د اسراییلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو اعلان کړی چې د ایران د سپاه پاسداران د استخباراتو رییس مجید خادمي یې په یو ځانګړي عملیات کې وژلی دی.
نتنیاهو په خپل پیغام کې زیاته کړې چې د قدس ځواک اړوند د ۸۴۰م واحد قوماندان، چې د نړۍ په کچه د اسراییلو او یهودي وګړو پر وړاندې د بریدونو مسوول ګڼل کېده، هم له منځه وړل شوی دی.
هغه ټینګار کړی چې اسراییل به د خپلو اتباعو پر وړاندې هر ډول ګواښ ته سخت ځواب ورکړي، او ویلي یې دي چې «هر څوک چې د اسراییلو پر ضد ترهګري رهبري کړي، پایله به یې مرګ وي.»
د امریکا له ټاکلي ضربالاجل سره هممهاله، د ایران او امریکا ترمنځ د روان کړکېچ د پای ته رسولو لپاره یو نوی چوکاټ وړاندې شوی؛ خو تهران د هرمز تنگي د سمدستي پرانیستلو غوښتنه نه ده منلې.
د راپورونو له مخې، دا وړاندیز چې د پاکستان په منځګړیتوب جوړ شوی، په کې سمدستي اوربند او له ۱۵ تر ۲۰ ورځو پورې د خبرو اترو پړاو شامل دی، څو د اوږدمهاله حل لپاره زمینه برابره شي.
خو ایراني چارواکو ویلي چې دوی له ضربالاجلونو سره موافق نه دي او باور لري چې واشنګټن لا هم د یوه دوامدار او واقعي سولې لپاره چمتووالی نه لري.
بل لور ته، رویټرز د خپلو سرچینو له قوله راپور ورکړی چې د تهران او واشنګټن ترمنځ د ۴۵ ورځني اوربند په اړه خبرې لا هم روانې دي او هڅې دوام لري چې د جګړې د پراخېدو مخه ونیول شي.
د اسراییلو د دفاع وزیر یسرائیل کاتز ادعا کړې چې د دغه هېواد ځواکونو په تهران کې د ایران د سپاه پاسداران د استخباراتي سازمان یو لوړپوړی چارواکی له منځه وړی دی.
کاتز ویلي، په دې عملیاتو کې مجید خادمي، چې د سپاه پاسداران د استخباراتي جوړښت له مهمو څېرو او د درېیو ارشد مسؤلینو له ډلې څخه و، په نښه او «خنثی» کړل شو.
د هغه په وینا، خادمي د جګړهییزو “جنایتونو” له مستقیمو مسؤلینو څخه ګڼل کېده.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي وایي، هغه ځای چې امریکایي الوتکو د اصفهان په سوېل کې ناسته کړې، له هغه ځای سره چې مخکې ادعا شوې وه، توپیر لري او دا احتمال شته چې دغه عملیات د «فریب» په موخه ترسره شوي وي.
بقایي ویلي، ښايي د دغو تحرکاتو تر شا د یورانیومو د انتقال هدف موجود وي.
نوموړي همداراز د سیمې د وروستیو کړکېچونو په اړه خبرداری ورکړ او ټینګار یې وکړ چې ایران به د هر ډول ګواښ پر وړاندې کلک دریځ خپل کړي.
د ایران د سپاه پاسداران د اطلاعاتو د سازمان مشر، مجید خادمی، د امریکا او اسرائیل په ګډو بریدونو کې وژل شوی دی.
د ایران تسنیم خبري اژانس د هغه د وژل کېدو خبر تایید کړی او ویلي یې دي چې نوموړی د “شهادت” لوړ مقام ته رسېدلی دی.
مجید خادمي د سپاه پاسداران د اطلاعاتي جوړښت له مهمو کلیدي څېرو څخه ګڼل کېده او د امنیتي او استخباراتي چارو په رهبرۍ کې یې مهم رول درلود.
د رویټرز د راپور له مخې، د ایران او امریکا ترمنځ د روان کړکېچ د پای ته رسولو لپاره یوه دوهپړاویزه طرحه وړاندې شوې چې پکې لومړی سمدستي اوربند او ورپسې دایمي هوکړه شامله ده.
د رویټرز د باخبره سرچینو په حواله، دا طرحه د دې احتمال برابروي چې تهران به له اټومي وسلو تېر شي او په بدل کې به پرې نړیوال بندیزونه کم او کنګل شوې شتمنۍ به یې ازادې شي.
سرچینې زیاتوي، که دا وړاندیز ومنل شي، نه یوازې به جګړه سمدستي ودرېږي، بلکې د هرمز تنګي مهمه سمندري لار به هم بېرته پرانیستل شي.
په ورته مهال، راپورونه ښيي چې د پاکستان د پوځ قومندان د منځګړیتوب هڅو په ترڅ کې له لوړپوړو امریکايي او ایراني چارواکو سره جلا جلا اړیکې نیولې دي، چې پکې د امریکا مرستیال ولسمشر جی ډي وانس، ځانګړی استازی سټیو ویتکاف او د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي شامل دي.
