یو شمېر باوري سرچینې وایي، هرات ولایت کې د افغانستان–ایران پولې ته نږدې هغه افغانان چې ایران ته د اوښتو هڅه یې کوله، د سختې یخنۍ له امله خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.
سرچینې زیاتوي، که څه هم د قربانیانو کره شمېر تر اوسه په رسمي ډول نه دی تایید شوی؛ خو پولې ته نږدې سیمه کې د لږ تر لږه ۳۰ کسانو جسدونه موندل شوي دي.
د قربانیانو د هویت او د پېښې د بشپړو شرایطو په اړه نور جزیات لا روښانه نه دي، او تر دې دمه اړوندو چارواکو هم په دې اړه رسمي څرګندونې نه دي کړي.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا په خپل تازه راپور کې ویلي چې داعش خراسان په افغانستان کې شاوخوا دوه زره جنګیالي لري او د دې ډلې اساسي هدف په نړیواله کچه د پراخو بریدونو ترسره کول دي.
د راپور له مخې، د داعش خراسان مشري د افغان پښتنو په لاس کې ده، خو د دې ډلې د غړو لویه برخه د منځنۍ اسیا د هېوادونو اتباع جوړوي.
امنیت شورا ټینګار کړی چې دا مهال په افغانستان کې له شلو زیاتې نړیوالې او سیمهییزې ترهګرې ډلې فعالې دي او د طالبانو هغه ادعا یې بېاعتباره بللې چې ګواکې په هېواد کې ترهګرې ډلې شتون نه لري.
د ملګرو ملتونو د معلوماتو پر بنسټ، داعش خراسان په ځینو سیمو کې د دیني مدرسو تر پوښښ لاندې د ۱۴ کلونو څخه کم عمره ماشومانو ته د افراطي ایډیالوژۍ او انتحاري بریدونو روزنه ورکوي، چې دا چاره د نړیوالې ټولنې لپاره جدي اندېښنه بلل شوې ده.
په راپور کې همداراز ویل شوي چې تحریک طالبان پاکستان د افغانستان له خاورې پر پاکستان ګڼ بریدونه کړي، او هممهاله د پاکستان استخباراتي ادارو د داعش خراسان یو مهم غړی او ویاند، سلطان عزیز عزام، د افغانستان ـ پاکستان پر پوله نیولی دی.
د چارو اداري پخواني رئیس فضل محمود فضلي د پاکستاني چارواکو هغه څرګندونې په کلکه رد کړې چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د وروستي راپور له خپرېدو وروسته یې د ځان لپاره بریا بللې دي.
فضلي ویلي، د UNSC اعتبار د افغانستان په موضوع کې له وړاندې سقوط کړی او پر داسې فورم تکیه کول یا ځان ته مشروعیت جوړول «یا هېرتیا ده او یا قصدي انکار».
نوموړي زیاته کړې، که پاکستان رښتیا هم سیمهییز ثبات غواړي؛ نو حللاره روښانه ده: د نیابتي مذهبي ډلو کوربهتوب، بیا تولید او نوم بدلول باید پای ته ورسوي.
د هغه په وینا، د امنیت شورا تشویق واقعیت نه بدلوي، ځکه حقیقت دا دی چې پاکستان لا هم له ګډوډۍ ګټه اخلي او باید «له توهماتو ووځي او له واقعیت سره مخ شي».
د چمن سوداګرو نن د پاکستان د سوداګرۍ له وزیر جام کمال خان سره په ناسته کې د پاکستان او افغانستان ترمنځ د لارو د پرلهپسې بندېدو له اقتصادي پایلو ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده.
د راپورونو له مخې، سوداګرو ویلي چې د لارو بندېدل د مالي زیانونو، د خرابېدونکو توکو د صادراتو د ګډوډۍ او د بېکارۍ د زیاتوالي لامل شوي دي.
د پاکستان د سوداګرۍ وزیر ډاډ ورکړی چې د قانوني سوداګرۍ د اسانتیا لپاره به د چمن د سوداګرې ټولنې ملاتړ کوي.
د هند مشهوره کامیډینه بهارتي سېنګ او د هغې مېړه هرش لمباچیا د دویم ځل لپاره مور او پلار شول.
د «انډیا ټوډې» راپور له مخې، د بهارتي سېنګ ماشوم نن جمعه د دسمبر په ۱۹مه، دې نړۍ ته سترګې پرانیستې.
راپور زیاتوي چې یادې جوړې تر اوسه په ټولنیزو رسنیو کې د زوی د زېږون اعلان نه دی کړی، خو باوري سرچینو د هرش او بهارتي د دوهم ماشوم زېږون تایید کړی دی.
