د هند د بهرنیو چارو وزارت تایید کړې چې د دې هېواد تر بیرغ لاندې دوه د نفتو لېږدوونکې کښتۍ د هرمز تنګي څخه د تېرېدو پر مهال د ایران د نظامي ځواکونو له لوري هدف ګرځېدلې دي.

د پېښې په غبرګون کې، نوي ډیلي کې د ایران سفیر محمد فتحعلي د هند د بهرنیو چارو له وزیر ویکرام میسري سره لیدنې ته احضار شوی.

هندي لوري په دې ناسته کې د پېښې په اړه «ژوره اندېښنه» څرګنده کړې او ټینګار یې کړی چې د هند سوداګریزو کښتیو لپاره دې د هرمز تنګي له لارې خوندي تګ راتګ ژر تر ژره بېرته عادي شي.

د هند د بهرنیو چارو وزیر له ایراني سفیر وغوښتل چې د نوي ډیلي دریځ د تهران چارواکو ته ورسوي او د ورته پېښو د مخنیوي لپاره عملي ګامونه واخیستل شي.

بلخوا، د بریتانیا د سمندري سوداګرۍ د عملیاتو اداره (UKMTO) ویلي چې له دغو دوو کښتیو پرته یوه بله بار وړونکې بېړۍ هم د یوه توغندي په برید کې زیانمنه شوې

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، د نامعلومو الوتونکو شیانو (UFO) اړوند د حکومت د اسنادو په تازه ارزونه کې «یو شمېر ډېر مهم او په زړه پورې معلومات» موندل شوي دي، او هغه د دفاع وزارت ته سپارښتنه کړې چې د دغو اسنادو د خپرولو بهیر ژر تر ژره پیل کړي.

ټرمپ ټینګار کړی چې د دې اسنادو لومړۍ برخه به ډېر ژر د عامو خلکو لپاره خپره شي، څو خلک پخپله پرې قضاوت وکړي او معلومه کړي چې دا پدیده رښتیا ده که نه.

هغه ویلي، د UFO موضوع لا هم له ګڼو ناحلو پوښتنو سره مخ ده او داسې مسایل پکې شته چې «د انسان ذهن ژور فکر ته اړ باسي.»

د سپینې ماڼۍ له لوري دا اقدام په داسې حال کې کېږي چې په وروستیو کلونو کې د نامعلومو فضايي پدیدو په اړه نړیواله لېوالتیا زیاته شوې ده، او د امریکا حکومت تر فشار لاندې دی چې په دې برخه کې خپل پټ معلومات له عامه خلکو سره شریک کړي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې واشنګټن لا هم ایران سره د روانو خبرو اترو په بهیر کې دی، او د ورځې تر پای پورې به روښانه شي چې آیا دواړه لوري د کومې احتمالي موافقې پر لور پرمختګ کولی شي او که نه.

ټرمپ د سپینې ماڼۍ په اوول دفتر کې د خبریالانو سره د خبرو پر مهال ادعا وکړه چې ایران د ځینو فشارونو د زیاتولو هڅه کړې او د هرمز تنګي د بیا تړلو موضوع یې راپورته کړې ده.

هغه وویل: «ایران لږ چالاکي وکړه… هغوی غوښتل بیا د هرمز تنګی وتړي، خو دوی نه شي کولی له موږ څخه باج واخلي.»

د ټرمپ په وینا، امریکا به د خپلو ګټو او د نړیوالو اوبو د ازاد تګ راتګ په اړه هېڅ ډول فشار ته غاړه کېنږدي.

د سیمه‌ییزو سرچینو په وینا، د خیبر پښتونخوا په بنو ولسوالۍ کې د یوې چاودنې له امله لږ تر لږه درې امنیتي سرتېري وژل شوي دي.

سرچینې وايي چې پېښه هغه مهال رامنځته شوه کله چې د امنیتي ځواکونو یو موټر د بنو د برمیخیل سیمې په اندوس لویه لار کې د برید هدف وګرځېد.