د طالبانو حکومت مرستیال ویاند حمدالله فطرت ویلي چې د راستنېدونکو افغانانو لپاره په زابل، سمنګان، کندز او سرپل ولایتونو کې د دایمي استوګنې لپاره ځمکې وېش شوې دي.
حمدالله فطرت ویلي چې تر اوسه پورې د ۸۲۶۵ څخه زیاتو کورنیو لپاره ځمکې وېشل شوي او د ځمکو وېش به په راتلونکې کې هم دوام ولري.
د هغه په وینا، دغه اقدام د راستنېدونکو کورنیو د اسانتیا او دایمي استوګنې د برابرولو لپاره ترسره شوی، څو هغوی وکولای شي په خپلو سیمو کې باثباته ژوند پیل کړي.
په مدیترانې سمندر کې د لیبیا له سواحلو څخه اروپا ته روانه د کډوالو یوه کښتۍ ډوبه شوې، چې له امله یې لږ تر لږه ۷۱ کسان لادرکه شوي او یوازې ۳۲ تنه ژغورل شوي دي.
د مرستندویه بنسټونو، په ځانګړي ډول “سيواچ” او ایټالیايي سرچینو په وینا، په دې کښتۍ کې ټولټال ۱۰۵ کسان سپاره وو چې د پېښې وروسته یوازې د دوو کسانو جسدونه موندل شوي دي.
د سيواچ له خوا خپره شوې ویډیو ښيي چې یو شمېر کډوال د ژغورنې کوچنیو کښتیو پورې نښتي او یوه سوداګریزه بېړۍ یې د مرستې لپاره ورنږدې شوې ده.
راپورونه ښيي چې خراب موسم او د سمندر نامناسب شرایط د شمالي افریقا او اروپا ترمنځ د کډوالۍ دا لاره لا خطرناکه کړې ده.
د کډوالۍ نړیوال سازمان مخکې ویلي وو چې یوازې د روان کال له پیل راهیسې په مرکزي مدیترانه کې لږ تر لږه ۶۸۳ کسان مړه شوي دي.
له تېر کال راهیسې نږدې ۳۰۰۰افغان کډوال اروپایي لارو ته په قاچاقي ډول د تګ پرمهال مړه شوي دي.
د اوزبیکستان د درملو ادارې یو لوړپوړي چارواکي ویلي چې د دغه هېواد سوداګر او پانګوال چمتو دي په افغانستان کې د درملو د تولید په سکتور کې پانګونه وکړي.
د معلوماتو له مخې، عبدالله عزیزوف دغه څرګندونې د طالبانو حکومت د ریاستالوزرا اداري مرستیال مولوي عبدالسلام حنفي سره په لیدنه کې کړې دي، چې پکې د روغتیايي همکاریو پر پراختیا خبرې شوې دي.
نوموړي ټینګار کړی چې هېواد یې هڅه کوي افغانستان ته باکیفیته درمل صادر کړي او د خلکو باور ترلاسه کړي.
د هغه په وینا، هغه درمل چې په اوزبیکستان کې تولید او کارول کېږي، هڅه به وشي چې په هماغه معیار افغانستان ته هم وړاندې شي.
دا په داسې حال کې ده چې افغانستان لا هم د درملو د تولید، روغتیايي تجهیزاتو او طبي زیربناوو په برخه کې د پام وړ پانګونې ته اړتیا لري.
د امریکا متقاعد جنرال فرانک مککنزي ویلي چې متحده ایالات د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو بشپړ پوځي توان لري او اوسني اقدامات د همدې عملیاتو لومړني پړاوونه دي.
فرانک مککنزي له سيبيایس نیوز سره په خبرو کې ویلي چې دا بهیر به د ایران د هغو وړتیاوو کمولو سره پیل شي چې د کښتیو پر وړاندې کارول کېږي.
د هغه په وینا، په دې کې د چټکو بریدګرو کښتیو له منځه وړل او د سمندري ماینونو د زېرمو له منځه وړل شامل دي.
هغه ټینګار کړی چې حتی لږ شمېر سمندري ماینونه هم کولای شي نړیوال سمندري تګ راتګ له جدي خنډ سره مخ کړي، نو ځکه به د دغو ګواښونو له منځه وړل لومړیتوب ولري.
مککنزي زیاته کړې چې د تنګي د بیا پرانیستلو عملیات به د هوايي او سمندري ځواکونو له لارې ترسره شي، خو د اړتیا په صورت کې ښايي د لنډ مهال لپاره محدود ځمکني ځواکونه هم وکارول شي.
نوموړي همداراز د خارک ټاپو ستراتیژیک اهمیت ته اشاره کړې او ویلي یې دي چې د دې سیمې نیول به پر ایران اقتصادي فشار زیات کړي او په احتمالي مذاکراتو کې به د فشار وسیله شي.
هغه د جګړې د پای لپاره کوم مشخص مهالوېش ونه ښود، خو ویې ویل که د امریکا ولسمشر کومه پرېکړه اعلان کړي، ډېر احتمال لري چې عملي به شي او د ایران مشران باید دا موضوع جدي ونیسي.