسوي.

هغه ویلي چې مهمې سیاسي او پوځي ستونزې د دواړو هېوادونو د مشرانو ترمنځ د مستقیمو مذاکراتو له لارې حل کېدای شي.

د نړیوالو رسنیو د راپورونو له مخې، زېلېنسکي وړاندیز کړی چې خبرې اترې دې په یوه بې‌طرفه هېواد کې ترسره شي او له مذاکراتو سره هممهاله دې اوربند هم اعلان شي.

نوموړي د بندیانو د تبادلې او د جګړې له امله د اغېزمنو شویو ملکیانو د بېرته ستنېدو غوښتنه هم کړې ده.

بل لور ته، روسیې لا تر اوسه د دې وړاندیز په اړه وروستۍ پرېکړه نه ده کړې، خو مسکو ویلي چې د سولې او امنیتي موضوعاتو په اړه خبرې لا هم روانې دي.

شنونکي باور لري چې د جګړې د اوږدېدو له امله پر دواړو هېوادونو سیاسي او اقتصادي فشارونه زیات شوي او د سولې هره نوې هڅه نړیوال اهمیت لري.

دا وړاندیز داسې مهال مطرح کېږي چې په جګړه ځپلو سیمو کې نښتې لا هم دوام لري، خو نړیواله ټولنه هیله لري چې د مستقیمو خبرو له لارې به د جګړې د پای ته رسولو لپاره یو عملي چوکاټ رامنځته شي.

د افغانستان بشري وضعیت لا هم د نړیوالو رسنیو او مرستندویه بنسټونو د پام وړ موضوع ده.

د نړیوالو سازمانونو د راپورونو له مخې، په هېواد کې میلیونونه کسان بشري مرستو ته اړتیا لري او د اقتصادي ستونزو، بې‌وزلۍ او محدودو کاري فرصتونو له امله له سختو ننګونو سره مخ دي.

راپورونه وایي چې د خوراکي توکو کمښت، د روغتیايي خدمتونو محدود لاسرسی او د ژوند د لومړنیو اړتیاوو لوړ لګښتونه د ډېرو افغان کورنیو پر ژوند منفي اغېز کړی دی. مرستندویه ادارې خبرداری ورکوي چې که بشري مرستې دوام ونه کړي، د زیانمنو خلکو ستونزې به لا پسې زیاتې شي.

له بلې خوا، میلیونونه افغانان لا هم د کډوالۍ او بې‌ځایه کېدو له ستونزو سره مخ دي.

نړیوال سازمانونه ټینګار کوي چې د افغانستان د بشري بحران د کمولو لپاره د نړیوالې ټولنې دوامداره ملاتړ او مرستې اړینې دي، څو زیانمنو کورنیو ته د ژوند اساسي خدمتونه او لازمې اسانتیاوې برابرې شي.

د افغانستان پخواني ولسمشر محمد اشرف غني د شیعه ټولنې د ستر دیني عالم آیت الله شیخ محمد اسحاق فیاض پر مړینه خواشیني څرګنده کړې ده.

ښاغلي غني ویلي، مرحوم فیاض چې د افغانستان اصلي اوسېدونکی و، د خپل ژوند ډېره برخه یې په عراق کې د دیني علومو په تدریس او څېړنه تېره کړه او د شیعه مسلمانانو له مخکښو مراجعو څخه و.

نوموړي د مرحوم کورنۍ او پلویانو ته تسلیت ویلی او د هغه روح ته یې د مغفرت دعا کړې ده.

د حزب‌الله عمومي منشي شیخ نعیم قاسم ویلي چې له اسرائیل سره مذاکرات شرموونکي دي او تر هغه وخته چې اسرائیلي ځواکونه د لبنان په خاوره کې حضور ولري، مقاومت به دوام وکړي.

نوموړي په خپلو تازه څرګندونو کې ټینګار کړی چې د اسرائیل حکومت هغه څه چې په جګړه کې یې ترلاسه نه کړل، د سیاست له لارې به یې هم ترلاسه نه کړي.

نعیم قاسم ویلي چې د لبنان د خاورې اشغال د مقاومت د دوام اساسي لامل دی او تر هغو چې اسرائیلي ځواکونه له اشغال شویو سیمو ونه وځي، د مقاومت دریځ به بدل نه شي.

هغه زیاته کړې چې د لبنان د حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ساتنه د مقاومت بنسټیز هدف دی او د اسرائیل پر وړاندې به د مقابلې تګلاره دوام ومومي.

د افغانستان ملي لوبډلې ستوري او د نړۍ جادوګر توپ اچوونکي راشد خان ننګرهار کې کورنیو لېسټ اې لوبو ته د مینه والو له ورتګ مننه کړې او ویلي یې دي د ننګرهار په دې ګرم موسم کې د دومره مینه والو راتګ له خپل هېواد، د هېواد له ملي لوبډلې او لوبغاړو سره د بې کچې مینې ښکارندویي کوي.

ګوګلي ماسټر په خپله فېسبوک پاڼه سپین غر لوبډلې او مینه والو ته یې په لېسټ اې لوبو کې د نننۍ اتلولۍ او په ټوله کې افغانستان ته په بریالۍ توګه د دغو سترو سیالیو د ترسره کېدو مبارکي ویلې.

ښاغلي خان همداراز له مینه والو ځانګړې مننه کړې چې په هر حالت کې د خپلو لوبغاړو تر څنګ ولاړ دي او ملاتړ یې کوي.

نوموړي هیله ښودلې چې د شپږیزې راتلونکې لوبې به هم په همدې لوبغالي کې او د همداسې زرګونو مینه والو په شور او ولولو کې ترسره شي.

