د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت د عامه اړیکو رییس ضیا احمد تکل ویلي چې د افغانستان لپاره د روسیې د ولسمشر ځانګړي استازي ضمیر کابلوف کابل ته سفر کړی دی.
ښاغلي تکل زیاته کړې چې ټاکل شوې ده نوموړی نن (سهشنبه) د «اسلامي امارت» د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره وګوري.
تر اوسه د دې لیدنې د اجنډا او بحث د موضوعاتو په اړه نور جزئیات نه دي خپاره شوي.
د پخواني ولسمشر حامد کرزي د دفتر پخواني مشر، کریم خرم، د طالبانو حکومت پر بهرنۍ پالیسۍ سخت انتقاد کړی او ویلي یې دي چې د پاکستان پرلهپسې بریدونه د نرم دریځ ناکامي ثابتوي.
ښاغلي خرم د امیرخان متقي د څرګندونو په غبرګون کې په ایکس کې لیکلي:«سره له دې چې د ارومچي مذاکرات بریالي اعلان شول او د اسلاماباد پر وړاندې د نرمې لهجې غوښتنه وشوه، پاکستان بیا پر کندهار او کونړ خونړي بریدونه کړي چې ملکی تلفات یې اړولي دي.»
خرم دا بریدونه “منحوس” بللي او زیاته کړې یې ده چې اسلاماباد په داسې حال کې چې ځان د ایران او امریکا ترمنځ د سولې په بهیر کې ښيي، په افغانستان کې ملکي وګړي په نښه کوي.
د جمهوریت د دغه پخواني جګپوړي چارواکي په وینا، د ایران د جګړې له پیل وروسته په افغانستان کې د پاکستان د حملو کچه پراخه شوې او د خلکو بېځایه کېدل او د تعلیمي بنسټونو په نښه کولو نوې بڼه اخیستې.
هغه د بریکوټ پېښې ته په اشارې ویلي چې زرګونه زدهکوونکي له زده کړو محروم شوي او د سید جمال الدین افغان پوهنتون برید کې محصلین ټپیان شوي دي.
خرم ټینګار کړی چې د افغان ځوان نسل د تعلیم مخنیوی د پاکستان “محاسبه شوې پالیسي” ده او دا کړنې یې “جنگي جنایت” بللي دي.
متحده عربي امارات له پاکستان څخه غوښتي چې ۳.۵ میلیارده ډالره پور ژر تر ژره بېرته ورکړي.
راپورونه وایي، چې دا پیسې د پاکستان د بهرنیو زېرمو یوه لویه برخه جوړوي، او په داسې حال کې چې دغه هېواد له اقتصادي ستونزو سره لاس او ګریوان دی؛ خو عربي اماراتو د پور د ژر ورکړې ورته ویلي.
د راپورونو له مخې، دا موضوع یوازې مالي نه بلکې د سیمې د سیاسي اړیکو سره هم تړلې ګڼل کېږي.
د راپورونو په وینا، له دې غوښتنې وروسته، سعودي عربستان د پاکستان ملاتړ کړی او ۳ میلیارده ډالره مرسته یې ورکړې او د نورو ۵ میلیارده ډالرو د تادیې موده یې هم غځولې ده.
ځینې شنونکي وايي چې د پاکستان د منځګړیتوب رول په نړیوالو شخړو کې د ځینو هېوادونو ترمنځ نارضایتۍ رامنځته کړې ده.
بل لورته د پاکستان حکومت ویلي چې دا یوازې مالي پرېکړې دي او له سیاسي مسایلو سره تړاو نه لري.
رویټرز وایي، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران له نوي وړاندیز څخه رضایت نه لري، ځکه چې په دې طرحه کې د ایران اټومي پروګرام ته اشاره نه ده شوې.
د راپورونو پر بنسټ، ایران د منځګړو له لارې امریکا ته یو وړاندیز کړی چې له مخې یې د هرمز تنګی پرانیستل شي او جګړه ودرول شي؛ خو اټومي خبرې وروسته پړاو ته وځنډول شي.
دا وړاندیز په داسې حال کې شوی چې د ایران په حکومت کې د اټومي موضوع پر سر د امتیاز ورکولو په اړه اختلافونه شته.
ویل کېږي چې ایران هڅه کوي چې د دې نوې طرحې سره د جګړې موضوع په موقتي ډول له منځه وړلو سره د یوې چټکې هوکړې لاره هواره کړي.
د ایران د بهرنیو چارو وزیر، سید عباس عراقچي ویلي چې هېواد یې غواړي له روسیې سره خپلې اړیکې نورې هم پراخې او پیاوړې کړي.
هغه پر اېکس لیکلي چې په داسې حال کې چې سیمه له مهمو بدلونونو سره مخ ده، تهران د مسکو سره د لوړې کچې تعامل ته لېوالتیا لري.