د لومړنیو معلوماتو له مخې، په دې پېښه کې دوه سرتېري او یو ځايي ملکي وګړی هم ټپیان شوي دي.

له چاودنې وروسته په سیمه کې د ډزو تبادله هم رامنځته شوې.

د ایران نوي مذهبي مشر مجتبی خامنه اي ته منسوب پیغام، خپور شوی چې پکې یې د پوځ رول مهم بللی او ویلي یې دي، چې دا ځواک د انقلاب وروسته د ملت له منځه راټوکېدلی او د هېواد د دفاع اصلي ستن ګرځېدلی دی.

په دغه پیغام کې ټینګار شوی چې د ایران پوځ د امریکا، د پخواني پهلوي نظام د پاتې عناصرو او تجزیه‌ غوښتونکو پر وړاندې ولاړ پاتې شوی او په بېلابېلو پړاوونو کې یې «حماسي» رول لوبولی دی.

مجتبی خامنه اي، همدارنګه ادعا کړې چې د ایران پوځ اوس هم د نورو امنیتي ځواکونو ترڅنګ د «استکبار جبهې» پر وړاندې په جګړه بوخت دی، او زیاته کړې یې ده چې د پوځ بې‌پیلوټه الوتکې پر امریکایي او اسرائیلي اهدافو بریدونه ترسره کوي، او سمندري ځواک یې د نورو احتمالي عملیاتو لپاره هم چمتو دی.

په پیغام کې د پوځ د لا پیاوړتیا ژمنه هم شوې او ویل شوي چې په نږدې راتلونکي کې به د دې ځواک د پرمختګ لپاره نوي تدابیر اعلان شي.

د یادونې وړ ده چې په دې پیغام کې د ایران د پخوانیو پوځي قوماندانانو او جګړه‌ییزو څېرو ستاینه هم شوې او هغوی د راتلونکو نسلونو لپاره د بېلګې په توګه یاد شوي دي.

د العربیه د راپور پر بنسټ، هرمز تنګي کې د یوه تازه امنیتي پېښې خبر ورکړل شوی، چې پکې یوه هندي کښتۍ هدف ګرځېدلې ده.

د راپور له مخې، د کښتیو د څار ادارې ویلي چې دغه کښتۍ د عراق شاوخوا دوه میلیونه بېرله تېل لېږدول او د پېښې پر مهال د هرمز تنګي له لارې روانه وه.

سرچینې زیاتوي چې د سپاه پاسداران سمندري ځواکونه دوه هندي کښتۍ اړ کړې چې له سیمې ووځي او د تنګي اوبه پرېږدي.

همدارنګه، د بریتانیا سمندري ځواک ویلي چې د عمان له ساحل څخه شاوخوا ۲۰ مایله لرې د یوه احتمالي برید راپورونه ترلاسه شوي دي.

دغه پېښه تر هغه څو ساعته وروسته رامنځته شوې چې د ایران سپاه پاسداران اعلان وکړ، د هرمز تنګي له لارې د کښتیو پر تګ راتګ محدودیتونه بېرته عملي کوي.

د طالبانو حکومت وایي، د ټاپي ګازو نل‌لیکې پروژې رغنیز کارونه په وروستیو میاشتو کې چټک شوي او د پروژې عملي بهیر په منظم ډول مخ ته روان دی.

د طالبانو حکومت د کانونو او پټرولیم وزارت د معلوماتو له مخې، تر اوسه ۴۴ کیلومټره نل‌لیکه غځول شوې ده.

د وزارت په وینا، د نل‌لیکې د دوام لپاره ۱۲۴ کیلومټره نور مسیر هم چمتو شوی او تخنیکي چارې یې بشپړې شوې دي.