د زاهد شېرازد په نوم په کاناډا کې یو افغان د دغه هېواد د کرکټ ملي لوبډلې ته لار پیدا کړه.

نوموړی د آی سي سي د ۲۰۲۷ کال یو ورځني نړیوال جام لپاره د لیګ ټو سیالیو کې د کاناډا ملي لوبډلې ته غوره شوی.

د لیګ ټو سیالۍ د کوالیفایر لوبو ته د رسېدو لپاره ترسره کیږي او د دې لیګ مخکښې لوبډلې بیا د نړیوال جام د وروستي کوالیفایر پړاو ته لار مومي چیرې چې به د نړیوال جام اصلي سیالیو ته د لارموندنې لپاره لوبې کوي.

په همدې حال کې افغان الاصله کاناډایي زاهد شېرازد دا مهال د کاناډا په ټورنټو ښار کې اوسیږي او د کرکټ په بېلابېلو ټورنمټونو کې لوبیږي.

نوموړی همداراز د افغانستان د شپږیزې لیګ په اووم پړاو سیالیو کې هم لوبېدلی خو په هېواد کې له سیاسي بدلون وروسته کاناډا ته کډوال شو.

د چین له لوري د نفتو د تقاضا د کمېدو له امله د ایران او روسیې د خامو نفتو بیې راښکته شوې دي.

د رویټرز د راپور له مخې، سوداګرو د چینایي پېرېدونکو د جذب لپاره د نفتو بیې کمې کړې، ځکه چې په بازار کې تقاضا کمزورې شوې ده.

راپور وایي چې د ایران د «ایراني لایټ» خام نفت اوس د برېنټ نفتو د نړیوال معیار په پرتله له ۵۰ سنټو څخه تر یو ډالر پورې په تخفیف پلورل کېږي، حال دا چې په تېرو دوو میاشتو کې یې له یو څخه تر دوو ډالرو پورې اضافه بیه لرله.

همداراز د روسیې د «ESPO» خامو نفتو بیې هم راټیټې شوې دي او اوس د برېنټ نفتو په پرتله له درېیو تر څلورو ډالرو پورې اضافه بیه لري، چې د تېرې میاشتې په پرتله کمه ده.

د انرژۍ د څېړنیزې ادارې «کپلر» شنونکي شو مویو ویلي چې چینایي پېرېدونکي د نفتو د اخیستلو بیړه نه کوي، ځکه د نفتو بیې لا هم د هغو خپلواکو تصفیه خانو لپاره لوړې دي چې له مالي زیانونو سره مخ دي.

د هغه په خبره، دغو تصفیه خانو خپل تولید هم کم کړی چې له امله یې تقاضا نوره هم راکمه شوې ده.

د کپلر د معلوماتو له مخې، چین د مې میاشتې په جریان کې هره ورځ شاوخوا ۱.۱ میلیونه بېرله ایراني خام نفت وارد کړي، چې دا د ۲۰۲۵ کال له جنورۍ راهیسې تر ټولو ټیټه کچه بلل کېږي.

په همدې موده کې د روسیې د نفتو واردات هم ۱.۰۴ میلیونه بېرله ورځني ته راټیټ شوي دي.

سره له دې چې د ایران د نفتو صادرات په بې‌ساري ډول کم شوي، بیا هم د بیو کمښت دوام لري.

راپور زیاتوي چې د ایران د خامو نفتو صادرات د مې په میاشت کې هره ورځ ۲۶۰ زره بېرلو ته راټیټ شوي، چې د تېر کال د اوسط صادراتو له پنځمې برخې څخه هم کم دي.

د قطر په ملاتړ ۷۴ افغان زده کړیالانو د امریکا له ۲۷ بېلابېلو پوهنتونونو خپلې لوړې زده ‌کړې بشپړې کړې.

د راپورونو له مخې، دغو زده کړیالانو په افغانستان کې د طالبانو حکومت له واکمنېدو وروسته د «افغانانو لپاره د قطر بورس» پروګرام په ملاتړ له امریکایي پوهنتونونو زده کړې پیل کړې وې.

د «افغانانو لپاره د قطر بورس» پروګرام د هغو افغان زده‌ کوونکو او زده کړیالانو د ملاتړ لپاره جوړ شوی چې زده‌ کړې یې د وروستیو سیاسي بدلونونو او بحرانونو له امله له خنډ سره مخ شوې وې.

د دې پروګرام له لارې تر اوسه ۴۲۶ افغان زده کړیالانو ته د امریکا په پوهنتونونو کې د زده‌ کړو زمینه برابره شوې ده.

العربیه د یوې باخبره سرچینې له قوله ويلي، چې د ایران د کنګل شویو مالي شتمنیو د یوې برخې د خوشې کولو لپاره د یوه میکانیزم په اړه خبرې اترې روانې دي.

سرچینې ویلي چې د امریکا او ایران ترمنځ د احتمالي هوکړې خبرې وروستي پړاو ته رسېدلې دي؛ خو اصلي خنډ لا هم د ایران د کنګل شویو پیسو د مدیریت او خوشې کولو څرنګوالی دی.

د راپور له مخې، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ منځګړو ته ویلي چې تر هغې به ایران ته هېڅ مالي سرچینه خوشې نه شي، څو چې وروستۍ هوکړه لاسلیک شوې نه وي.

سرچینې زیاته کړې چې اوس مهال د یوه ځانګړي مالي صندوق د جوړولو طرحه تر بحث لاندې ده، ترڅو د ایران کنګل شوې شتمنۍ پکې وساتل شي او د احتمالي هوکړې له مخې مدیریت شي.