عباس عراقچي همدا راز د دواړو هېوادونو ترمنځ پر ستراتېژیکې ملګرتیا ټینګار کړی دی.
نوموړي د روسیې د ملاتړ هرکلی کړی او ویلي یې دي چې دواړه هېوادونه به د بېلابېلو شرایطو لاندې د یو بل ملاتړ ته دوام ورکړي.
سپینې ماڼۍ اعلان کړی چې له ایران سره به خپلې خبرې د رسنیو له لارې نه ترسره کوي.
په بیان کې ویل شوي چې دا خبرې ډېرې حساسې دي او باید په پټه ترسره شي.
همدارنګه امریکا ټینګار کړی چې هره ممکنه هوکړه به یوازې هغه وخت مني چې د دې هېواد ګټې پکې خوندي وي او ایران اټومي وسلو ته لاسرسی پیدا نه کړي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي چې له ایران سره د هر ډول توافق تر ټولو لوی خنډ د دغه هېواد د دیني سختدریځو مشرانو له خوا اداره کېدل دي.
هغه دا څرګندونې له فاکس نیوز سره په یوه مرکه کې کړې او زیاته کړې چې دا یوازې یو خنډ نه دی، بلکې یوه اساسي ستونزه ده.
د هغه په وینا، ایران دننه هم له جدي داخلي اختلافاتو سره مخ دی او دا اختلافات اوس تر پخوا ډېر څرګند شوي دي.
روبیو ټینګار کړی چې دغه داخلي درزونه د ایران د سیاسي وضعیت یوه مهمه ځانګړنه ده او د وخت په تېرېدو سره لا زیات ښکاره کېږي.
د ننګرهار پخواني والي ضیاءالحق امرخېل ویلي، د کونړ ولایت مرکز او ځینو ولسوالیو باندې د پاکستان له لوري نننی برید په بشپړ ډول د هغو بریدونو سره ورته والی لري چې اسراییلو پر لبنان ترسره کړي دي.
هغه په خپله ایکسپاڼه لیکلي:«اسراییل غواړي د لبنان او نورو هېوادونو ځینې برخې تر خپل نفوذ لاندې راولي، او پاکستان هم هڅه کوي چې د ډیورنډ کرښې دېخوا ځینې سیمې ناامنه کړي او ولسونه وګواښي، څو خلک خپلې سیمې پرېږدي او داعش او نور ورانکاري عناصر هلته ځای پر ځای شي.»
نوموړي زیاته کړې چې د پاکستان دغه بمبار په کلکو ټکو غندي او له نړیوالې ټولنې غواړي چې د پاکستان دغه کړنه وغندي او اجازه ورنه کړي چې افغانان د دې توطیې لا زیات قرباني شي.
هغه د نننۍ پېښې قربانیانو ته د جنت الفردوس او زخمیانو ته د عاجلې شفا هیله څرګنده کړې.
د مالیې پخوانی وزیر عمر زاخېلوال وایي، چې د پاکستان له لوري پر کونړ ولایت، په ځانګړي ډول د سید جمالالدین افغان پوهنتون، او همدارنګه د کندهار پر سپین بولدک شوي بریدونه د سختې غندنې وړ دي.
د هغه په وینا، په دې بریدونو کې د محصلینو او استادانو په ګډون ګڼ شمېر ملکي وګړي وژل شوي او ټپیان شوي دي.
زاخېلوال زیاتوي چې دا ډول بریدونه د افغانستان د ملي حاکمیت او نړیوالو قوانینو ښکاره سرغړونه ده او د پاکستان لپاره نه یواځې دا چې د شته ناامنیو او امنیتي ګواښونو پر کمښت یې آغیز نشي لرلای بلکې برعکس به د لا ژورو ناامنیو او تاوتریخوالي وخیم عواقب ولري.
هغه د پېښې د قربانیانو لپاره د جنت او ټپیانو لپاره د ژر روغتیا هیله څرګنده کړې ده.
د هېواد پخوانی ولسمشر حامد کرزی وایي چې پاکستان یو ځل بیا پر کونړ او سپین بولدک بریدونه کړي دي.
د هغه په وینا، په کونړ کې د دغو بریدونو پر مهال د اسعدآباد پوهنتون هم په نښه شوی، چې له امله یې یو شمېر کسان وژل شوي او یو شمېر نور، د محصلینو په ګډون، ټپیان شوي دي.
کرزي دغه بریدونه په کلکه غندلي او ویلي یې دي چې دا د پاکستان د هغې پالیسۍ برخه ده چې غواړي په افغانستان کې د تعلیم او پرمختګ رېښې وچې کړي.
نوموړي له ملګرو ملتونو غوښتي چې د پاکستان دا ډول بریدونه په جدي ډول وڅېړي او د مخنیوي لپاره یې اقدام وکړي.