دا مهال بهارتي د پخلي په یوه ټلویزیوني خپرونه «لافټر شیف» کې په شوټینګ بوخته ده.
نوموړې د دې خپرونې کوربنه ده، چې پر هندي ټلویزیون خپرېږي.
د یادونې وړ ده چې د بهارتي او هرش لومړی ماشوم، لکش سېنګ لمباچیا، په ۲۰۲۲ کال کې زېږېدلی و.
د ملي امنیت پخواني رئیس رحمتالله نبیل ویلي، پاکستان د ترهګرۍ ضد اقدامات تر ډېره د امنیتي اړتیاوو پر ځای په حسابشویو وختونو کې ترسره کوي او د واشنګټن او نړیوالو قدرتونو د اړیکو د مدیریت وسیله ګرځېدلې ده.
نبیل یادونه کړې چې د ۲۰۲۵ کال په مارچ کې د محمد شریفالله (جعفر) نیونه د جنرال عاصم منیر له واشنګټن سفر سره هممهاله شوې، چې تصادفي نه ده.
هغه زیاته کړې، د شریفالله امریکا ته سپارل د پاکستان د ترهګرۍ ضد ستراتیژۍ بدلون نه، بلکې واشنګټن ته د «وړاندې کېدو وړ لاسته راوړنې» برابرول وو.
نبیل ټینګار کړی چې تازه د سلطان عزیز عازم د نیولو اعلان هم په ورته دیپلوماتیکه هممهالي ترسره شوی او له ۲۰۰۱ کال راهیسې پاکستان ترهګري د سیاسي مشروعیت، مالي سرچینو او امنیتي امتیازاتو د ترلاسه کولو لپاره کاروي.
د خېبر پښتونخوا د بنو ولسوالۍ د لندي ډک سیمې کې نن سهار شاوخوا درې بجې د سولې کمېټې د یوه مشر پر کور د چاودېدونکو توکو بار کوادکوپټر ډرون برید شوی دی.
د ځایي سرچینو او پولیسو په وینا، په دې پېښه کې انساني تلفات نه دي اوښتي؛ خو په کور کې موجود څاروي د چاودنې له امله سوځېدلي او له منځه تللي دي.
پولیسو ویلي چې د پېښې پلټنې روانې دي.
نن د جمعې په ورځ شاوخوا د سهار په ۱۰:۰۹ بجو یوې نسبتاً قوي زلزلې د افغانستان پلازمېنه کابل ولړزاوه.
د اروپايي ـ مدیترانې زلزلهپېژندنې مرکز (EMSC) د معلوماتو له مخې، د دغې زلزلې کچه ۵․۷ درجې ثبت شوې ده.
د زلزلې مرکز د کندز ښار څخه شاوخوا ۶۱ کیلومتره لرې او د ځمکې په ۳۵ کیلومتره ژورتیا کې موقعیت درلود.
دا لړزه په کابل او شاوخوا سیمو کې احساس شوې، خو تر دې دمه د مرګ ژوبلې او مالي زیان راپورونه نه دي ورکړل شوي.
د راپورونو له مخې د شمالي وزیرستان د بویا کلي پر پوځي قرارګاه نن سهار ځانمرګی موټربم برید شوی.
د سرچینو په وینا، په برید کې ټول پنځه بریدګر شامل وو، چې یو یې ځانمرګی برید ترسره کړی او څلور نور د قرارګاه دننه ننوتي.
تر دې دمه د اووښتې مرګ ژوبلې په اړه کره معلومات نه دي څرګند شوي.
د برید مسؤلیت د حافظ ګل بهادر ډلې پورې تړلو کوډ شویو چینلونو منلی دی.
زلاله هاشمي، چې د «ستاره افغان» د موسیقۍ له سیالۍ وروسته د افغانستان له پېژندل شوو هنرمندانو څخه وه، له څو میاشتو چوپتیا او د خلکو د اندېښنو وروسته په لومړي ځل د خپل حالت په اړه معلومات ورکړي دي.
هغې د یو پیغام له لارې ویلي چې روغه ده او له افغانستان بهر ده؛ خو د خپل اوسني استوګنځي په اړه یې څه نه دي ویلي.
هغې له ټولو هغو کسانو مننه کړې چې د دې د حالت په اړه اندېښمن وو.
نوموړې همداراز ویلي چې د مناسب وخت په رارسېدو سره به له خپلو مینهوالو سره نور معلومات هم شریک کړي.
د یادونې ده چې څه وخت مخکې د زلاله هاشمي د نادرکه کیدو راپورونه خپاره شوي وه.