د شوال میاشتې په وروستۍ اونۍ کې به سعودې ته د حاجیانو ورتګ پیل شي.

د سعودي د الحرمین پاڼۍ د خبر له مخې حاجیان د دې میاشتې په وروستۍ اونۍ کې د حج د مراسمو د ترسره کیدو په موخه بیت الله شریف ته راځي.

په پام کې ده چې له افغانستان څخه د حج مراسمو کې د ګډون لپاره شاوخوا ۳۰ زره حاجیان سعودي عربستان ته لاړ شي.

بل لورته ډېری افغانان د طالبانو په حکومت نېوکه کوي چې د حج فریضې د ادا کولو لپاره طالبانو خپل خپلوان او پېژندګلوي خلک انتخاب کړي دي.

په ټولنیزو رسنیو کې خلک شکایت کوي چې له مودو راهیسې حج ته د تللو هڅه کوي؛ خو د طالبانو حکومت له لوري تاییدي نه ورکول کېږي.

د پاکستان دایمي استازولۍ سلاکار عاطف رضا د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې له نړیوالې ټولنې غوښتنه کړې چې له افغانستان څخه پاکستان ته د ناقانونه وسلو د لېږد او قاچاق د مخنیوي لپاره جدي هڅې وکړي.

نوموړي ویلي چې دغه وسلې د پاکستان د حکومت ضد وسله‌والو ډلو، لکه ټي‌ټي‌پي او د بلوچستان د آزادۍ غورځنګ لاس ته لوېدلې دي.

د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې، عاطف رضا ټینګار کړی چې وسله‌والې ډلې اوس مهال په میلیاردونه ډالر ارزښت لرونکې وسلې لري چې په افغانستان کې د امریکایي او ناټو ځواکونو له خوا پرېښودل شوې دي.

که څه هم د طالبانو حکومت تر اوسه په دې اړه رسمي غبرګون نه‌ دی ښودلی؛ خو دوی مخکې دا تورونه رد کړي دي.

ځایي سرچینې وایي، د بدخشان ولایت په جرم ولسوالۍ کې د طالب سرتېرو ترمنځ خپل‌منځي نښته رامنځته شوې چې له امله یې یو طالب وژل شوی او دوه نور ټپیان شوي دي.

د سرچینو په وینا، دا پېښه نن د خُستک درې په ایله کلي کې هغه مهال شوې، کله چې د طالبانو غړي د والیبال د یوې لوبې پر مهال په لفظي شخړه اخته شول او بیا یې یو پر بل ډزې وکړې.

د طالبانو حکومت تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

آکسیوس د څلورو باخبرو سرچینو په حواله راپور ورکړی چې د اسراییل لومړی وزیر بنیامین نتانیاهو به د دوشنبې په ورځ بیا ځل سپینې ماڼۍ ته ولاړ شي.

ټاکل شوې چې دواړه مشران د ایران د اټومي کړکېچ او د غزې د جګړې په اړه هم بحث وکړي.

یوه لوړپوړي اسرایيلي چارواکي آکسیوس ته ویلي چې نتانیاهو فکر کوي د ایران او امریکا ترمنځ د یوې هوکړې احتمال ډېر کم دی؛ نو غواړي له ټرمپ سره د ایران د اټومي تأسیساتو پر ضد د احتمالي برید په اړه د دیپلوماسۍ د ناکامۍ په صورت کې یوې هوکړې ته ورسېږي.

د سرچینې په وینا، نتانیاهو او ټرمپ به ښایي د اسرایېلي برمته شویو کسانو د آزادۍ او د غزې د اوربند په اړه هم خبرې وکړي.

د یادونې ده که دا لیدنه ترسره شي؛ نو نتانیاهو به لومړنی بهرنی مشر وي چې د امریکا له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره دوه ځله حضوري لیدنه کوي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاند، ګوو جیاکون، د ټرمپ له لوري لګول شوو تعرفو ته په غبرګون کې، د امریکا د بازار د شاخصونو د سقوط انځور خپور کړی او په فیسبوک یې لیکلي: «بازار خپله ځواب ورکړی دی.»

نوموړي زیاته کړې: «اوس وخت رارسېدلی چې امریکا باید له خپلو ناسمو کړنو لاس واخلي او له خپلو سوداګریزو شریکانو سره اختلافات د برابر او عادلانه مذاکراتو له لارې حل کړي.»

د یادونې ده چې د چین په بېلابېلو برخو لکه روغتیا، نساجۍ او الکترونیک کې د سوداګرۍ یو شمېر اتحادیو نن په جلا-جلا اعلامیو کې غوښتنه کړې چې باید د بدیلو بازارونو د موندلو لپاره یووالی رامنځته شي.

دغه چینایي اتحادیو خبرداری ورکړی چې دغه تعرفې کولای شي په امریکا کې د بیو د لوړوالي کچه نوره هم لوړه کړي.

