د افغانستان د ملي امنیت پخواني رئیس رحمت‌الله نبیل ویلي، چې په اسلام آباد کې د ننني ځانمرګي برید مسؤلیت د پاکستاني جهادي ډلې حرکت‌المجاهدین پر غاړه دی، چې مشري یې مولانا فضل‌الرحمن خلیل کوي.

ښاغلي نبیل ویلي، چې دا برید د پاکستان استخباراتي ادارې آی‌اېس‌آی د پټو لاسوهنو له لارې تنظیم شوی و.

نبیل ویلي، چې مولانا خلیل د ۱۹۸۰یمې لسیزې پر مهال د شوروي اتحاد پر ضد د افغانستان جګړې ته تللی، له القاعده او اسامه بن لادن سره یې اړیکې لرلې او په ۱۹۹۸ کې یې د امریکا پر ضد فتوا صادره کړې.

سره له دې، خلیل د کلونو راهیسې په پاکستان کې د ملاتړ تر سیوري لاندې په ازاد ډول فعالیت کوي او د جنوبي اسیا په سیمه کې د جهادي ډلو او امنیتي ادارو ترمنځ د اړیکو بېلګه ګڼل کېږي.

رحمت‌الله نبیل د پېښې په اړه په څرګند ډول ویلي، چې د برید تر شا د امنیتي ادارو دوه‌ګونی سیاست او د جهادي شبکو همغږي ښکاره ده.

د جمعیت علما اسلام ګوند مشر مولانا فضل‌الرحمن د اسلام‌اباد په یوه ځایي جومات کې ځانمرګی برید غندلی او ویلي یې دي چې بریدګر د انسانیت دښمنان دي او په دې برخه کې هېڅ ډول رعایت نه‌شي مستحق کېدای.

نوموړي په ایکس پاڼه لیکلي، چې د هېواد هېڅ برخه له ترهګرو خوندي نه ده او د فرقه‌یي تاوتریخوالي تر شا د ملي او نړیوالو عناصرو مجرمانه ذهنيت له پامه نه‌شي غورځېدای.

مولانا فضل‌الرحمن ویلي، سره له دې چې په هېواد کې لسګونه استخباراتي ادارې فعالې دي؛ خو بیا هم په اسلام‌اباد غوندې حساس ښار کې د عامو خلکو ژوند خوندي نه دی، چې دا د امنیتي ادارو لویه ناکامي ده.

د هغه په وینا، دولتي بنسټونه د ترهګرۍ پر وړاندې د اغېزمن اقدام پر ځای په سیاسي لاسوهنو بوخت دي.

هغه زیاته کړې چې د هرې خونړۍ پېښې وروسته یوازې غندونکي بیانونه ولس نه شي مطمئن کولی او له پاکستاني مسؤولو ادارو یې پوښتنه کړې چې د خلکو د مایوسۍ به کله عملي جبران وشي؟.

د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت د پاکستان په پلازمېنه اسلام‌اباد کې په یو جومات کې د جمعې د لمانځه پر مهال شوې چاودنه غندلې، چې له امله یې ګڼو لمونځ‌کوونکو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.

د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي په یوه اعلامیه کې ویلي، دا ډول بریدونه چې د سپېڅلو شعائرو او جوماتونو حرمت تر پښو لاندې کوي او عبادت کوونکي او ملکي وګړي په نښه کوي، د اسلامي او انساني ارزښتونو خلاف کړنې دي او په کلکو ټکو یې غندنه کوي.

نوموړي د پېښې د قربانیانو کورنیو ته د تسلیت مراتب وړاندې کړي او ټپیانو ته یې د عاجلې روغتیا هیله څرګنده کړې ده.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو اعلان کړی چې د «نیو سټارټ» اټومي تړون د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ په ۵مه پای ته ورسېد او نور د اوسني نړیوال امنیت له شرایطو سره سمون نه لري.

نوموړي په خپله ایکس پاڼه ویلي، دا تړون په پخوانیو شرایطو کې جوړ شوی و او اوس یې اغېز ختم شوی دی.

روبیو ټینګار کړی چې امریکا غواړي نړیوال اټومي ګواښونه کم کړي، خو داسې تړون به ونه مني چې د واشنګټن ملي ګټو ته زیان ورسوي یا د نورو هېوادونو سرغړونې له پامه وغورځوي.

هغه زیاته کړې، امریکا به د ټولو احتمالي اټومي سیالانو لپاره سخت او لوړ معیارونه وضع کړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر همدارنګه ویلي چې واشنګټن به تل له ځواکمن دریځ څخه خبرې اترې کوي او هېڅکله به یوازې د یو تړون د لاسلیک لپاره، له خپلو اصولو او امنیتي غوښتنو تېر نه شي.

یاده دې وي چې، د «نیو سټارټ» تړون د امریکا او روسیې ترمنځ یو مهم اټومي تړون و چې په ۲۰۱۰ کال کې لاسلیک شوی و او د دواړو هېوادونو د ستراتیژیکو اټومي وسلو شمېر یې محدوداوه، څو د وسلو سیالي کمه او نړیوال امنیت ټینګ شي.

