د امریکا د ولسمشر مرستیال جی‌ډي ونس ویلي چې د یوې مهمې موافقې د لاسلیک لپاره د جوړېدونکي مراسمو د ګډونوالو جزئیات لا هم تر همغږۍ لاندې دي.

هغه د امریکا له فاکس نیوز شبکې سره په مرکه کې وویل چې د مراسمو د ګډونوالو په اړه وروستي تنظیمي کارونه روان دي او هڅه کېږي چې ټول اړوند کسان په مناسب ډول په دې پروګرام کې شامل شي.

ونس زیاته کړه: «زه په ډاډ سره وایم چې زه به په دغه مراسمو کې حضور ولرم، خو دا هم امکان لري چې خپله ولسمشر ډونالډ ټرمپ هم په کې ګډون وکړي.»

نوموړي د احتمالي موافقې د اهمیت په اړه مستقیمه تبصره ونه کړه، خو څرګنده یې کړه چې د لوړې کچې سیاسي حضور د دې ډول مراسمو اهمیت لا زیاتوي.

تر اوسه د سپینې ماڼۍ له لوري د ولسمشر د ګډون په اړه وروستۍ پرېکړه نه ده اعلان شوې.

د جاپان لومړۍ وزیره ساناې تاکایچي وايي چې د امریکا او ایران ترمنځ د جګړې د ختمېدو په اړه د هوکړې هرکلی کوي او تمه لري چې دا تړون په عملي ډول پیاوړی شي.

نوموړې په خپل رسمي بیان کې ویلي:

جاپان له وړاندې راهیسې د وضعیت د ژر ارامېدو لپاره فعالې ډیپلوماټیکې هڅې کړې دي.

د امریکا او ایران د وروستۍ موافقې هرکلی کېږي، ځکه دا د کړکېچ د ختمېدو لپاره یو مهم ګام دی.

دا پرمختګ د دواړو هېوادونو د مذاکراتو او دوامداره خبرو پایله ده.

جاپان د هغو هېوادونو هڅې هم ستايي چې د منځګړیتوب رول یې لوبولی دی.

نوموړې ټینګار کوي چې باید دا موافقه په عملي ډول پلې شي او د هرمز تنګي کې د نړیوالو بېړیو لپاره ازاد او خوندي تګ راتګ ډاډمن شي.

همدارنګه هیله څرګندوي چې د ایران د اټومي مسئلې په اړه وروستۍ جامع موافقه ژر تر ژره تر لاسه شي.

جاپان وايي چې د هرمز تنګي ثبات د نړیوالو انرژۍ د بازارونو او د تېلو د لیږد لپاره ډېر مهم دی.

د قطر لومړي وزیر محمد بن عبدالرحمن آل ثاني د امریکا او ایران ترمنځ د هوکړې هرکلی کړی او ویلي یې دي چې دا پرمختګ د سیمې د سولې او ثبات لپاره یو مهم ګام دی.

نوموړي د دغې هوکړې په ترلاسه کولو کې د پاکستان او ټولو هغو سیمه‌ییزو او نړیوالو لورو مننه کړې چې د مذاکراتو د بریا لپاره یې د مناسب چاپېریال په رامنځته کولو کې مرسته کړې ده.

محمد بن عبدالرحمن آل ثاني هیله څرګنده کړې چې ټولې ښکېلې خواوې به په راتلونکو خبرو اترو کې په مثبت او رغنده روحیه ګډون وکړي، څو د ترلاسه شوي پرمختګ بنسټ لا پیاوړی او دوامدار شي.

هغه ټینګار کړی چې قطر به د خبرو اترو، ډیپلوماسۍ او سوله‌ییزو لارو له لارې د سیمه‌ییز او نړیوال امنیت او ثبات د پیاوړتیا لپاره خپلو هڅو او ملاتړ ته دوام ورکړي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوترېش د امریکا او ایران ترمنځ د سولې د هوکړې هرکلی کړی او ویلي یې دي چې دا تړون د سمدستي او دایمي اوربند، د هرمز تنګي د بیا پرانیستې او د راتلونکو مذاکراتو لپاره د یوه چوکاټ رامنځته کولو زمینه برابروي.

ګوترېش ویلي چې دا پرمختګ د شخړې د سوله‌ییز حل پر لور یو مهم او اغېزناک ګام دی.

هغه همداراز د پاکستان، قطر، مصر، سعودي عربستان، ترکیې او نورو سیمه‌ییزو هېوادونو له رغنده رول څخه مننه کړې، چې د دغو مذاکراتو په بریالیتوب او د سولې د هوکړې په ترلاسه کېدو کې یې مرسته کړې ده.

ايراني رسنۍ نورنیوز په يو راپور کې د تهران او واشنګټن ترمنځ د سولې د هوکړې په اړه ځینې جزییات خپاره کړي دي.

د راپور له مخې:

په دې هوکړه کې د امریکا له لوري د ایران پر ضد د بندیزونو د لغوه کېدو ټینګار شوی دی.

له ۲۸ میلیارده ډالرو کنګل شویو ایرانی شتمنیو څخه به شاوخوا ۱۰ تر ۱۴ میلیارده ډالر آزاد شي.

د ایران دننه به غني شوي یورانیم او اټومي تاسیسات په خپل ځای پاتې شي.

د ۳۰۰ میلیارده ډالرو د تاوان (غرامت) لپاره د یوه صندوق د جوړېدو خبره هم شوې ده.