ټاپي پروژه، چې ترکمنستان، افغانستان، پاکستان او هند سره نښلوي، د سیمې له مهمو پروژو څخه ګڼل کېږي او تمه ده د افغانستان لپاره اقتصادي ګټې او کاري فرصتونه رامنځته کړي.

وروسته له هغه چې ایراني رسنیو د دویم پړاو له پیل سره د تهران د نه‌موافقت خبر ورکړی، د ایران او امریکا ترمنځ د غیرمستقیمو خبرو راتلونکی پړاو له ناڅرګند برخلیک سره مخ شوی.

د ایران تسنیم خبري اژانس ، راپور ورکړی چې تهران د «امریکايي لوري د زیاتو غوښتنو» او همدارنګه د سمندري فشارونو له امله، تر دې دمه د خبرو د دوام لپاره شین څراغ نه دی ورکړی.

د راپور له مخې، ایران دا دریځ د پاکستاني منځګړي له لارې واشنګټن ته رسولی او ټینګار یې کړی چې «اوږدې، ستړې کوونکې او بې‌پایلې خبرې» د منلو وړ نه دي.

د دواړو لورو ترمنځ لومړنۍ ناسته چې له ۲۰ ساعتونو زیات یې دوام وکړ، د تېرې شنبې ورځ د پاکستان په پلازمېنه اسلام‌اباد کې ترسره شوه.

له هغې وروسته، په روانه اوونۍ کې د دواړو خواوو ترمنځ د پیغامونو تبادله روانه وه، خو لا هم کومه وروستۍ هوکړه نه ده شوې.

د ایران د خاتم الانبیاء مرکزي قرارګاه ویلي چې د امریکا د ژمنې د ماتیدو او د سمندري محاصرې د دوام له امله د هرمز تنګي کنټرول بېرته سخت شوی دی.

د خاتم‌الانبیا د مرکزي قرارګاه ویاند ویلي چې د امریکا د ژمنو د نه عملي کېدو له امله، د هرمز تنګي وضعیت بېرته پخواني حالت ته ګرځېدلی او اوس د وسله‌والو ځواکونو تر جدي کنټرول لاندې دی.

هغه زیاته کړې چې تر هغو به دا سخت کنټرول دوام ولري، څو امریکا د ایران له بندرونو څخه د بېړیو د تګ راتګ بشپړه ازادي تضمین نه کړي.

دا په داسې حال کې ده چې د ایران چارواکو د جمعې په ورځ ویلي وو چې د پخوانیو توافقاتو له مخې یې د یو شمېر نفت‌وړونکو او سوداګریزو بېړیو د تګ اجازه ورکړې ده.

ځینو باخبره سرچنیو حماسه میډیا ته ویلي چې معتصم اغا جان د طالبانو حکومت له لوري کندهار ولایت کې «نظر بند» شوی او هر ډول ټلیفوني اړیکو ته له لاسرسي محروم شوی دی.

د سرچینو په خبره، نوموړي په دې وروستیو کې په بېلابېلو شخصي مجالسو کې د طالبانو د حکومت پر مشر شیخ هبت‌الله اخندزاده د ښځو او نجونو د حقونو اړوند پالیسو باندې نیوکې کولې او د دوی په خبره، ممکن معتصم اغا جان له همدې امله تر څار لاندې نیول شوی دی.

معتصم اغا جان ته نږدې دې سرچینو چې نه یې غوښتل هویت یې خپور شي، حماسه میډیا ته زیاته کړې چې نوموړي په دې وروستیو کې د افغان او پاکستاني مخکښو سوداګرو او ځینو دیني علماوو د یو ۱۱ کسیز ګروپ مشري کوله او هڅې یې روانې کړې وې چې د دواړو هېوادو تر منځ د روانو شخړو په ځانګړې توګه سوداګرۍ برخه کې حل لارې وړاندیز کړي.

دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ د طالبانو د حکومت د استخباراتو ځینو سرچینو حماسه میډیا ته د نوموړي د «بندي» کېدو خبر رد کړی و.