د اسرائیل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو وایي، د بدنام میلیاردر جېفري اپسټین او د پخواني لومړي وزیر ایهود بارک ترمنځ نږدې اړیکې دا نه ښيي چې اپسټین د اسرائیلو لپاره کار کاوه، بلکې برعکس دا ثابتوي چې بارک له اوږدې مودې راهیسې د اسرائیلي دولت پر ضد سیاسي فعالیتونه کوي.

نتنیاهو يه خپله ایکس پاڼه لیکلي، ایهود بارک چې له شلو کلونو راهیسې د خپلې ټاکنیزې ماتې عقده لري، په پرله‌پسې ډول هڅه کړې د کیڼ اړخو او صهیونیزم ضد ډلو په ملاتړ د اسرائیلو ولسواکي کمزورې کړي او منتخب حکومت نسکور کړي.

د نتنیاهو په وینا، بارک په ښکاره او پټه توګه د حکومت پر ضد د پراخو اعتراضونو ملاتړ کړی، سیاسي بې‌ثباتي یې پارولې او د رسنیو له لارې یې ناسم روایتونه خپاره کړي، څو د اسرائیلو حکومت بدنام کړي او خپل سیاسي نفوذ بېرته ترلاسه کړي.

په اسرائیلي حکومت او د دې هیواد په استخباراتي لویې شبکې موساد تورونه دي چې جیفري اپسټین د یو منظم میکانیزم له لارې د اسرائیل ملاتړ له ځانه سره درلوده او هڅه یې کوله چې په نړیواله سطحه خپل پټ اهداف پوره کړي.

د جمهوري نظام د ولسمشرۍ ماڼۍ پخواني ویاند ایمل فیضي ویلي، پاکستان په افغانستان او سیمه کې داعش د خپلې یوې نیابتي وسیلې په توګه کاروي.

فیضي په یوه پیغام کې ویلي، افغانان باید هره ورځ نړیوالو ته دا پیغام ورسوي، څو نړۍ د پاکستان له دې پالیسۍ خبره شي، مخکې له دې چې یو ځل بیا افغانستان او د دې هېواد خلک د داعش تر نامه لاندې د پاکستاني نظامیانو د بل تروریستي برید هدف وګرځي.

د پاکستان پلازمېنه اسلام‌اباد کې د جمعې لمونځ پر مهال پر یوه شیعه جومات ځانمرګی برید شوی چې په کې لږ تر لږه ۱۶ کسان وژل شوي او ۷۱ نور ټپیان دي.

پاکستاني امنیتي چارواکو رسنیو ته ویلي، د مرګ ژوبلې شمېر ښايي نور هم لوړ شي.

د راپورونو له مخې، بریدګر هڅه کوله د جومات اصلي تالار ته ننوځي؛ خو د امنیتي کارکوونکو له لوري درولو سره سم یې لومړی پر خلکو ډزې کړي او بیا یې په ځان پورې تړلو چاودیدونکو توکو ته چاودنه ورکړې.

ایراني رسنیو راپور ورکړی چې د ایران او امریکا ترمنځ خبرې اترې د عمان په پلازمېنه مسقط کې څو شېبې وړاندې پیل شوې دي.

د راپورونو له مخې، د ایران د مذاکره کوونکي پلاوي مشري عباس عراقچي کوي، چې د ایران د بهرنیو چارو وزارت لوړپوړی چارواکی دی.

د امریکا په مذاکره کوونکي پلاوي کې بیا سټیو وېټکاف او جرد کوشنر شامل دي.

ایراني رسنۍ وايي، دغه خبرې د عمان په کوربتوب ترسره کېږي او عمان پکې د منځګړي رول لري.

تر اوسه د خبرو د اجنډا او د بحث کېدونکو موضوعاتو په اړه رسمي جزییات نه دي خپاره شوي.

د پاکستان په پلازمېنه اسلام‌اباد کې د یو جومات په دننه کې د چاودنې له امله لسګونه کسان ټپیان شوي دي.

عیني شاهدانو رسنیو ته ویلي چې د پېښې له ځایه څو ټپیان د جومات له انګړه راایستل شوي او روغتونونو ته لېږدول شوي دي.

تر دې دمه د پېښې نوعیت، د مرګ ژوبلې کره شمېر او د چاودنې علت نه دی روښانه شوی.

اسلام اباد کې د افغانستان پخواني مرستیال سفیر زردشت شمس ویلي، هغه هېواد چې کلونه یې د القاعده مشر پټ ساتلی او دا مهال داعش د نیابتي وسیلې په توګه کاروي، په ۲۰۲۵ کال کې د ملګرو ملتونو د داعش او القاعده پر ضد د بندیزونو د کمېټې مشري کړې او سږ کال یې هم غړیتوب لري؛ چې دا چاره د ملګرو ملتونو پرېکړې له اعتباره غورځوي.

نوموړي زیاته کړې چې په دې کار سره ملګري ملتونه په ځان او نړۍ ریشخند وهي.

هغه دا څرګندونې د طالبانو حکومت د ویاند ذبیح الله مجاهد د هغه خبرو غبرګون کې کړي چې ویلي وه، په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د امنیت په اړه اندېښنې بې‌ځایه دي او دا ځکه راپورته کېږي چې افغانستان په دغو ناستو کې حضور نه لري او ځینې هېوادونه له همدې خلا څخه د پروپاګند لپاره کار اخلي.