همدارنګه ویل شوي چې د هرمز تنګي مدیریت به د ایران په واک کې وي، او وروسته به له بېړیو څخه د عوارضو اخیستل عملي شي.

د يادونې ده چې د ايران او امريکا له لورې د دغې هوکړې رسمي جزیات خپاره شوي نه دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ اعلان کړی چې واشنګټن او تهران د روان کړکېچ د پای ته رسولو لپاره یوې هوکړې ته رسېدلي دي.

په ورته وخت کې، د ایران د بهرنیو چارو وزارت مرستیال کاظم غریب‌آبادي هم دغه خبر تایید کړی او ویلي یې دي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د هوکړې د لاسلیک رسمي مراسم به د راتلونکې جمعې په ورځ په سویس کې ترسره شي.

د راپورونو له مخې، د دې هوکړې له مهمو مادو څخه یوه د هرمز تنګي بیا پرانیستل دي.

د هوکړې له مخې به ایران د نړۍ له مهمو سمندري لارو څخه د یوې، یعنې هرمز تنګي، د بې‌خنډه تګ راتګ زمینه برابره کړي، په داسې حال کې چې امریکا به د ایران پر بندرونو او د ایراني کښتیو پر تګ راتګ لګېدلي محدودیتونه او بندیزونه پای ته ورسوي.

د دواړو لورو په وینا، دا تفاهم د سیمې د ثبات، نړیوالې سوداګرۍ او انرژۍ د بازارونو لپاره یو مهم پرمختګ ګڼل کېږي.

همداراز ویل شوي چې د ایران د اټومي پروګرام په اړه بحثونه به د مذاکراتو په دویم پړاو کې دوام ومومي.

تمه ده چې په راتلونکو تخنیکي او سیاسي ناستو کې د اټومي فعالیتونو، نظارت او اړوندو تضمینونو په اړه تفصیلي خبرې وشي.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف اعلان کړی چې د امریکا او ایران ترمنځ د سولې هوکړه له پراخو او فشرده خبرو اترو وروسته ترلاسه شوې ده.

د هغه په وینا، دواړو خواوو په ټولو جبهو، د لبنان په ګډون، د پوځي عملیاتو د سمدستي او دایمي پای ته رسېدو پرېکړه کړې ده.

شهباز شریف ویلي چې د دغې هوکړې د لاسلیک رسمي مراسم به د جون په ۱۹مه په سویس کې ترسره شي.

هغه د امریکا او ایران له لوري د ډیپلوماټیکې حل‌لارې د غوره کولو هرکلی کړی او د منځګړیتوب په بهیر کې یې د قطر، سعودي عربستان او ترکیې د رهبرۍ او همکارۍ ستاینه کړې ده.

د نوموړي په وینا، د هوکړې له اعلان وروسته به په روانه اوونۍ کې یو لړ مقدماتي او تخنیکي غونډې ترسره شي، څو د رسمي لاسلیک او عملي کېدو لپاره چمتووالی ونیول شي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتریش د اسراییلو له لوري د بیروت د وروستیو بریدونو په کلکو ټکو غندنه کړې او ویلي یې دي چې دغه بریدونه د اوربند له شتون سره سره ترسره شوي دي.

ګوتریش په خپله اېکس‌پاڼه ویلي، بریدونه په داسې وخت کې شوي چې د امریکا او ایران ترمنځ د یوې احتمالي هوکړې لپاره هڅې روانې دي، هغه هوکړه چې د ده په وینا کولای شي د شخړې د سوله‌ییز حل لپاره لاره هواره کړي.

نوموړي زیاته کړې چې روانه جګړه د نړۍ پر اقتصاد ویجاړوونکي اغېزې لري او له ټولو ښکېلو اړخونو یې غوښتي چې په دې حساس پړاو کې له اعظمي زغم څخه کار واخلي.

هغه همداراز هیله څرګنده کړې چې د امریکا او ایران ترمنځ روانې ډیپلوماټیکې هڅې به بریالۍ پایله ولري او د سیمې د کړکېچ د کمېدو سبب به شي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زلینسکي د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د جګړې، سولې او ډیپلوماسۍ په اړه ټیلیفوني خبرې کړې دي.

د اوکراین د ولسمشرۍ ماڼۍ په وینا، دا خبرې مهمې او هر اړخیزې وې او د ټرمپ د ۸۰مې کلیزې په مناسبت ترسره شوې.

په خبرپاڼه کې راغلي چې دواړو مشرانو د اوکراین جګړې، د سولې د امکاناتو او د روانو ډیپلوماټیکو هڅو په اړه نظرونه تبادله کړي دي.

تر اوسه د دغو خبرو د جزییاتو په اړه نور معلومات نه دي خپاره شوي.

د ایران له سپاه پاسداران سره تړلې تسنیم خبري اژانس راپور ورکړی چې د ایران په لوېدیځو سیمو کې د هوايي ډګرونو الوتنې تر بلې خبرتیا پورې ځنډول شوې دي.

د راپور له مخې، دا پرېکړه د امنیتي ارزونو له ترسره کېدو وروسته شوې او د سیمې د وروستیو پوځي او امنیتي تحولاتو سره تړاو لري.

دا اقدام وروسته له هغې شوی چې ایران د لبنان د پلازمېنې بیروت په جنوبي څنډو کې د اسرائیلو د وروستي برید په غبرګون کې د ځوابي اقداماتو ژمنه کړې ده.

ایراني چارواکو تر اوسه د الوتنو د بیا پیل لپاره مشخصه نېټه نه ده اعلان کړې.