د طالبانو حکومت تر واک لاندې ارګ ویلي چې د افغانستان لپاره د متحده عربي اماراتو ځانګړي استازي، سیف محمد خلفان، په کابل کې د طالبانو د رییس الوزرا له مرستیال عبدالسلام حنفي سره لیدلي او د طالبانو له حکومت سره یې د اړیکو پراخولو او پیاوړتیا هیله څرګنده کړې ده.

د طالبانو حکومت د دې لیدنې کوم انځور نه دی خپور کړی.

د ارګ د خبرپاڼې له مخې، د اماراتو ځانګړي استازي همداراز ویلي چې هېواد یې له هغو افغان کډوالو سره د مرستې لپاره چمتو دی چې له ګاونډیو هېوادونو څخه ایستل کېږي.

خبرپاڼه زیاتوي، ښاغلي خلفان په دې لیدنه کې د دواړو هېوادونو تر منځ د سوداګریزو اړیکو پراختیا او د پانګونې د جلب په اړه هم خبرې کړې دي.

په همدې حال کې، عبدالسلام حنفي هیله ښودلې چې د دواړو لوریو ترمنځ اړیکې په بېلابېلو برخو کې پراخې شي.

د میانمار دولتي رسنیو ویلي، په دې هېواد کې د وروستي زلزلې له امله د وژل شویو کسانو شمېر ۳،۳۵۴ تنو ته رسېدلی او ۴،۸۵۰ تنه نور ټپیان شوي دي.

د راپورونو پر بنسټ، لا هم ۲۲۰ کسان ورک دي.

راپورونه زیاتوي چې د میانمار هېواد د پلونو، سړکونو، هوايي ډګرونو او پټلیو ډېرې مهمې زېربناوې د یادې زلزلې له امله ویجاړې شوې دي.

د یادونې ده چې د میانمار په مرکزي سیمو کې د ۷.۷ درجې زلزله چې د زرګونو کسانو د مرګژوبلې لامل شوی دی، د دې هېواد بشري وضعیت لا پسې خراب کړی دی.

د طالبانو حکومت د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت سرپرست مولوي عبدالکبیر د ایران د بهرنیو چارو وزارت له سلاکار رضا بهرامي او په کابل کې د دغه هېواد د سفارت له سرپرست علي رضا بیکدلي سره لیدلي دي.

په دغه ناسته کې دواړو لورو د دوه‌اړخیزو اړیکو، ایران کې د مېشتو افغان کډوالو د وضعیت او د هغوی د بېرته راستنولو لپاره د اسانتیاوو د رامنځته کولو پر موضوعاتو خبرې کړې دي.

د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې، مولوي عبدالکبیر په ایران او پاکستان کې د افغان کډوالو وضعیت ته په اشاره له کوربه هېوادونو غوښتي چې له کډوالو سره له زغم څخه کار واخلي او هغوی ته وخت ورکړي څو په داوطلبانه توګه هېواد ته راستانه شي.

په خبرپاڼه کې دا هم ویل شوي چې د ایران د بهرنیو چارو وزارت سلاکار، مولوي عبدالکبیر ته د تهران د سفر بلنه ورکړې او تر سفر وړاندې یې ترې غوښتي چې د کډوالو د ستنولو په تړاو یوه طرحه برابره کړي.

د اروپایي ټولنې او منځنۍ اسیا هېوادونو مشرانو په خپله لومړۍ غونډه کې د افغانستان د بشري وضعیت په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده.

دوی ویلي، د افغانانو بشري ملاتړ ته به دوام ورکړي.

په ګډه اعلامیه کې راغلي چې دغو هېوادونو د ټول‌ګډوني حکومت د رامنځته کېدو ملاتړ کړی دی.

اعلامیه کې د ښځو، نجونو، قومي او مذهبي لږکیو د حقونو پر خوندیتوب او له ګاونډیانو سره د سوله‌ییزو اړیکو پر اړتیا هم ټینګار شوی دی.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وایي چې دا هېواد هیڅ ډله د افغانستان د رسمي حکومت په توګه نه پېژني.

د دغه وزارت یوه ویاند ویلي، واشنګټن دا مهال کابل کې د خپل سفارت د بیا پرانیستو پلان نه لري.

د واشنګټن ایګزماینر ورځپاڼې د امریکا بهرنیو چارو وزارت د یوه ویاند په حواله لیکلي: « امریکا هیڅ ډله د افغانستان د حکومت په توګه په رسمیت نه پېژني او له همدې امله د خپل سفارت د پرانیستو پلان نه لري.»

تر دې وړاندې د طالبانو حکومت ویاند ذبیح‌الله مجاهد ویلي و چې له یوه امریکایي پلاوي سره یې د سفارتونو پر پرانیستو خبرې کړې دي.

یاد پلاوی کابل ته د امریکایي بندي جورج ګلزمن د خوشې کېدو په تړاو ورغلی و.